Mortgage Kredilerinin Sürdürülebilirliği Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme: Türkiye ve Almanya Örneği (2014-2025)
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1853Anahtar Kelimeler:
Konut Finansmanı- Mortgage Kredileri- Sürdürülebilirlik- Makroekonomik İstikrar- Karşılaştırmalı AnalizÖz
Bu çalışma, Türkiye ve Almanya’da mortgage kredilerinin sürdürülebilirliğini makroekonomik koşullar ve finansman yapıları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 2014–2025 dönemine ait konut kredileri, mortgage faiz oranları, enflasyon, konut fiyat endeksleri ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) göstergeleri kullanılarak iki ülkenin konut finansman piyasaları betimsel ve karşılaştırmalı analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında konut kredisi stokunun GSYH içindeki payı, mortgage piyasasının ekonomik ağırlığını ve sürdürülebilirlik düzeyini yansıtan temel göstergelerden biri olarak ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, Almanya’da mortgage sisteminin kurumsal yapısı, uzun vadeli finansman olanakları ve görece istikrarlı makroekonomik koşullar sayesinde daha dengeli bir seyir izlediğini göstermektedir. Buna karşılık Türkiye’de yüksek enflasyon, faiz oranlarındaki dalgalanmalar ve fonlama maliyetlerindeki artışın konut finansmanı göstergeleri üzerinde sınırlayıcı etkiler yarattığı belirlenmiştir. Özellikle Türkiye’de konut kredisi stokunun GSYH içindeki payının 2017’de yaklaşık %5,3’ten 2024’te %0,9’a gerilemesi mortgage piyasasının ekonomik büyüklük içerisindeki ağırlığının belirgin biçimde daraldığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışma, sürdürülebilir bir konut finansman sisteminin yalnızca kredi hacmiyle değil; makroekonomik istikrar, faiz yapısı, kurumsal çerçeve ve fonlama çeşitliliği ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Çalışmanın, Türkiye’de mortgage piyasasının sürdürülebilirliğine ilişkin güncel veriler üzerinden karşılaştırmalı bir bakış sunarak literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Referanslar
Aydoğdu, M. (2007). Konut finansman sistemi ve Türkiye uygulaması. Türkiye Bankalar Birliği Yayınları.
Buckley, R. M., & Kalarickal, J. (2006). Thirty years of World Bank shelter lending: What have we learned? Washington, DC: World Bank.
Campbell, J. Y. (2006). Household finance. Journal of Finance, 61(4), 1553–1604.
Chiquier, L., & Lea, M. (Eds.). (2009). Housing finance policy in emerging markets. Washington, DC: World Bank.
Dağlaroğlu, A. (2006). Türkiye’de ipoteğe dayalı konut finansman sistemi ve ikincil piyasaların oluşumu [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].
Doling, J., Vandenberg, P., & Tolentino, J. (2013). Housing and housing finance: A review of the links to economic development and poverty reduction. Asian Development Bank.
European Central Bank (ECB). (2024). Financial Stability Review. Frankfurt: ECB.
European Central Bank. (t.y.). Statistical Data Warehouse. Erişim adresi:
Geçer, T. (2014). Konut kredilerinde optimum vade. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 43(1), 90–99.
Güneş, T., & Apaydın, A. (2021). Mortgage kredi hacmi ve makroekonomik faktörler: Türkiye örneği. Business & Management Studies: An International Journal, 9(4), 1504–1520.
International Monetary Fund (IMF). (2011). Housing finance and financial stability—Back to basics? Global Financial Stability Report. Washington, DC.
International Monetary Fund (IMF). (2023). Global Financial Stability Report: Navigating the high-inflation environment. Washington, DC: IMF.
International Union for Housing Finance (IUHF). (2015). The German housing system and the role of rental markets.
Kalender, A. (2015). 6502 sayılı TKHK hükümlerine göre konut finansmanı sözleşmelerinin karşılaştırılması. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(2), 203–239.
Kara, H., & Öğünç, F. (2012). Kredi büyümesi ve makroekonomik istikrar: Türkiye deneyimi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışma Tebliği.
Kofner, S. (2014). The German housing system: Fundamentally resilient? Journal of Housing and the Built Environment, 29(2), 255–275. https://doi.org/10.1007/s10901-013-9383-0
Renaud, B. (1987). Housing finance and economic development: An agenda for research. Washington, DC: World Bank.
Richter, J. (2023). A política de habitação alemã desde a Segunda Guerra Mundial e o estado atual do mercado imobiliário na Alemanha. Sociedade e Território, 35(1), 73–88.
Sattler, F. (2022). Deutsche Hypothekenbanken zwischen Sicherheitsdenken und Spekulationsfieber: Immobilienfinanzierung im Bauboom des späten 19. Jahrhunderts. Jahrbuch für Wirtschaftsgeschichte, 63(1), 105–134. https://doi.org/10.1515/jbwg-2022-0005
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2023a). Yıllık Rapor 2022. Ankara: TCMB.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2023b). Finansal İstikrar Raporu. Ankara: TCMB.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (t.y.). Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS). Erişim adresi:
https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/portlet/K24NEG9DQ1s%3D/tr
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (t.y.). EVDS veri arama sistemi. Erişim adresi:
https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/searchEvdsValue/QHTDvGtldGljaSNrcmVkaWxlcmlA
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (t.y.). Gayri Safi Yurtiçi Hasıla veri seti. Erişim adresi:
OECD. (2015). OECD business and finance outlook 2015. OECD Publishing.
Wijburg, G., & Aalbers, M. B. (2017). The alternative financialization of the German housing market. Housing Studies, 32(7), 968–989. https://doi.org/10.1080/02673037.2017.1291917
World Bank. (2002). Housing policy matters: A global analysis. Washington, DC: World Bank.
World Bank. (2018). Mortgage markets and housing finance: Global trends and policy responses. Washington, DC: World Bank.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
