Tüketici Bağlılığını Şekillendiren Sosyal Sermaye Birikimi: Alternatif Tüketici Kooperatifleri
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1843Anahtar Kelimeler:
Alternatif tüketici kooperatifleri- sosyal sermaye- tüketici güveni- kooperatif bağlılığı- yeniden satın alma niyetiÖzet
Bu çalışma, alternatif tüketici kooperatiflerinde sosyal sermaye bileşenlerinin kooperatif bağlılığı ve yeniden satın alma niyeti üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Sosyal sermaye, sosyal etkileşim, tüketici güveni ve üretici–tüketici etkileşimi boyutları üzerinden ele alınmıştır. Araştırma verileri, alternatif tüketici kooperatiflerinden alışveriş yapan 450 katılımcıdan anket yöntemiyle toplanmıştır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiş; korelasyon, regresyon ve demografik farklılık testleri uygulanmıştır.
Bulgular, sosyal etkileşimin tüketici güvenini güçlü biçimde artırdığını; tüketici güveninin ve özellikle üretici–tüketici etkileşiminin kooperatif bağlılığının anlamlı belirleyicileri olduğunu göstermektedir. Sosyal etkileşimin bağlılık üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca kooperatif bağlılığının yeniden satın alma niyetini pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Ortak etik değer uyumu da yeniden satın alma niyetinin güçlü bir belirleyicisidir.
Çalışma, alternatif tüketici kooperatiflerinde tüketici davranışlarının sosyal ve normatif dinamikler üzerinden şekillendiğini ortaya koyarak sosyal sermaye teorisini tüketici davranışı literatürüyle bütünleştirmektedir. Bulgular, kooperatiflerin sürdürülebilirliği açısından güven ve üretici–tüketici etkileşiminin stratejik önemini vurgulamaktadır.
Kaynaklar
Caruana, R. (2002). The impact of social and ethical responsibility on consumer behaviour: A grounded theory approach. Journal of Marketing Management, 18(3–4), 389–410.
Cox, R., Holloway, L., Venn, L., Dowler, E., Hein, J., Kneafsey, M., ve Tuomainen, H. (2013). Common ground? Motivations for participation in a community-supported agriculture scheme. Local Environment, 13(3), 203–218. https://doi.org/10.1080/13549830701669153
Diamantopoulos, A., Schlegelmilch, B. B., Sinkovics, R. R., ve Bohlen, G. M. (2003). Can socio-demographics still play a role in profiling green consumers? A review of the evidence and an empirical investigation. Journal of Business Research, 56(6), 465–480. https://doi.org/10.1016/S0148-2963(01)00241-7
Grasseni, C. (2013). Beyond alternative food networks: Italy’s solidarity purchasing groups. Bloomsbury Academic.
Gruen, T. W., Summers, J. O., ve Acito, F. (2000). Relationship marketing activities, commitment, and membership behaviors in professional associations. Journal of Marketing. 64(3), 34–49. https://doi.org/10.1509/jmkg.64.3.34.18
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., ve Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis. (8th ed.). England: Pearson Prentice.
Hinrichs, C. C. (2000). Embeddedness and local food systems: Notes on two types of direct agricultural market. Journal of Rural Studies, 16(3), 295–303. https://doi.org/10.1016/S0743-0167(99)00063-7
Jeong, S. W., Ha, S., ve Lee, K. (2021). How to measure social capital in an online brand community? A comparison of three social capital scales. Journal of Business Research, 131, 652-663. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.07.051
Morgan, R. M., ve Hunt, S. D. (1994). The commitment–trust theory of relationship marketing. Journal of Marketing, 58(3), 20–38.
Nahapiet, J., ve Ghoshal, S. (1998). Social capital, intellectual capital, and the organizational advantage. Academy of Management Review, 23(2), 242–266.
Oliver, R. L. (1999). Whence consumer loyalty? Journal of Marketing, 63(Special Issue), 33–44.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research ve Evaluation Methods.(3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Touchstone Books/Simon ve Schuster.
Roberts, J. A. (1996). Green consumers in the 1990s: Profile and implications for advertising. Journal of Business Research, 36(3), 217–231.
Sage, C. (2003). Social embeddedness and relations of regard: alternative ‘good food’ networks in south-west Ireland. Journal of Rural Studies 19 (2003) 47–60.
Shaw, D., ve Shiu, E. (2002). An assessment of ethical obligation and self-identity in ethical consumer decision-making: a structural equation modelling approach. International Journal of Consumer Studies, 26(4), 286 - 293.
Vermeir, I., ve Verbeke, W. (2006). Sustainable food consumption: Exploring the consumer “attitude–behavioral intention” gap. Journal of Agricultural and Environmental Ethics, 19(2), 169–194.
Zeithaml, V. A., Berry, L. L., ve Parasuraman, A. (1996). The behavioral consequences of service quality. Journal of Marketing, Vol. 60, No. 2 (Apr., 1996), pp. 31-46.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
