İstenmeyen Çıktılarla Genişletilmiş Verdoorn Yasası: Türk İmalat Sanayi Örneği
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1792Anahtar Kelimeler:
Verdoorn Yasası- işgücü verimliliği- karbon emisyonu- Çıktı- istenmeyen çıktıÖz
Bu çalışma, Verdoorn yasasını çevresel sürdürülebilirlik boyutuyla genişleterek Türk imalat sanayiinde işgücü verimliliği, katma değer ve emisyon arasındaki ilişkiyi mikroiktisadi bir çerçevede incelemektedir. Geleneksel Verdoorn hipotezi çıktı artışının verimliliği artırdığını öngörürken, bu araştırmada modele istenmeyen çıktı olarak kişi başına karbon emisyonu dâhil edilmiştir. 2010–2022 döneminde 15 imalat sanayi alt koluna ait panel veriler önce statik bir çerçevede Driscoll–Kraay tahmincisi ile analiz edilmiş, ardından bulguların sağlamlığı dinamik panel yapısı altında sapması düzeltilmiş gölge değişkenli en küçük kareler (LSDVC) tahmincisi kullanılarak test edilmiştir. Statik ve dinamik analiz sonuçları tutarlı biçimde Verdoorn yasasının geçerliliğini desteklemekte; kişi başına katma değerin işgücü verimliliğini pozitif ve anlamlı şekilde etkilediğini ortaya koymaktadır. Emisyon artışları her iki modelde de verimlilik üzerinde olumsuz bir etki yaratırken, katma değer ile emisyonun etkileşim teriminin pozitif katsayısı yüksek üretim düzeylerinin çevresel baskıların olumsuz etkisini kısmen telafi edebildiğini göstermektedir. Bulgular genel olarak imalat sanayiinde çıktı–verimlilik ilişkisine çevresel bir boyut eklenmesi gerektiğini, büyüme ve sürdürülebilirlik dinamiklerinin mikroiktisadi düzeyde bütüncül biçimde ele alınmasının önem taşıdığını ortaya koymaktadır.
Referanslar
Abdioğlu, Z., & Yamak, R. (2016). Türk İmalat Sanayinde Sektörler Bazında Verimlilik Çıktı İlişkisi: Verdoorn Yasası. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2(2), 81-91.
Angeriz, A., McCombie, J., & Roberts, M. (2008). Returns to Scale for EU Regional Manufacturing. Centre for Globalization Research Working Paper, 20. https://www.researchgate.net/profile/Mark-Roberts-27/publication/5003560_Returns_to_Scale_for_EU_Regional_Manufacturing/links/56631dae08ae192bbf8eedae/Returns-to-Scale-for-EU-Regional-Manufacturing.pdf.
Apergis, N.& Spyros Z. (2003). The Law of Verdoorn: Evidence from Greek Disaggregated Manufacturing Time Series Data. The Economic and Social Review, 34(1): 87-104. https://www.esr.ie/ESR_papers/vol34_1/Vol34_5Apergis.pdf.
Ateş, S. (2017). Türkiye İmalat Sanayiinde Ölçek Genişlemesi ve Verimlilik İlişkileri: Verdoorn Hipotezi Üzerinden Ampirik Bir Bakış. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 39(1), 19-45. DOI: 10.14780/muiibd.329722.
Bianchi, C. (2002). A reappraisal of Verdoorn’s law for the Italian economy, 1951–1997. In J. McCombie, M. Pugno, & B. Soro (Eds.), Productivity growth and economic performance: Essays on Verdoorn’s law London: Palgrave Macmillan.
Boulier, B. L. (1984). What Lies Behind Verdoorn’s Law?. Oxford Economic Papers, 36(2), 259–267. https://www.jstor.org/stable/2662879.
Bruno, G. S. (2005). Approximating the Bias of the LSDV Estimator for Dynamic Unbalanced Panel Data Models. Economics letters, 87(3), 361-366. doi.org/10.1016/j.econlet.2005.01.005.
Chang, T. et al. (2016). Particulate pollution and the productivity of pear packers. American Economic Journal: Economic Policy, 8(3): 141–169. http://dx.doi.org/10.1257/pol.20150085.
Casetti, E. (1982). Technological Progress, Capital Deepening, and Manufacturing Productivity Growth in the USA: A Regional Analysis. Environment and Planning A, 14(12), 1577-1585. doi.org/10.1068/a14157.
Driscoll, J. C., & Kraay, A. C. (1998). Consistent Covariance Matrix Estimation with Spatially Dependent Panel Data. Review of economics and statistics, 80(4), 549-560. doi.org/10.1162/003465398557825.
Fabricant, S. (1942). Employment in Manufacturing, 1899-1939: An Analysis of its Relation to the Volume of Production. National Bureau of Economic Research, New York.
Graff-Zivin, J., & Neidell, M. (2012). The impact of pollution on worker productivity. American Economic Review, 102(7), 3652-3673. doi:10.1257/aer.102.7.3652.
Gray, W. B., & Shadbegian, R. J. (1993). Environmental regulation and manufacturing productivity at the plant level (NBER Working Paper No. 4321). National Bureau of Economic Research. https://www.nber.org/system/files/working_papers/w4321/w4321.pdf.
Greenstone, M., List, J. A., & Syverson, C. (2012). The effects of environmental regulation on the competitiveness of US manufacturing (No. w18392). National Bureau of Economic Research. DOI 10.3386/w18392.
Gujarati, D. N., & Porter, D. (2009). Basic Econometrics. (5th ed.). New York: McGraw-Hill Irwin.
Harris, R. I., & Lau, E. (1998). Verdoorn's Law and Increasing Returns to Scale in The UK Regions, 1968–91: Some New Estimates Based on the Cointegration Approach. Oxford Economic Papers, 50(2), 201-219. doi.org/10.1093/oxfordjournals.oep.a028642.https://evds2.tcmb.gov.tr/ , https://siniflama.tuik.gov.tr/Classifications/ClassificationsMenu
Judson, R. A., & Owen, A. L. (1999). Estimating Dynamic Panel Data Models: A Guide for Macroeconomists. Economics letters, 65(1), 9-15. doi.org/10.1016/S0165-1765(99)00130-5.
Kaldor N. (1966). Causes of the Slow Rate of Growth of the United Kingdom. Cambridge University Press, Cambridge.
Knell, M., & Rayment, P. (2001, June). Structural change in European manufacturing industries and the Kaldor-Verdoorn Law. In Danish Unit for Industrial Dynanics (DRUID), Nelson and Winter Conference, 12(15): 2001.
Kiviet, J. F. (1995). On Bias, Inconsistency, and Efficiency of Various Estimators in Dynamic Panel Data Models. Journal of econometrics, 68(1), 53-78. doi.org/10.1016/0304-4076(94)01643-E.
Mazzanti, M., & Zoboli, R. (2009). Environmental efficiency and labour productivity: Trade-off or joint dynamics? A theoretical investigation and empirical evidence from Italy using NAMEA. Ecological Economics, 68(4), 1182-1194.
McCombie, J. & John R. R. (1984). The Verdoorn Law Controversy: Some New Empirical Evidence Using U. S. Data. Oxford Economic Papers, 36: 268-284. doi.org/10.1093/oxfordjournals.oep.a041637.
Oliveira, G., & Lima, G. T. (2022). Economic Growth as a Double-edged Sword: The Pollution-adjusted Kaldor-Verdoorn Effect. Ecological Economics, 199, 107449. doi.org/10.1016/j.ecolecon.2022.107449.
Sağlam, Y. (2016). Dış Ticaret ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Avrupa Dönüşüm Ekonomileri İçin Analizi. İktisadi Araştırmalar Vakfı (İAV), https://iav.org.tr/wp-content/uploads/2020/07/YAGMUR-SAGLAM-09.03-1.pdf.
Steinbrunner, P. R. (2022). Boon or bane? On productivity and environmental regulation. Environmental Economics and Policy Studies, 24:365–396 https://doi.org/10.1007/s10018-021-00325-7.
Tarı, R. (2016). Ekonometri (12. baskı). Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi Vakfı Yayınları.
Thirlwall, A. P. (1983). A Plain Man’s Guide to Kaldor’s Growth Laws. Journal of Post Keynesian economics, 5(3), 345-358. doi.org/10.1080/01603477.1983.11489375.
Whiteman, J. L. (1987). Productivity and Growth in Austrialian Manufacturing Industry. Journal of Post Keynesian Economics, 9(4), 576-592. doi.org/10.1080/01603477.1987.11489646.
Verdoorn P.J. ,et al. (1949). Fattori che regolano losviluppo della produttività del lavoro. L’Industria 1, 3-10.
Verdoorn, P. J. (1956). Complementarity and Long-Range Projections. Econometrica, 24, 429-450.
Verdoorn, P. J. (1998). Factors That Determine the Growth of Labour Productivity. National Income and Economic Progress. London: Macmillan, 199-207.
Yerdelen Tatoğlu, F. (2018). İleri Panel Veri Analizi Stata Uygulamalı (3. baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
Zhou, P., Zhou, X., & Fan, L. W. (2014). On estimating shadow prices of undesirable outputs with efficiency models: A literature review. Applied Energy, 130, 799-806.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
