Yıl: 2020  Cilt: 55  Sayı: 1  Sayfa: 155-172

doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.20.01.1267


KOMPÜLSİF SATIN ALMA DAVRANIŞ DÜZEY VE BİÇİMLERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE KUŞAKLAR ARASI DENEYİMSEL BİR ARAŞTIRMA

KAZIM KARABOĞA, GÜZİDE ÖNCÜ EROĞLU PEKTAŞ

Kompülsif satın alma davranışı geç dönem modernist toplumlarda sıkça görülen bir davranış bozukluğudur. Bu davranışın dikkat çekici yönü tüketicilerde dayanılmaz ve dürtüsel satın alma arzusunu istemsiz bir şekilde ortaya çıkarmasıdır. Kompülsif satın alma davranışını sergileyen bireyler bunu satın alma neticesinde gerçekleşen alışveriş kaynaklı streslerini azaltmanın bir yolu olarak görmektedirler. Bu grupta değerIendirilebilecek kişiler çoğunlukla alışverişten sonra stres düzeylerinde azalma yaşarken belli bir süre sonra yaşanan bu doygunluk hissi yerini suçluluğa, sinirliliğe, mutsuzluğa veya satın alma davranışından önceki duygu durumuna bırakmaktadır. Bu içsel döngü yeni bir alışveriş yapana kadar devam etmektedir.

Bu çalışma, İstanbul metropolünde yaşayan kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiş X ve Y kuşaklarından toplam 401 deneğe uygulanmıştır. Araştırma ölçeğine uygulana faktör analizi soncunda oluşan beş farklı boyutun kampülsif satın alma davranış biçim ve düzeylerini açıklama oranı %59,85 olarak hesaplanmıştır. Bu boyutlara uygulanan kuşaklar arası farklılıkların tespit edilmesine yönelik analizlere göre ise Kompülsif satın alma davranışı boyutlarında “Alışveriş Sonrası Suçluluk” ve “Haz ve Eğlence Odaklı Harcama” kuşaklara göre anlamlı farklılık göstermezken; kompülsif satın alma boyutlarından “Harcama Eğilimi”, “İşlevsel Olmayan Harcamalar” ve “Harcama Zorunluluğu” istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler (Keywords): Kompülsif Satın Alma, Kontrolsüz Alışveriş, Kuşaklar Arası Farklılık, Tüketici Davranışı

AN EXPERİMENTAL RESEARCH ON INTERGENERATİONAL DETERMİNATİON OF COMPULSİVE PURCHASİNG BEHAVİOR LEVELS AND FORMS

Compulsive buying behavior is a common behavior disorder in late modernist societies. The remarkable aspect of this behavior is that it involuntarily reveals the intolerable and impulsive desire of consumers to buy. Individuals who exhibit compulsive buying behavior see this as a way to reduce their shopping-related stress. People who can be evaluated in this group often experience a decrease in stress levels after shopping, whereas this feeling of saturation after a certain period of time is replaced by guilt, irritability, unhappiness or feeling before buying behavior. This inner cycle continues until we make a new shopping.

This study was applied to 401 subjects from X and Y generations selected by easy sampling method in Istanbul metropolis. As a result of the factor analysis applied to the research scale, the rate of explaining the compulsive buying behavior patterns and levels of the five different dimensions was calculated as 59.85%. According to the analysis to determine the differences between the generations, it was found that the dimensions of compulsive buying behavior did not show significant difference between the post-shopping guilt and pleasure and entertainment-oriented spending. In addition, compulsive purchasing dimensions showed a significant difference in terms of "Spending Tendency", "Non-Functional Expenditures" and "Expenditure Obligation".

Anahtar Kelimeler (Keywords): Compulsive Buying, Uncontrolled Shopping, Difference Between Generations, Consumer Behaviour

Tam Metin 162

TÜRKÇE    ENGLISH

MAKALE ARAMA
Arama Alanı:
Arama Terimi:

Copyright © MakaleSistemi.Com altyapısı kullanılmaktadır.