TÜRK SANAYİSİNİN ENDÜSTRİ 4.0 FARKINDALIK VE OLGUNLUK SEVİYESİ - ABDULLAH ERDOĞAN; BELGİN AYDINTAN (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2023)
Bilimsel ve teknolojik alandaki köklü değişimlerin üretime yansımaları ile günümüze kadar etkilerinin giderek derinleştiği dört büyük endüstri devrimi yaşanmıştır. İlk sanayi devriminde buhar gücü ile makinelerin üretime girmesini, ikinci sanayi devriminde elektrik enerjisi ile mekanizasyon, takiben üçüncü sanayi devriminde ise yarı iletken teknolojilerindeki ilerlemeler ile otomasyon izlemiştir. 2011 yılında Almanya’da tanıtımı yapılan Endüstri 4.0 ile, birçok teknoloji çığır açan teknoloji bileşenin bir araya gelmesiyle dünya yeni bir sanayi devrimine tanıklık etmeye başlamıştır. Gelişmiş ülkeler sağlayacağı ekonomik faydalar ve rekabet avantajlarından pay kapabilmek için bu yeni yarışın içine girmişlerdir. Yarışın önde giden ülkelerinin, ucuz üretim maliyet endekslerine sahip olan ülkelerde yapılan üretimleri kendi ülkelerine taşıyacakları açıktır. Türkiye için ise, ucuz üretim faktörleriyle yakalanan üretim avantajının kaybedilmemesi için Endüstri 4.0 dönüşümün gerçekleştirilmesi son derece hayatidir. Bu çalışma ile Endüstri 4.0 dönüşümünde en temel öğelerden bir model oluşturulmuş ve buna dayandırılan anket çalışması ile Türkiye’nin lider 1000 sanayi işletmesinin Endüstri 4.0 farkındalık ve olgunluk seviyesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın sonucunda 459 işletmeden dönüş alınmış olup analizler SPSS ve AMOS programları kullanılarak yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Türk sanayisinin, oluşturulan modele göre Endüstri 4.0 farkındalık seviyesi 3,74/5 (tecrübeli, uzman seviyesine yakın) ve olgunluk seviyesi ise 3,16/5 (tecrübeli) olarak tespit edilmiştir.