Üçüncü Sektör Kuruluşlarında Dijital Güven Sinyalleri ve Eylem Olanakları: Açık Açık Platformundaki 77 STK Profilinin Keşifsel Analizi
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1948Anahtar Kelimeler:
Üçüncü Sektör Pazarlaması- Dijital Güven Sinyalleri- Çevrim içi Hesap VerilebilirlikÖz
Bu araştırma, Açık Açık platformunda yer alan 77 sivil toplum kuruluşunun kamuya açık profillerinde görünür kılınan güven ve hesap verebilirlik sinyallerini, platform yönlendirme biçimlerini ve paydaş eylem olanaklarını incelemektedir. Veriler, 28 Mayıs 2026 tarihinde erişilen kurumsal profiller ile bu profillerde gösterilen 2024 finansal büyüklüklerinden elde edilmiştir. Yapılandırılmış dijital profil denetiminde göstergeler görünür, görünür değil veya güvenilir biçimde kodlanamadı olarak sınıflandırılmıştır. Ölçüm denetimi, güven ve hesap verebilirlik maddelerinin kodlanabilir profillerde sıfır varyans gösterdiğini; bağış butonu ile ziyaret bağlantısının platform mimarisi içinde birbirini dışlayan yönlendirme seçenekleri olduğunu göstermiştir. Bu nedenle birincil analiz, bağış butonu, gönüllülük çağrısı ve çevrim içi mağazadan oluşan üç maddeli biçimlendirici Eylem Olanağı Genişliği endeksiyle yürütülmüştür. Görünürlük oranları Wilson güven aralıklarıyla, kuruluş türü farklılıkları Mann–Whitney U testiyle ve finansal ilişkiler Spearman korelasyonu, bootstrap güven aralıkları, FDR düzeltmesi, permütasyon testi ve duyarlılık analizleriyle değerlendirilmiştir. Tam verisi bulunan 60 kuruluşun yalnızca %6,67’si üç olanağın tamamını sunmuştur. Endeks bağış tutarı ve toplam gelirle pozitif ilişkiliyken bağış/gelir oranıyla istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Toplam gelir kontrol edildiğinde bağış ilişkisi zayıflamış ve istatistiksel anlamlılığını yitirmiştir. Bulgular, dijital eylem altyapısının bağış yoğunluğundan çok örgütsel kapasiteyle bağlantılı olabileceğini ve platform mimarisinin dijital görünürlük ölçümlerinde bir ölçüm koşulu olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Referanslar
Açık Açık. (n.d.). Açık Açık STK platformu: Kamuya açık STK profilleri. 28 Mayıs 2026 tarihinde https://acikacik.org/stk/sivil-toplum-kuruluslari adresinden erişildi.
Adena, M., & Hager, A. (2025). Does online fundraising increase charitable giving? A nationwide field experiment on Facebook. Management Science, 71(4), 3216–3231. https://doi.org/10.1287/mnsc.2020.00596
Bekkers, R., & Wiepking, P. (2011). A literature review of empirical studies of philanthropy: Eight mechanisms that drive charitable giving. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 40(5), 924–973. https://doi.org/10.1177/0899764010380927
Bhati, A., & McDonnell, D. (2025). Message content and diversity as an effective nonprofit fundraising strategy on social media. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 54(3), 721–736. https://doi.org/10.1177/08997640241303920
Coltman, T., Devinney, T. M., Midgley, D. F., & Venaik, S. (2008). Formative versus reflective measurement models: Two applications of formative measurement. Journal of Business Research, 61(12), 1250–1262. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2008.01.013
Cooley, A. (2024). Toward greater legitimacy: Online accountability practices of Ukrainian nonprofits. Administrative Sciences, 14(1), Article 4. https://doi.org/10.3390/admsci14010004
Diamantopoulos, A., & Winklhofer, H. M. (2001). Index construction with formative indicators: An alternative to scale development. Journal of Marketing Research, 38(2), 269–277. https://doi.org/10.1509/jmkr.38.2.269.18845
Ebrahim, A. (2003). Accountability in practice: Mechanisms for NGOs. World Development, 31(5), 813–829. https://doi.org/10.1016/S0305-750X(03)00014-7
Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman.
Harken, S., Mertins, V., & Urselmann, M. (2025). Online fundraising for nonprofit organizations via social media marketing: A critical success factors analysis in Germany, Austria, and Switzerland. Journal of Philanthropy 30(3), e70028. https://doi.org/10.1002/nvsm.70028
Jung, J., Kim, M., & Suh, J. (2023). The scope of “marketing” research in the nonprofit sector: Lessons from the last 20 years literature. Journal of Philanthropy and Marketing, 28(4), e1745. https://doi.org/10.1002/nvsm.1745
Kara, A., Spillan, J. E., & DeShields, O. W., Jr. (2004). An empirical investigation of the link between market orientation and business performance in nonprofit service providers. Journal of Marketing Theory and Practice, 12(2), 59–72. https://doi.org/10.1080/10696679.2004.11658519
Lovejoy, K., & Saxton, G. D. (2012). Information, community, and action: How nonprofit organizations use social media. Journal of Computer-Mediated Communication, 17(3), 337–353. https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2012.01576.x
Morgan, R. M., & Hunt, S. D. (1994). The commitment-trust theory of relationship marketing. Journal of Marketing, 58(3), 20–38. https://doi.org/10.1177/002224299405800302
Nazuk, A., Nadir, S., Ansari, A. R., & Nawaz, R. (2020). NGO online disclosures index in the presence of auxiliary information. PLOS ONE, 15(9), e0238297. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0238297
Nazuk, A., & Shabbir, J. (2018). A new disclosure index for non-governmental organizations. PLOS ONE, 13(2), e0191337. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0191337
Salido-Andrés, N., Rey-García, M., Álvarez-González, L. I., & Vázquez-Casielles, R. (2022). When the winner takes it all: Online campaign factors influencing the success of donation-based crowdfunding for charitable causes. International Review on Public and Nonprofit Marketing, 19(4), 763–780. https://doi.org/10.1007/s12208-021-00320-4
Sargeant, A., & Lee, S. (2004). Donor trust and relationship commitment in the U.K. charity sector: The impact on behavior. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 33(2), 185–202. https://doi.org/10.1177/0899764004263321
Saxton, G. D., & Guo, C. (2011). Accountability online: Understanding the web-based accountability practices of nonprofit organizations. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 40(2), 270–295. https://doi.org/10.1177/0899764009341086
Shoham, A., Ruvio, A., Vigoda-Gadot, E., & Schwabsky, N. (2006). Market orientations in the nonprofit and voluntary sector: A meta-analysis of their relationships with organizational performance. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 35(3), 453–476. https://doi.org/10.1177/0899764006287671
Spence, M. (1973). Job market signaling. The Quarterly Journal of Economics, 87(3), 355–374. https://doi.org/10.2307/1882010
Suchman, M. C. (1995). Managing legitimacy: Strategic and institutional approaches. Academy of Management Review, 20(3), 571–610. https://doi.org/10.5465/amr.1995.9508080331
Vaast, E., & Káganer, E. (2013). Social media affordances and governance in the workplace: An examination of organizational policies. Journal of Computer-Mediated Communication, 19(1), 78–101. https://doi.org/10.1111/jcc4.12032
Werke, S. Z., & Bogale, A. T. (2024). Nonprofit marketing: A systematic review. Journal of Nonprofit & Public Sector Marketing, 36(5), 603–640. https://doi.org/10.1080/10495142.2023.2290531
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
