Toksik Liderlik ve Çalışan Sessizliği İlişkisinde Örgütsel Umursamazlığın Aracılık Rolü - ÖZER, Hüseyin; DEVELİ, Alptekin (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
İş yaşamında çalışan bireyleri sessiz kalmaya yönelten nedenleri anlamak önem arz etmektedir. Çalışan sessizliği olarak kavramsallaştırılmış olan bu olguyla ilgili ilişkisel türde pek çok araştırma bulunmaktadır. Ancak liderlik tarzları ve farklı güncel tutumların çalışan sessizliği üzerindeki etkilerini ele alan araştırmaların sınırlı olduğu gözlemlenmektedir. Çalışmanın amacı, toksik liderlik, örgütsel umursamazlık ve çalışan sessizliği arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri incelemektir. Araştırma, Nisan 2024 döneminde nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama türünde yürütülmüştür. Türkiye'nin Orta Karadeniz Bölgesi’nde yer alan bir devlet üniversitesinde görev yapan 351 idari personelden anket yoluyla veri toplanmıştır. Bootstrap regresyon analizi bulgularına göre, toksik liderlik algısı, örgütsel umursamazlık ve çalışan sessizliğinin açıklanmasına pozitif yönde katkıda bulunmaktadır. Bununla birlikte, örgütsel umursamazlık, çalışan sessizliğinin açıklanmasına pozitif yönde katkı sağlamaktadır. Son olarak, toksik liderlik, örgütsel umursamazlık aracılığıyla çalışan sessizliğinin açıklanmasına pozitif yönde katkı sağlamaktadır. İlk defa belirlenen bu aracılık etkisi yazına katkısı bakımından araştırmanın en önemli bulgusudur. Yöneticilerin sergiledikleri toksik davranışların sadece bireysel ilişkileri değil, kurum genelindeki umursamazlık iklimini besleyerek çalışanları sessiz kalmaya ittiklerinin bilincinde olunması gerekmektedir. Bu nedenle, yöneticilerin yapıcı iletişimi önceleyen liderlik tarzlarını benimsemeleri, çalışanlarınsa uygun kanallarla düşüncelerini ifade etmeleri desteklenmelidir.