Türk E-Ticaret Pazar Yerinde Döviz Kuru Geçişkenliği
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1863Anahtar Kelimeler:
Döviz kuru geçişkenliği- dijital fiyatlama davranışı- nominal katılıklar- mikro düzey fiyat dinamikleriÖz
Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren büyük ölçekli bir e-ticaret pazar yerinde döviz kuru geçişkenliğini yüksek frekanslı haftalık mikro fiyat verileri kullanarak analiz etmektedir. Çalışma, önemli bir kur şokunu takip eden 26 haftalık dönemde kesintisiz gözlemlenen 13.433 üründen oluşan dengeli panel veri setine dayanmaktadır. Ampirik analizde, birinci farkları alınmış logaritmik değişkenlerle tanımlanan dinamik tek-denklemli panel modeli özyinelemeli pencere yaklaşımıyla tahmin edilmiştir. Bu yöntem, geçişkenlik katsayılarının zaman içinde evrilmesini izlemeye olanak tanımaktadır. Bulgular, kısa dönem geçişkenliğin tüm tahmin pencerelerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğunu, bunun da çevrimiçi piyasalarda dahi fiyat yumuşatma davranışı ve nominal katılıkların varlığına işaret ettiğini göstermektedir. Uzun dönem geçişkenlik ise belirgin biçimde durum-bağımlı olup, kur baskısının sürdüğü dönemlerde %30-35 düzeyine kadar yükselmekte, yoğun indirim haftalarında ise zayıflamaktadır. İndirim haftalarına yönelik ürün-düzeyli düzeltmeler sonrasında geçişkenlik daha istikrarlı ancak hâlâ eksik kalmaktadır. Ayrıca başlangıç fiyat yüzdeliklerine göre yapılan ayrıştırma, uzun dönem geçişkenliğin fiyat segmentleri boyunca fiyat seviyesi arttıkça monoton biçimde arttığını göstermektedir. Genel olarak bulgular, Türkiye’deki e-ticaret pazarında döviz kuru geçişkenliğinin kademeli, eksik, heterojen ve büyük ölçüde duruma bağlı olduğunu; ayrıca kur şoklarının ardından zaman içinde azalma eğilimi gösterdiğini ve farklı fiyat gruplarına göre farklılaştığını, buna karşın dijital ortamlardaki yüksek fiyat esnekliğine rağmen bu özelliklerin devam ettiğini göstermektedir.
Referanslar
Alvarez, L. J., Dhyne, E., Hoeberichts, M. M., Kwapil, C., Le Bihan, H., Lünnemann, P., Vilmunen, J. (2006). Sticky prices in the euro area: A summary of new micro-evidence. Journal of the European Economic Association, 4(2–3), 575–584. https://doi.org/10.1162/jeea.2006.4.2-3.575
Akgündüz, Y. E., Baştan, E. M., Demiroğlu, U., & Tümen, S. (2019). Estimates of exchange rate pass-through with product-level data. CBRT Working Paper No. 19/22. Central Bank of the Republic of Turkey.
Bai, J. (2009). Panel data models with interactive fixed effects. Econometrica, 77(4), 1229–1279. https://doi.org/10.3982/ECTA6135
Baye, M. R., Morgan, J., & Scholten, P. (2009). Information, search, and price dispersion. In T. Hendershott (Ed.), Handbook on economics and information systems (Vol. 1, pp. 323–376). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0137(07)01009-4
Bils, M., & Klenow, P. J. (2004). Some evidence on the importance of sticky prices. Journal of Political Economy, 112(5), 947–985. https://doi.org/10.1086/422559
Boivin, J., Clark, R., & Vincent, N. (2012). Virtual borders. Journal of International Economics, 86(2), 327–335. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2011.10.004
Bussiere, M., Chiaie, S. D., & Peltonen, T. A. (2014). Exchange rate pass-through in the global economy: The role of emerging market economies. IMF Economic Review, 62(1), 146–178. https://doi.org/10.1057/imfer.2014.5
Campa, J. M., & Goldberg, L. S. (2005). Exchange rate pass-through into import prices. The Review of Economics and Statistics, 87(4), 679–690. https://doi.org/10.1162/003465305775098189
Caplin, A., & Spulber, D. (1987). Menu costs and the neutrality of money. Quarterly Journal of Economics, 102(4), 703–725. https://doi.org/10.2307/1884286
Chevalier, J., & Kashyap, A. (2011). Best prices. The Review of Economic Studies, 78(1), 1–46. https://doi.org/10.1093/restud/rdq015
Dhyne, E., Alvarez, L. J., Le Bihan, H., Veronese, G., Dias, D., Hoffmann, J., … Vilmunen, J. (2009). Price changes in the euro area and the United States: Some facts from individual consumer price data. Journal of Economic Perspectives, 23(2), 171–192. https://doi.org/10.1257/jep.23.2.171
Ellison, G., & Ellison, S. F. (2009a). Search, obfuscation, and price elasticities on the Internet. Econometrica, 77(2), 427–452. https://doi.org/10.3982/ECTA5706
Ellison, G., & Ellison, S. F. (2009b). Tax sensitivity and home state preferences in Internet purchasing. American Economic Journal: Economic Policy, 1(2), 53–71. https://doi.org/10.1257/pol.1.2.53
Gopinath, G., & Itskhoki, O. (2010). Frequency of price adjustment and pass-through. The Quarterly Journal of Economics, 125(2), 675–727. https://doi.org/10.1162/qjec.2010.125.2.675
Gopinath, G., Itskhoki, O., & Rigobon, R. (2010). Currency choice and exchange rate pass-through. American Economic Review, 100(1), 304–336. https://doi.org/10.1257/aer.100.1.304
Gorodnichenko, Y., & Talavera, O. (2017). Price setting in online markets: Basic facts, international comparisons, and cross-border integration. International Journal of Industrial Organization, 50, 1–31.
Gorodnichenko, Y., Sheremirov, V., & Talavera, O. (2018). Price setting in online markets: Does IT click? Journal of the European Economic Association, 16(6), 1764–1811. https://doi.org/10.1093/jeea/jvx050
Herrmann, R., Möser, A., & Weber, S. A. (2005). Grocery price dynamics and retailer price rigidity: Evidence from German scanner data. European Review of Agricultural Economics, 32(4), 469–499.
Loy, J.-P., & Schaper, C. (2014). Price rigidity in the European retail food sector. European Review of Agricultural Economics, 41(4), 593–620.
Lünnemann, P., & Wintr, L. (2006). Are Internet prices sticky? ECB Working Paper No. 645. European Central Bank.
Lünnemann, P., & Wintr, L. (2011). Price stickiness in the US and Europe revisited: Evidence from Internet prices. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 73(5), 593–621.
Marazzi, M., Sheets, D., Vigfusson, R., Faust, J., Gagnon, J., Marquez, J., Martin, R., Reeve, T., & Rogers, J. (2005). Exchange rate pass-through to U.S. import prices: Some new evidence. International Finance Discussion Papers No. 833. Board of Governors of the Federal Reserve System.
McCarthy, J. (1999). Pass-through of exchange rates and import prices to domestic inflation in some industrialized economies. BIS Working Papers No. 79.
Nakamura, E., & Steinsson, J. (2008). Five facts about prices: A reevaluation of menu cost models. Quarterly Journal of Economics, 123(4), 1415–1464. https://doi.org/10.1162/qjec.2008.123.4.1415
Pesendorfer, M. (2002). Retail sales: A study of pricing behavior in supermarkets. The Journal of Business, 75(1), 33–66. https://doi.org/10.1086/323504
Tunc, C., & Kilinc, M. (2018). Exchange rate pass-through in a small open economy: A structural VAR approach. Bulletin of Economic Research, 70(4), 410–422.
Warner, E. J., & Barsky, R. B. (1995). The timing and magnitude of retail store markdowns: Evidence from weekends and holidays. Quarterly Journal of Economics, 110(2), 321–352. https://doi.org/10.2307/2118449
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
