Boş Zaman Deneyimi Ve Yöresel Mutfak Tercih İlişkisi: Van’da Yaşayan Farklı Bölgelerden Gelen Bireyler Üzerine Bir Araştırma
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1779Anahtar Kelimeler:
Yöresel mutfak, gastronomi turizmi, boş zaman tüketimi, Van.- Yöresel Mutfak- Gastronomi Turizmi- Boş Zaman- VanÖz
Boş zaman tüketimi, bireylerin iş ve diğer zorunlu faaliyetler dışında kalan zamanlarını çeşitli etkinliklerle değerlendirdikleri bir süreçtir. Bu süreçte bireyler yalnızca dinlenme ve rahatlama amacıyla değil, aynı zamanda kültürel deneyimler yaşamak amacıyla da farklı etkinliklere yönelmektedir. Bu etkinliklerden biri de yöresel mutfak deneyimidir. Bu araştırma, Van ilinde yaşayan farklı coğrafi bölgelerden bireylerin boş zaman tüketiminde yöresel mutfak deneyimlerine yönelik ilgi ve tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve veriler anket tekniğiyle toplanmıştır. Araştırma kapsamında 460 katılımcıdan elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans analizi, faktör analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, katılımcıların boş zamanlarını değerlendirirken sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerin yanı sıra yöresel mutfak deneyimlerine de ilgi gösterdiklerini ortaya koymuştur. Katılımcıların büyük bölümü Van yöresel mutfağını lezzetli bulmuş ve bu mutfağı deneyimlemeye yönelik olumlu görüş bildirmiştir. Ayrıca yöresel yemeklerin sağlıklı yapısı ve geleneksel sunum biçimleri önemli bulunmuş, yerel mutfak deneyiminin boş zaman değerlendirmesine katkı sağladığı ifade edilmiştir. Araştırmanın, yöresel mutfak ile boş zaman tüketimi arasındaki ilişkinin anlaşılmasına katkı sağlaması ve Van mutfağına ilişkin literatüre bölgesel düzeyde veri sunması beklenmektedir.
Referanslar
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211.
Akdağ, M. (2021). Bilimsel araştırmalarda istatistiksel analizler SPSS uygulamaları. Nobel Akademik Yayıncılık.
Aksu, M., Gezen, A., ve Özcan, S. (2023). Turistlerin yöresel mutfak tercihleri ile ilgili bir araştırma: Bozcaada örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(Special Issue 2), 125–137.
Alpaslan, K. (2019). Yöresel yemeklerde moleküler gastronomi kullanımı (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Aydın, E. (2015). Gastronomi turizminin şehir markalaşmasına etkisi: Afyonkarahisar ili örneği (Yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Anabilim Dalı, Afyonkarahisar.
Barakazi, E. (2021). Boş zaman motivasyonu ve yaşam tatmini ilişkisinde boş zaman tatminin aracılık etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma (Doktora tezi). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara.
Belli, S., ve Güneren, E. (2024). Coğrafi işaret ile tescilli yöresel mutfak ürünlerinin turistlerin destinasyon seçimine etkisi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(4), 3393–3420.
Bengi, K. (2021). Boş zaman deneyimi olarak yerel mutfak: Bursa ili örneği (Yüksek lisans tezi). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Rekreasyon Yönetimi Anabilim Dalı, Ankara.
Birdir, K., ve Akgöl, Y. (2015). Gastronomi turizmi ve Türkiye’yi ziyaret eden yabancı turistlerin gastronomi deneyimlerinin değerlendirilmesi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2), 57–68.
Björk, P. ve Kauppinen-Räisänen, H. (2017). Interested in eating and drinking? How food affects travel satisfaction and the overall holiday experience. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 17(1), 9–26.
Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 133–151.
Çelik, M. N. (2024). Kadınların boş zaman aktivitelerinde cinsiyetleşmiş alanları tercih etme sebeplerinin yaşam tatmini ve boş zaman tatmini açısından incelenmesi: Ankara ili örneği (Yüksek lisans tezi). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Rekreasyon Yönetimi Anabilim Dalı, Ankara.
Çeşmeci, N., Çulfacı, G., ve Kılıçhan, R. (2023). Turistlerin yerel mutfak yeme eğilimleri ile unutulmaz turizm deneyimleri arasındaki ilişki: Kayseri örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), 84–105.
Demir, C., ve Demir, N. (2006). Bireylerin boş zaman faaliyetlerine katılmalarını etkileyen faktörler ile cinsiyet arasındaki ilişki: Lisans öğrencilerine yönelik bir uygulama. Ege Academic Review, 6(1), 36–48.
Dinç, H. (2019). Masabaşı çalışanlarının sağlık algılarının boş zaman tutum ve boş zaman katılımlarına göre değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Afyonkarahisar.
Ercan, İ., ve Kan, İ. (2004). Geçerlilik ve güvenirlik analizi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(3), 211–216.
Garip, S. (2023). Sosyal bilimlerde nicel araştırma geleneği üzerine kuramsal bir inceleme. Uluslararası Sosyal Alan Araştırmaları Dergisi, 12(1), 1–19.
George, D., ve Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Boston, MA: Pearson.
Gök, S. A. (2019). Farklı bölgelerden gelen öğretmenlerin boş zaman tüketiminde yerel mutfak tercihleri: Diyarbakır ili örneği (Yüksek lisans tezi). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara.
Iso-Ahola, S. E. (1982). Toward a social psychology of recreation and leisure. Pennsylvania State University Press.
Karakullukçu, Ö. F. (2009). Adalet Bakanlığı çalışanlarının eğitim düzeylerine göre boş zaman değerlendirme alışkanlıkları (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Kavak, S., ve Pekerşen, Y. (2022). Yöresel mutfak kültürünün turizme kazandırılmasında yerel halkın tutumu: Karaman ilinde bir araştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 19(1), 59–80.
Kılıç, S. (2016). Cronbach’s alpha reliability coefficient. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47–48.
Mak, A. H. N., Lumbers, M. ve Eves, A. (2012). Globalisation and food consumption in tourism. Annals of Tourism Research, 39(1), 171-196.
Odabaşı, İ. (2024). Gastronomi turizmi kapsamında yöresel mutfak incelemesi: Yozgat ili örneği (Yüksek lisans tezi). Yozgat Bozok Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Yozgat.
Özen, Y., ve Gül, A. (2010). Sosyal ve eğitim bilimleri araştırmalarında evren-örneklem sorunu. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 394–422.
Sabırlı, T. N., Argan, M., Yetim, G., ve Hızal, A. (2019). Boş zaman tatmini, yaşam tatmini ve mutlulukta sosyal medya bağlılığının rolü: 50 yaş ve üzeri bireyler üzerinde bir araştırma. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), 263–279.
Şaşmaz, Z. ve Tengilimoğlu E. (2024). Planlı davranış teorisi bağlamında gerçekleştirilen çalışmaların sistematik değerlendirmesi: DergiPark örneği, Selçuk Turizm ve Bilişim Araştırmaları Dergisi, 5:23-35.
Şengül, S., ve Türkay, O. (2016). Yöresel mutfak unsurlarının turizm destinasyonu seçimindeki rolü: Mudurnu örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(29), 63–87.
Tavşancıl, E. (2019). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (6. bs.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Tuncay, N., Ilgaz, A., ve Akmeşe, H. (2020). Gastronomi turizminde yerel mutfak ürünleri deneyiminin davranışsal niyet üzerindeki etkisi. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal (SMART Journal), 6(29), 1–15.
Ülkü, A., Solmaz, A., ve Barakazi, M. (2019). Turistlerin seyahat motivasyonları ve yöresel mutfak tüketimleri arasındaki ilişkileri incelemeye yönelik bir araştırma. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 5(15), 310–321.
Yayla, Ş. (2017). Yöresel yemek festivaline katılım motivasyonu ile festivallerin destinasyon imajına ve davranışsal niyetlere etkisi (Yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Yayla, Ö., ve Çetiner, H. (2019). Boş zamanların değerlendirilmesinde etkili olan faktörlerin boş zaman tatminine etkisi. Turizm Akademik Dergisi, 6(1), 219–228.
Yeniçeri, M., Coşkun, B., ve Özkan, H. (2002). Muğla il merkezindeki memurların boş zaman değerlendirme eğilimlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7, 27–40.
Yıldız, H., ve Yiğiter, K. (2018). Düzce Emniyet Müdürlüğü personelinin boş zaman tutumlarının ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 5(25), 1983–1995.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
