TÜRKİYE CUMHURİYETİ BAŞKANLIK SİSTEMİNDE EKONOMİNİN YAPISAL DÜZENLEMELERİ - KENAN PEKER; AYŞE ESRA PEKER (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2018)
Genel düşünce ve ekonomik düşüncenin tarihini incelenerek bugünkü dünyayı iyiye, doğruya ve güzele doğru değiştirmek için yeni fikirler üretmek mümkündür. Basit tarifiyle hane halkı yönetimi ve toplumun şekillendirilmesi, ihtiyaçlar ve hayatı sürdürmek şeklindeki konular zaman yolculuğunda “ulusların zenginliği” olarak belirtilmiştir. Ekonomi ise kaynaklar-üretim-bölüşüm-dağıtım-tüketim-geri dönüşüm ve tekrar kaynaklar şeklindeki Mikro Ekonomi ve para, milli gelir, istihdam ve ekonomik gelişme şeklindeki Makro Ekonomi şeklinde belirlenmiştir. Genel olarak ekonominin yönetimi ise tarihte merkantilizm, fizyokrasi ve liberalizm düşünce akımları esas alınarak Demokrat Hükümetler ve Cumhuriyetçi Hükümetler tarafından gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Sözkonusu hükümetlerin toplumsal fayda ile ilgili fikirleri, faydanın sosyal refaha dönüşmesi ve ahlak konularındaki pesimistik ve optimistik yaklaşımları kitleleri peşlerinden sürüklemiştir. Fakat genellikle veya çoğunlukla pesimistik yaklaşımlar tercih edilmiş ve korkular üzerinden yönetim sürdürülmüştür. Bu durum ekonomik düşünce tarihinde de böyle olmuştur. Örneğin, nüfus teorisi ile kıt kaynakların ihtiyaçlara yetmeyeceği üzerinde durulmuş, optimisttik yaklaşımla ele alınan karşılaştırmalı üstünlükler teorisinde ülkelerin en iyi yapacaklarına yoğunlaşmalarında bile rant, fırsat maliyeti, bazı insanların her şeyi sahiplenmeleri, insana değer verilmemesi ve emek-değer teorisi paradoksu her zaman için güncel sorunlar olmuştur. Günümüzde yenilikçilik, teknoloji, yıkım, farklı iş döngüleri, yapay döngülerde insan davranışları, insan eylemleri, faiz tercihleri, döviz kurlarındaki değişmeler, yasal ve ekonomik bileşenler, işbirlikleri, demokrasi, sosyal değişim, devlet hizmetleri, para arzı, merkez bankası, bilimsel fikirler, ailelerin sosyal tercihleri ve ekonomik düşünce dengesi şeklindeki yaklaşımlar ise her zaman ekonominin popüler konuları olmuştur. Nihayet herkese değer vermek ve emek-değere göre yönetim kadrolarına atama yapmak konuşulurken iş, gelir, tasarruf, yatırım şeklindeki süreçte gelir ile tasarruf arasına “varlık fonu” ve tasarruf ile yatırım arasında “katılım ortaklığı” şeklindeki uygulamalarla toplumdaki canlanma devam ettirilmektedir. Bir yandan da döviz kurlarındaki hızlı ve önemli miktardaki değişim ekonomide darboğazlara yol açmaktadır. Bu durum Türkiye Cumhuriyeti’nin Yeni Başkanlık Sisteminde ekonomide yapısal düzenlemelere ihtiyaç olduğunu göstermektedir.