Araştırma-Sorgulama Temelli Gizemli Arkeolojik Kazı: DNA İpuçlarına Göre Yüz Yaratma Etkinliği
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1868Anahtar Kelimeler:
araştırma-sorgulama- DNA- etkilnikler ile fen öğretimi- hizmet öncesi eğitimÖz
Bu çalışmada, araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim basamakları ile hazırlanmış DNA ipuçlarına göre yüz yaratma etkinliğinin sunulması ve öğretmen adaylarının etkinliğe yönelik deneyimlerinin paylaşılması amaçlanmıştır. Etkinlik 9 fen bilgisi öğretmen adayıyla iki saat boyunca gerçekleştirilmiştir. Araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim basamakları doğrultusunda yürütülen etkinlik süresince öğretmen adayları, iş birliğine dayalı olarak çalışma kâğıtları üzerinde etkin bir şekilde çalışmışlardır. Etkinlik sonunda çalışma kâğıdında yer alan sorulara verilen cevaplar tartışılmış ve değerlendirme yapılmıştır. Çalışma kâğıtlarından elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Öğretmen adaylarının çalışma kâğıdında yer alan sorulara verdikleri cevaplar doğrultusunda ortaya çıkan sonuçlar, öğretmen adaylarının DNA, genetik ve genetik çeşitlilik konularında genel bir farkındalığa sahip olduğunu ancak açıklamalarının derinlikten yoksun ve yüzeysel kaldığını ortaya koymuştur. Öğretmen adaylarının etkinliğe yönelik görüşleri incelendiğinde, etkinliği genel olarak olumlu olarak değerlendirdikleri, özellikle çizim aşamasından büyük keyif aldıkları, etkinliği genel anlamda yeterli ve uygulanabilir buldukları ancak çalışma kâğıdında yer alan soruları yanıtlarken zorluk yaşadıkları belirlenmiştir. Sonuçlara dayanarak, öğretmen adaylarının ilgili konular kapsamında kavramsal farkındalıklarını artırmak için çeşitli öğretim etkinliklerinin geliştirilip uygulanması önerilmektedir. Ayrıca, öğretim süreci içerisine çeşitli teknolojik uygulamalar entegre edilerek dikkat çekici öğrenme ortamlarının oluşturulması sağlanabilir.
Referanslar
Altunoglu, B. D., & Şeker, M. (2015). The Understandings of Genetics Concepts and Learning Approach of Pre-Service Science Teachers. Journal of Educational and Social Research, 5, 61. https://doi.org/10.5901/jesr.2015.v5n1s1p61
Bilgican Yılmaz, F., Karakoc-Topal, O., & Öz Aydın, S. (2021). DNA konusunun Web 2.0 araçlarının entegre edildiği laboratuvar yöntemi ile öğretimi. Journal of Instructional Technologies and Teacher Education, 10(1), 16-36. https://doi.org/10.51960/jitte.887951
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Boateng, S., ve Kumi-Manu, R. N. (2026). Assessing Pre-Service Science Teachers’ Academic Knowledge and Misconceptions about Evolution and Genetics Concepts. European Journal of STEM Education. 11(1). https://doi.org/10.20897/ejsteme/17966
Boz, V., & Görgülü Arı, A. (2020). Fen bilimleri öğretmen adaylarının DNA replikasyonu konusundaki kavramsal değişimi: kelime ilişkilendirme testi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(69).
Can, H., & Akar-Vural, R. (2012). Fen Bilgisi Öğretmen adaylarının kromozom kavramı bilgi düzeyleri ve kavramın öğretimine ilişkin görüşleri. HAYEF Journal of Education, 8(2), 1-21.
Cheung, S. K., Kwok, L. F., Phusavat, K., & Yang, H. H. (2021). Shaping the future learning environments with smart elements: challenges and opportunities. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 18, 1-9.
Dönel Akgül, G., & Çolak, N. (2021). Fen bilgisi öğretmen adaylarının gen, DNA ve kromozom kavramları için geliştirdikleri analojiler. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2021(17), 1-30. https://doi.org/10.46778/goputeb.893674
Dönel Akgül, G., & Çolak, N. (2022). DNA, Gen ve Kromozom Kavramları İçin Geliştirilen Hikaye Tarzındaki Analojilerin Değerlendirilmesi. Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-23. https://doi.org/10.54971/synergy.1109208
Etobro, A. B., & Banjoko, S. (2017). Misconceptions of genetics concepts among pre-service teachers. Global Journal of Educational Research, 16(2), 121–128. https://doi.org/10.4314/gjedr.v16i2.6
Gutwill, J. P., & Allen, S. (2012). Deepening students' scientific inquiry skills during a science museum field trip. Journal of the Learning Sciences, 21(1), 130-181.
Friedrichsen, P. J., Abell, S. K., Pareja, E. M., Brown, P. L., Lankford, D. M., & Volkmann, M. J. (2009). Does teaching experience matter? Examining biology teachers' prior knowledge for teaching in an alternative certification program. Journal of Research in Science Teaching, 46(4), 357-383.
Karagöz, M., ve Çakır, M. (2011). Genetikte problem çözme: kavramsal ve süreçsel zorluklar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(3), 1651-1674.
Kind, V. (2009). Pedagogical content knowledge in science education: perspectives and potential for progress. Studies in Science Education, 45(2), 169-204.
Kotsis, K. T. (2025). A Literature Review on the Misconceptions of Pre-Service Teachers on Inquiry-Based Learning in Science Education. European Journal of Contemporary Education. 3. 91-98. 10.59324/ejceel.2025.3(3).07
Kuhn, D., & Pease, M. (2008). What needs to develop in the development of inquiry skills?. Cognition and Instruction, 26(4), 512-559.
Kumandaş, B., Ateşkan, A., & Lane, J. (2018). Misconceptions in biology: A meta-synthesis study of research, 2000–2014. Journal of Biological Education, https://doi.org/10.1080/00219266.2018.1490798
Maaß, K., & Artigue, M. (2013). Implementation of inquiry-based learning in day-to-day teaching: a synthesis. Zdm Mathematics Education, 45, 779-795.
Marie-Christine P. J., Knippels, A. J. W., & Boersma, K. T. (2005). Design criteria for learning and teaching genetics. Journal of Biological Education, 39(3), 108-112, https://doi.org/10.1080/00219266.2005.9655976
McMillan, J. H. (2000). Educational research: Fundamentals for the consumer (3. baskı).
Miles, M. B., ve Huberman, A. M. (2015). Genişletilmiş bir kaynak kitap: Nitel veri analizi. (S. Akbaba Altun, & A. Ersoy, Çev.). Pegem Akademi.
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
MEB (2018a). İlköğretim fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
MEB (2018b). Ortaöğretim biyoloji dersi (9, 10, 11, 12. sınıflar) öğretim programı. Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
Mthethwa-Kunene, E., Onwu, G. O., & de Villiers, R. (2015). Exploring biology teachers’ pedagogical content knowledge in the teaching of genetics in Swaziland science classrooms. International Journal of Science Education, 37(7), 1140-1165.
Özdemir, O. (2015). Sınıf öğretmen adaylarının kalıtsal benzerlik ve farklılıklarla ilgili argümanları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(38), 143-155.
Özel, Ç. A., Tasdelen, Ö., Yildirim, E. G., & Nesibe Önder, A. (2022). A sample implementation of teaching molecular structure of DNA in the classroom and the opinions of teacher candidates about it. Teachers and Trainers, 13(5), 427-441. https://doi.org/10.47750/jett.2022.13.05.039
Pedaste, M., Mäeots, M., Siiman, L. A., De Jong, T., Van Riesen, S. A., Kamp, E. T., ... & Tsourlidaki, E. (2015). Phases of inquiry-based learning: Definitions and the inquiry cycle. Educational Research Review, 14, 47-61.
Shulman, L. S. (1986). Those who understand:Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4–14. Retrieved September 22, 2010, from http://www.jstor.org/stable/1175860
Sukmawati, I., ve Permadani, K. G. (2020). Genetic material upgrading: misconception identification study in high school biology teachers. Indonesian Journal of Biology Education, 3(2), 1-6.
Strat, T. T. S., & Jegstad, K. M. (2022). Norwegian Teacher Educators’ Reflections on Inquiry-Based Teaching and Learning in Science Teacher Education. Journal of Science Teacher Education, 34(6), 624–644. https://doi.org/10.1080/1046560X.2022.2125623
Tekkaya, C., Çapa. Y., & Yılmaz, Ö. (2000). Biyoloji öğretmen adaylarının genel biyoloji konularındaki kavram yanılgıları [Biology teacher candidates' misconceptions about general biology]. H. U. Journal of Education, 18(18), 140-147.
Valanides, N., & Angeli, C. (2008). Distributed cognition in a sixth-grade classroom: An attempt to overcome alternative conceptions about light and color. Journal of Research on Technology in Education, 40(3), 309-336.
Van Joolingen, W. R., De Jong, T., & Dimitrakopoulou, A. (2007). Issues in computer supported inquiry learning in science. Journal of Computer Assisted Learning, 23(2), 111.
Weld, J., & Funk, L. (2005). “I’m not the science type”: Effect of an inquiry biology content course on preservice elementary teachers’ intentions about teaching science. Journal of Science Teacher Education, 16(3), 189-204.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
