Küratöryel Gazetecilik ile Haberlerde İnsan Unsurunun Yeniden Ön Plana Çıkması
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1753Anahtar Kelimeler:
Algoritma- Kürasyon- Dijital gazetecilik- Kapı bekçiliği- Çevrimiçi haberÖz
İçerisinde bulunulan yüzyılda çevrimiçi haberlerin artması, bilginin oluşturulma, yayılma ve tüketilme biçiminde köklü değişikliklere yol açmış; haber içeriklerinin seçilmesi, düzenleme yapılması ve hedef kitlenin kullanabileceği biçimde sunulmasını içeren insan merkezli bir uygulama olan küratöryel gazetecilik, ön plana çıkmıştır. Haber küratörlüğü, bilgi aşırı yüklemesi ekosistemine karşı bir panzehir olarak sunulmuştur. Araştırmada, gazetecilik uygulamaları ve rolleri, haber küratörlüğü ve formatları, dijital aracılar ve gazetecilik ekosisteminin yapılarıyla ilgili literatür irdelenmekte, birçok gazetecinin günümüzde bilgi yöneticisi olarak değerlendirilmesi, küratörlük ürünlerinin izleyicilerin ilgisini çekmek için nasıl bir üslup benimseyebileceği ve güven sorunsalı olan bir ortamda küratörlük ürünlerinin değer önerisi sorununu ele almaktadır. Çalışmada, haber küratörlüğü, eşik bekçiliği, dijital aracılar, e-posta haberleri/bültenleri anahtar kelimeleri kullanılarak haber ajansları, gazeteler ve tematik siteler incelenmiş, veriler tematik analiz yöntemiyle yorumlanmıştır. Araştırmada, küratörlerin seçtiği haberlerin videolu, fotoğraflı ve yazılı olarak ücretli, ücretsiz, SMS paketi ve WhatShap aboneliği ile günün en önemli haberlerine dair özetlerin sunulduğu, böylelikle hem medyaya yönelik ilginin artırılması hem de okuyucunun aşırı bilgi yüklemesine maruz kalmasının önlenmesinin öncelendiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, medya alanında araştırma potansiyelinin büyüklüğünü vurgulamakta, buna karşın küratöryel gazeteciliğin çevrimiçi haber merkezlerinde öne çıkmasına rağmen, bunun farklı yönlerini inceleyen seyrek bir akademik literatür mevcut olduğunu ortaya koyarak, araştırmacıların yapacakları çalışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Akarçay Ulutaş, D. ve Akarçay, Ö. (2018). Nitel veri analizi. Ş. Aslan (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (s. 423-439) içinde Konya: Eğitim Yayınevi.
Bakker, P. (2014). Mr. Gates returns: Curation, community management and other new roles for journalists. Journalism Studies, 15(5), 596-606. https://doi.org/10.1080/1461670X.2014.901783
Bruns, A. (2018). Gatewatching and news curation: Journalism, social media and the public sphere. https://doi.org/10.3726/b13293
Bruns, A. (2005). Gatewatching: Collaborative online news production. New York: Peter Lang Publishing.
Chun, W. H. K., & Keenan, T. (2006). New Media Old Media, A History and Theory Reader [Yeni Medya Eski Medya, Bir Tarih ve Teori Okuma]. New York: Routledge Taylor&Francis Group.
Cui, X., & Liu, Y. (2017). How does online news curate linked sources? A content analysis of three online news media. Journalism, 18(7), 852-870. https://doi.org/10.1177/1464884916663621
Duffy, A., Tandoc, E. C., & Ling, R. (2018). Frankenstein journalism. Information, Communication & Society, 21(10), 1354-1368. https://doi.org/10.1080/1369118X.2017.1313884
Etike, Ş. (2023). Yapay zekâ ve haber üretim süreci: Tanımlar ve uygulamalar. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, 3(6), 588-609.
Guerrini, F. (2013). Newsroom curators & independent storytellers: Content curation as a new form of journalism. Reuters Institute for the Study of Journalism. Retrieved from. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/our-research/newsroom-curators-and-independent-storytellers-content-cura tion-new-form-journalism
Habermas, J. (2010). Kamusallığın Yapısal Dönüşümü, (Çev.: Tanıl Bora ve Mithat Sancar), İstanbul: İletişim Yayınları.
Hanot, M. & Michel, A. (2020). Entre menaces pour la vie en société et risques réglementaires, les fake news: un danger pour la démocratie? içinde Vie privée, liberté d’expression et démocratie dans la société du numérique (Yves Poull, Sayı 47, ss. 155–208).
Hermida, A. (2013). #Journalism: Reconfiguring journalism research about Twitter, one tweet at a time. Digital Journalism, 1(3), 295-313. https://doi.org/10.1080/21670811.2013.808456
Hermida, A. (2012). Tweets and truth: Journalism as a discipline of collaborative verification. Journalism Practice, 6(5-6), 659-668. https://doi.org/10.1080/17512786.2012.667269
Jack, A. (2016, November). Editorial email newsletters: The medium is not the only message. Reuters Institute for the Study of Journalism. Retrieved from https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/our-research/editorial-email-newsletters-medium-not-only-message
Kaya, A., Seyrek, E., Sarıgül, A., Şata, M., Gómez-Salgado, J. ve diğerleri (2025). Sağlık Profesyonellerinde Sosyal Medya Bağımlılığı, Algılanan Sosyal Destek, Uyku Bozukluğu ve İş Performansı: Düzenleyici Bir Aracılık Modelinin Test Edilmesi. Uluslararası Ruh Sağlığı Geliştirme Dergisi, 27 (8), 1149-1163. https://doi.org/10.32604/ijmhp.2025.067388
McQuail, D. (2010). McQuail’s Mass Communication Theory [McQuail'in Kitle İletişim Teorisi]. (6. Baskı). London: Sage Publications.
Newman, N., Fletcher, R., Robertson, C. T., Eddy, K., & Nielsen, R. K. (2022). Reuters Institute digital news report 2022. Reuters Institute for the Study of Journalism. Retrieved from https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2022
Nielsen, R. K. (2019). Economic contexts of journalism. In K. Wahl- Jorgensen, & T. Hanitzsch (Eds.), The handbook of journalism studies (pp. 324-340). https://doi.org/10.4324/9781315167497-21
Say, C. (2022). Yeni dünya yeni ağ. Destek Yayınları.
Scharp, K. M., & Sanders, M. L. (2019). What is a theme? Teaching thematic analysis in qualitative communication research methods. Communication Teacher, 33(2), 117-121. https://doi.org/10.1080/17404622.2018.1536794
Shoemaker, P. J., & Reese, S. D. (2013). Mediating the message in the 21st century: A media sociology perspective. https://doi.org/10.4324/9780203930434
Shoemaker, P. J., & Vos, T. P. (2009). Gatekeeping Theory. New York: Routledge.
Toffler, A. (1970). Future shock. New York: Random House.
Ünal, U. (2025). Dijital Diplomasi Çağında Sosyal Medyanın Rolü. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(1), 923-940.
White, D. M. (1950). The Gate Keeper: A case study in the selection of news. Journalism Quarterly, 27(4), 383-390.
Virillo, P. (2021). Enformasyon bombası (K. Şahin, Çev.). Metis
Wooldridge, M. (2022). The path to conscious machines: The past, present, and future of artificial intelligence. Metis.
Yeniceler Kortak, İ. (2022). Yapay zekâ ve haber ilişkisine kullanıcı gözünden bakmak: Sosyal medyada robot haber spikerlerine gelen yorumların incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 699-710
https://www.aa.com.tr/tr/60-saniyede-bugun/60-saniyede-bugun-06-ekim-2025/3708978
https://www.aksam.com.tr/haber-ozetleri/
https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/cumhuriyet-ve-sms-haber-paketi-195708?utm_source=chatgpt.com
https://www.haberturk.com/bugun-ne-oldu
https://www.hurriyet.com.tr/haberleri/gunun-one-cikan-haberleri
https://www.memurlar.net/cokokunan/
https://www.ntv.com.tr/gunun-one-cikan-10-haberi
https://paraajansi.com.tr/gundem/en-ozel-haberleri-whatsapptan-ilk-siz-ogrenin-22219502h
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
