The Moderating Role of Attitude Toward Artificial Intelligence in the Effect of Work Alienation on Employee Performance: A Study on Academics (Third Sector Social Economic Review, 2026)
Bu çalışma, “yapay zekâya yönelik tutum, işe yabancılaşmanın işgören performansı üzerindeki etkisini nasıl şekillendirmektedir?” araştırma sorusuna yanıt aramaktadır. Alan yazında işe yabancılaşma ile işgören performansı arasındaki ilişki yaygın biçimde incelenmiş olmakla birlikte, bu ilişkinin dijitalleşen çalışma ortamlarında hangi koşullar altında değiştiğini inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın temeli duygusal olaylar teorisine dayandırılmaktadır. Duygusal Olaylar Teorisi’ne göre iş ortamında yaşanan olaylar işgörenlerde duygusal tepkilere sebep olmaktadır. Bu tepkiler ise işgörenlerin tutum ve iş davranışlarını etkilemektedir. İş yerlerinin yapay zekâ odaklı bir dönüşüme sahip olması önemli bir olaydır. Bu kapsamda yapay zeka genel tutumun iş hayatına etkileri incelenmek istenmiştir. Alan yazındaki boşluktan ve güncel gelişmelerden hareketle bu araştırma, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen akademisyenlerden (N = 288) elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. PROCESS Macro (Model 2) aracılığıyla test edilen araştırma modelinin sonucunda, işe yabancılaşmanın işgören performansı üzerindeki olumsuz etkisi pozitif yapay zekâ tutumu ile zayıfladığı bulgulanmıştır. Bu araştırma yapay zekânın tutumsal yönünü incelemekte ve iş hayatına yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır. Alan yazına kuramsal ve ampirik katkılar sağlamaktadır.
Keywords: Affective Events; Theory, work alienation; employee performance; general attitude toward artificial intelligence; academicians