Türkiye’de Feldstein-Horioka Hipotezi: Kantil-Kantil Regresyon Yaklaşımından Kanıtlar
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1977Anahtar Kelimeler:
Doğrusal Olmayan İlişki- Tasarruf- Yatırım- Feldstein-Horioka HipoteziÖz
Bu çalışma, Feldstein ve Horioka’nın (1980) yatırım-tasarruf yaklaşımı çerçevesinde Türkiye’de yatırım ve tasarruf oranları arasındaki ilişkiyi 1960-2024 dönemi için incelemektedir. Tasarruf-yatırım ilişkisinin farklı rejimlerde aynı biçimde işleyip işlemediğini araştırmak amacıyla Sim ve Zhou (2015) tarafından geliştirilen kantil-kantil regresyon yaklaşımı kullanılmaktadır. Elde edilen bulgular, ilişkinin yatırım ve tasarruf dağılımlarının farklı bölgelerine bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. En güçlü pozitif katsayılar orta-tasarruf ve orta-yüksek yatırım kantillerinde yoğunlaşırken, düşük yatırım kantilleri ile yüksek tasarruf kantillerinde katsayılar küçülmekte ya da işaretleri negatife dönüşmektedir. Bu görünüm, Feldstein-Horioka hipotezinin Türkiye’de özellikle orta tasarruf ve orta-yüksek yatırım kantillerinde desteklense bile düşük yatırım ve yüksek tasarruf kantillerinde geçerliliğini kaybettiğini göstermektedir. Dolayısıyla tasarruf oranındaki artış yatırım oranını dağılımın tümünde aynı yönde etkilememektedir. Bu çerçevede yatırım-tasarruf ilişkisinin tek ortalama katsayı ile değerlendirilmesi, ilişkinin dağılım boyunca sergilediği yapının tamamını yansıtamamaktadır. Bu bulgu FH hipotezi açısından değerlendirildiğinde ise Türkiye’de ne tam anlamıyla güçlü bir tasarruf-yatırım bağı ne de tamamen kopuk bir ilişki söz konusudur. Bunun yerine, tasarrufların yatırımlar üzerindeki etkisinin ekonomik rejime göre yeniden tanımlandığı çok katmanlı bir ilişki mevcuttur. Çalışmanın temel katkısı da buradadır: yatırım-tasarruf ilişkisini, ilişkinin hangi bölgelerde güçlendiğini, hangi bölgelerde zayıfladığını ve hangi bölgelerde yön değiştirdiğini belirlemek suretiyle Türkiye’nin tasarruflara bağlı yatırım desenini dağılım temelli bir perspektiften görünür hale getirmektedir.
Referanslar
Akkoyunlu, Ş. (2020). Revisiting the Feldstein-Horioka puzzle for Turkey. Journal of Applied Economics, 23(1), 129-148.
Brock W. A., Dechert W. D., Scheinkman J. A. (1987). A test for independence based on the correlation dimension. Working paper, Department of Economics, University of Wisconsin-Madison.
Broock, W. A., Scheinkman, J. A., Dechert, W. D., & LeBaron, B. (1996). A test for independence based on the correlation dimension. Econometric reviews, 15(3), 197-235.
Coakley, J., Kulasi, F., & Smith, R. (1996). Current account solvency and the Feldstein--Horioka puzzle. The Economic Journal, 106(436), 620-627.
Coakley, J., Kulasi, F., & Smith, R. (1998). The Feldstein–Horioka puzzle and capital mobility: a review. International Journal of Finance & Economics, 3(2), 169-188.
Çağlar, A. E., & Yavuz, E. (2018). Türkiye’de Yatırım-Tasarruf İlişkisinin Feldstein-Horioka Paradoksu Çerçevesinde Analizi: Farklı Tipte Eşbütünleşme Yaklaşımları. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (31), 143-152.
Demir, C., & Cergibozan, R. (2017). Türkiye Ekonomisi İçin Feldstein-Horioka Hipotezinin Geçerliliği: Eşbütünleşme ve Markov Rejim Değişim Yaklaşımı. Ege Academic Review, 17(1).
Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American statistical association, 74(366a), 427-431.
Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica: journal of the Econometric Society, 1057-1072.
Erdem, E., Koseoglu, A., & Yucel, A. G. (2016). Testing the validity of the Feldstein-Horioka Puzzle: New evidence from structural breaks for Turkey. Theoretical & Applied Economics, 23(2).
Esen, E., Yıldırım, S., & Kostakoğlu, S. F. (2012). Feldstein-Horioka hipotezinin Türkiye ekonomisi için sınanması: ARDL modeli uygulaması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1), 251-267.
Greene, W. H. (2000). Econometric analysis 4th edition. International edition, New Jersey: Prentice Hall, 201-215.
Gujarati, D. N. (2021). Essentials of econometrics. Sage Publications.
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics (5th ed.). McGraw-Hill Education.
Granger , C.W.J., & Newbold , P. (1974). Spurious regression in econometrics. Journal of Econometrics, 2(2), 111-120.
Fouquau, J., Hurlin, C., & Rabaud, I. (2008). The Feldstein–Horioka puzzle: a panel smooth transition regression approach. Economic Modelling, 25(2), 284-299.
Feldstein, M., & Horioka, C. (1980). Domestic saving and international capital flows. The economic journal, 90(358), 314-329.
Harvey, A. C., & Collier, P. (1977). Testing for functional misspecification in regression analysis. Journal of Econometrics, 6(1), 103-119.
Herwartz, H., & Xu, F. (2010). A functional coefficient model view of the Feldstein-Horioka puzzle. Journal of International Money and finance, 29(1), 37-54.
Kendall, M. G. (1975). Rank correlation methods. Fourth Edition, Griffin London, Moscow.
Keskin, N. (2020). Yurtiçi Tasarruflar İle Yatırımlar Arasındaki İlişki: Feldstein-Horioka Hipotezi Çerçevesinde Türkiye Analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(1), 352-368.
Ketenci, N. (2013). The Feldstein–Horioka puzzle in groupings of OECD members: A panel approach. Research in Economics, 67(1), 76-87.
Koenker, R., & Bassett Jr, G. (1978). Regression quantiles. Econometrica: journal of the Econometric Society, 33-50.
Kumar, S., & Bhaskara Rao, B. (2011). A time‐series approach to the Feldstein–Horioka Puzzle with panel data from the OECD countries. The World Economy, 34(3), 473-485.
Lee, J., & Strazicich, M. C. (2003). Minimum Lagrange multiplier unit root test with two structural breaks. Review of economics and statistics, 85(4), 1082-1089.
Lee, J., & Strazicich, M. C. (2004). Minimum LM unit root test with one structural break. Manuscript, Department of Economics, Appalachian State University, 33(4), 2483-2492.
Li, M., Chang, B. H., Yasar, Z. R., Carrick, J., & Chen, S. (2024). Low carbon energy and its role in reducing the energy poverty: A case study of China. Energy Strategy Reviews, 56, 101566.
MacKinnon, J. G. (1996). Numerical distribution functions for unit root and cointegration tests. Journal of applied econometrics, 11(6), 601-618.
Mann, H. B. (1945). Nonparametric tests against trend. Econometrica: Journal of the econometric society, 245-259.
Mercan, M. (2014). Feldstein-Horioka hipotezinin AB-15 ve Türkiye ekonomisi için sınanması: Yatay kesit bağımlılığı altında yapısal kırılmalı dinamik panel veri analizi. Ege Akademik Bakis (Ege Academic Review), 14(2), 231-231.
Meo, M. S., & Abd Karim, M. Z. (2022). The role of green finance in reducing CO2 emissions: An empirical analysis. Borsa Istanbul Review, 22(1), 169-178.
Obstfeld, M. (1986). Capital mobility in the world economy: Theory and measurement. In Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy (Vol. 24, pp. 55-103). North-Holland.
Obstfeld, M., & Rogoff, K. (2000). The six major puzzles in international macroeconomics: is there a common cause?. NBER macroeconomics annual, 15, 339-390.
Pata, U. K. (2018). The Feldstein Horioka puzzle in E7 countries: Evidence from panel cointegration and asymmetric causality analysis. The Journal of International Trade & Economic Development, 27(8), 968-984.
Perron, P. (1989). The great crash, the oil price shock, and the unit root hypothesis. Econometrica: journal of the Econometric Society, 1361-1401.
Phillips, P. C., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. biometrika, 75(2), 335-346.
Rao, B. B., Tamazian, A., & Kumar, S. (2010). Systems GMM estimates of the Feldstein–Horioka puzzle for the OECD countries and tests for structural breaks. Economic Modelling, 27(5), 1269-1273.
Schwert, G. W. (1989). Why does stock market volatility change over time?. The journal of finance, 44(5), 1115-1153.
Sim, N., & Zhou, H. (2015). Oil prices, US stock return, and the dependence between their quantiles. Journal of Banking & Finance, 55, 1-8.
Suki, N. M., Sharif, A., Afshan, S. Suki, N. M. (2020). Revisiting the Environmental Kuznets Curve in Malaysia: The role of globalization in sustainable environment. Journal of Cleaner Production, 264, 121669.
Taylor, A. M. (2002). A century of current account dynamics. Journal of International Money and Finance, 21(6), 725-748.
Tesar, L. L. (1993). International risk-sharing and non-traded goods. Journal of international Economics, 35(1-2), 69-89.
Wooldridge, J. M. (1996). Introductory Econometrics: A Modern Approach 3rd ed.
Yaşar, R. Z., & Bulut, E. (2023). Why Did Housing Prices Rise to a Record Level in Turkey? An Empirical Analysis. Real Estate Management and Valuation, 31(4), 1-10.
Yilanci, V., & Kilci, E. N. (2021). The Feldstein-Horioka puzzle for the Next Eleven countries: A panel data analysis with Fourier functions. The Journal of International Trade & Economic Development, 30(3), 341-364.
Zheng, W. (2025). The Feldstein–Horioka puzzle revisited: Capital mobility stuck in traffic?. International Economics, 100657.
Zivot, E., & Andrews, D. W. (1992). Further Evidence on the Great Crash, the Oil-Price Shock, and the Unit-Root Hypothesis. Journal of Business & Economic Statistics, 10(3).
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
