Yıl: 2020  Cilt: 55  Sayı: 4  Sayfa: 2434-2461

doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.20.11.1307


UZUN VADELİ DOĞALGAZ SÖZLEŞMELERİ VE EKONOMİK PERFORMANS: TÜRKİYE İÇİN BİR TARİHSEL AYRIŞTIRMA ANALİZİ

GÖKTUĞ ŞAHİN, ABDÜLKADİR DEVELİ

Bu çalışmada, Türkiye'nin daha önce imzaladığı uzun vadeli doğalgaz sözleşmelerinden bazılarının yakın zamanda vadelerinin dolacak olması nedeniyle, belirlenen makroekonomik değişkenler ile doğalgaz fiyatları arasında daha iyi bir ilişki yakalanması amaçlanmıştır. Türkiye’nin ham petrol ve petrol ürünleri ile doğal gaz ithalatını çoğunlukla Rusya'dan gerçekleştirmesi ve ayrıca en yakın uzun vadeli doğal gaz sözleşmesi bitiş tarihinin Rusya ile olması nedeniyle özellikle Türkiye ile Rusya arasındaki uzun vadeli sözleşmeler esas alınarak inceleme yapılmıştır. Böyle bir çalışmanın temel nedeni, Türkiye'nin sürekli artan nüfusu ve büyüyen ekonomisi için enerji arz güvenliğini sağlama ihtiyacının yanı sıra her iki taraf için daha uygun alternatif uzun vadeli doğalgaz sözleşmeleri ile net enerji ithalatçısı bir ülke olarak doğal gaz gibi temiz ve daha ucuz enerji kaynaklarına erişme ihtiyacına dayanmaktadır. Çalışmada, özellikle Near-VAR Modelinden faydalanılarak kullanılan Tarihsel Ayrıştırma Yöntemi ve makalenin metodoloji bölümünde açıklanan diğere ekonometrik teknikler uygulanarak Türkiye'nin uzun vadeli doğalgaz sözleşmelerinin kantitatif incelemesinde eksik olan kısımlar doldurulmaya çalışılmıştır. Bu ekonometrik teknikler üç farklı senaryo üzerinde uygulanmıştır ve ayrıca Türkiye’nin uzun vadeli doğalgaz sözleşmelerinin detaylı olarak tartışılması için beş farklı doğalgaz fiyat formülü sunulmuştur. Senaryolar, birçok makroekonomik değişken üzerindeki etkiler göz önünde bulundurularak farklı enerji emtialarına ve farklı bölgesel karşılaştırma ölçütlerine veya bunun tersine dayanmaktadır. Sonuçta ampirik bulgu olarak, alternatif olarak üretilen formüllerden birisi ile sanayi üretimi açısından daha iyi bir performans ortaya konabileceği elde edilmiştir. Özetle, bu makale girişin ötesinde altı bölüm üzerine inşa edilmiş ve şu sırayla düzenlenmiştir; doğal gaz piyasaları, doğalgaz fiyatlandırması ve sözleşmeleri, Türkiye doğal gaz piyasası, Türkiye’nin uzun vadeli doğal gaz sözleşmeleri, metodoloji ve ampirik bulgular, sonuç ve öneriler.

Anahtar Kelimeler (Keywords): Doğal Gaz, Doğal Gaz Kontratları, Enerji Ekonomisi, Near-VAR Modeli, Tarihsel Ayrıştırma Yöntemi

LONG-TERM NATURAL GAS CONTRACTS AND ECONOMIC PERFORMANCE: A HISTORICAL DECOMPOSITION ANALYSIS FOR TURKEY

In the study, it was intended to capture a better relationship between the determined macroeconomic variables and natural gas prices via the long-term natural gas contracts of Turkey, due to the upcoming expiry dates for some of the long-term natural gas contracts that Turkey signed before. Especially, the long-term contracts between Turkey and Russia are taken as a basis and examined because Turkey mostly imports natural gas as well as crude oil and products from Russia, and the nearest long-term natural gas contract expiry date is the one with them. The main underlying cause of such a study is based on Turkey’s need of ensuring energy supply security for its ever-growing population and economy as well as accessing clean and cheaper energy sources like natural gas, as a net energy importer country via alternative long-term natural gas contracts more suitable for both sides. Solely with the help of the Historical Decomposition Method by benefitting the Near-VAR Model, the missing part about the quantitative examination of long-term natural gas contracts and economic performance of Turkey was attempted to be executed by applying econometric techniques explained in the methodology part of the paper. These econometric techniques implemented in three different scenarios and, besides, five different natural gas price formulas are offered for Turkey’s long-term natural gas contracts to be discussed in detail. The scenarios are based on concerning different energy commodities and different regional benchmarks by considering the effects on many macroeconomic variables or vice versa. Consequently, as an empirical finding, it has been obtained that a better performance can be demonstrated in terms of industrial production with one of the formulas produced as an alternative. In a nutshell, this paper is constructed upon six parts beyond the introduction and organized as follows; natural gas markets, natural gas pricing and contracts, Turkey’s natural gas market, Turkey’s long-term natural gas contracts, methodology and empirical findings, conclusion and recommendations.

Anahtar Kelimeler (Keywords): Energy Economics, Historical Decomposition Method, Natural Gas, Natural Gas Contracts, Near-VAR Model

Tam Metin 49

TÜRKÇE    ENGLISH

MAKALE ARAMA
Arama Alanı:
Arama Terimi:

Copyright © MakaleSistemi.Com altyapısı kullanılmaktadır.