Para Piyasası Fonları İle Kredi Temerrüt Swapları (CDS) Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1793Anahtar Kelimeler:
CDS Primi- Risk Algısı.- Granger Nedensellik Testi- Eşbütünleşme Testi- Yatırım fonlarıÖz
Risk algısı finansal piyasalarda yatırımcıların davranışlarını etkileyen unsurların başında gelmektedir. Bu kapsamda ülke riskini yansıtan kredi temerrüt swapları (CDS) primleri yatırımcı güveni açısından belirleyici olabilmektedir. Finansal piyasalarda fon arz edenler açısından para piyasası fonları riski düşük ve kısa vadeli araçlar olarak yatırımcılar açısından alternatif yatırım araçlarındandır. Bu çalışmada CDS primleri ile para piyasası fonları arasında ilişki olup olmadığını ortaya koymak amacıyla 08 Nisan 2020 ve 08 Nisan 2025 tarihleri arasındaki döneme ait günlük veriler kullanılmıştır. Yukarıda belirtilen amacı gerçekleştirmek amacıyla zaman serisi analizi üç aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada, serilerin durağanlık olup olmadıklarını belirlemek için Phillips–Perron ile Augmented Dickey–Fuller (ADF) birim kök testlerinden faydalanılmıştır. İkinci aşamada, değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunup bulunmadığını incelemek üzere Engle–Granger yaklaşımına dayalı eşbütünleşme analizi gerçekleştirilmiştir. Son aşamada ise uzun dönemli ilişkinin yönünü ortaya koymak amacıyla VAR modeli çerçevesinde Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Sırasıyla yapılan analizlerin bulguları, serilerin birinci farkları alındığında durağan hale geldiklerini, uzun dönemli ilişkinin var olduğunu ve CDS primlerinden para piyasası fonlarına doğru tek yönlü bir ilişkinin bulunduğunu göstermektedir. Ülke riskini yansıtan CDS primlerindeki değişimlerin para piyasası fonlarını kısmen de olsa etkilediği görülmektedir.
Referanslar
Akçayır, Ö. (2022). Kredi temerrüt swapları (CDS) ve FED para politikalarının Türk tahvil faizleri üzerindeki etkileri: Yapısal kırılmalı bir ekonometrik analiz. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 483–511.
Akkaya, M. (2017). Türk tahvillerinin CDS primlerini etkileyen içsel faktörlerin analizi. Journal of Finance Letters, 107, 130–145. doi:10.33203/mfy.307177
Akkuş, H. T., Sakarya, Ş. ve Tüzün, O. (2018). Tahvil faizleri ile CDS primleri arasındaki oynaklık yayılım etkilerinin belirlenmesi. Bankacılar Dergisi, (104), 41–54.
Aldasoro, I. ve Doerr, S. (2023). Who borrows from money market funds? BIS Quarterly Review, December, 47–59.
Alsubaiei, B. J., Calice, G. ve Vivian, A. (2021). Sovereign CDS and mutual funds: Global evidence. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 73, 101354.
Augustin, P., Subrahmanyam, M. G., Tang, D. Y., & Wang, S. Q. (2014). Credit Default Swaps - A Survey. Foundations and Trends in Finance, 9(1-2), 1-188.
Başarır, Ç. ve Keten, M. (2016). Gelişmekte olan ülkelerin CDS primleri ile hisse senetleri ve döviz kurları arasındaki kointegrasyon ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369–380.
Bektaş, N. Ç. ve Babuşcu, Ş. (2019). VİX korku endeksi ve CDS primlerinin büyüme ve döviz kuruna etkisi: Türkiye örneği. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 95–110.
Bank for International Settlements. (2025). Annual Economic Report: Promoting global monetary and financial stability (June 2025). Erişim adresi: https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2025e.htm
Bolaman Avcı, Ö. (2020). Interaction between CDS premiums and stock markets: Case of Turkey. Academic Review of Economics and Administrative Sciences, 13(1), 1–8.
Buldan, N. ve Altay, B. (2024). Faiz oranları ve kredi temerrüt swaplarının bankacılık ve finansal kiralama endekslerine etkisi: Türkiye örneği. Kapadokya Akademik Bakış Dergisi, 8(1), 21–33.
Chiu, H.-H. ve Zhu, L. (2017). Can mutual fund flows serve as market risk sentiment? An empirical analysis with credit default swaps (CDS) spreads. The Journal of Risk Finance, 18(2), 159–185.
Culp, C. L., van der Merwe, A., & Stärkle, B. J. (2016). Single-name Credit Default Swaps: A Review of the Empirical Academic Literature. International Swaps and Derivatives Association (ISDA).
Çetin, A. C. (2022). Kredi temerrüt takasları primi ile BIST 100 endeksi, döviz kuru ve faiz arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Bingöl Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(1), 39–77. doi:10.33399/biibfad.926544
Çonkar, M. K. ve Vergili, G. (2017). Kredi temerrüt swapları ile döviz kurları arasındaki ilişki: Türkiye için amprik bir analiz. Ömer Halisdemir Üniversitesi İİBF Dergisi, 10(4), 59–66.
Daehler, T., Aizenman, J., & Jinjarak, Y. (2021). Emerging Markets Sovereign CDS Spreads During COVID-19: Economics versus Epidemiology News. NBER Working Paper Series, 27903. http://www.nber.org/papers/w27903
Engle, R. F., & Granger, C. W. J. (1987). Co-integration and error correction: Representation, estimation, and testing. Econometrica, 55(2), 251–276.
European Systemic Risk Board (ESRB). (2025). Credit default swaps – analysis and policies. European Systemic Risk Board.
Ezanoğlu, Z. (2022). BİST banka ve sigorta endeksleri ile risk primleri arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 14(1), 108–121.
Gorton, G. B. ve Metrick, A. (2012). Securitized banking and the run on repo. Journal of Financial Economics, 104(3), 425–451. doi:10.1016/j.jfineco.2011.03.016
Granger, C. W. J., & Newbold, P. (1974). Spurious regressions in econometrics. Journal of Econometrics, 2(2), 111–120.
Gül, S., Yıldırım, S. ve Hattapoğlu, M. (2024). Yatırımcı duyarlılığı ve BIST100 endeksi arasındaki ilişki: Toda Yamamoto nedensellik uygulaması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1589–1616.
Hasan, I., Marra, M., To, T. Y., Wu, E., & Zhang, G. (2023). COVID-19 Pandemic and Global Corporate CDS Spreads. Journal of Banking and Finance, 147, 106618. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2022.106618
IHS Markit. (2018). Buy-side risk management (Report). Erişim adresi: https://cdn.ihs.com/www/pdf/Buyside-Risk-Aug2018.pdf
Investing.com. (2025). Finansal piyasalar verileri ve ekonomik göstergeler. Erişim adresi: https://tr.investing.com
Investment Company Institute. (2025). 2025 investment company fact book. Erişim adresi: https://www.icifactbook.org
İlhan, B. ve Bayır, M. (2021). BİST sınai ve BİST mali endeksi ile CDS, faiz, döviz kuru, toplam krediler ve COVID-19 arasındaki dinamik ilişki. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 3090–3110.
Karabıyık, L. ve Anbar, A. (2017). Türk tahvillerinin CDS primlerini etkileyen içsel faktörlerin analizi. Maliye Finans Yazıları, (107), 129–146.
Karpuz, E., Taştemel, G. ve Koç, Y. D. (2024). Tahvil verimi ile ülke risk primi (CDS) arasındaki ilişki. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 255–266.
Kasapoğlu, N. (2022). Kredi temerrüt takasları primi ile BIST 100 endeksi, döviz kuru ve faiz arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Bingöl Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(1), 39–77.
Karslıoğlu, İ. ve Sevim, U. (2022). Hisse senedi fiyatları ile ülke risk primi (CDS) arasındaki ilişki. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(3), 576–593.
Koy, A. (2014). Kredi temerrüt swapları ve tahvil primleri üzerine ampirik bir çalışma. International Review of Economics and Management, 2(2), 63–79.
Köse, Y. ve Atik, M. (2021). Kredi temerrüt takası ile ülke alt sektör endeksleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi: BIST’te yer alan sektörler üzerinde analitik bir inceleme. Muhasebe ve Finansman Dergisi, Özel Sayı, 501–510.
McCabe, P. E. (2010). The cross section of money market fund risks and financial crises. Finance and Economics Discussion Series, 2010–51. Federal Reserve Board.
Moody’s Investors Service. (t.y.). How safe are money market funds? Erişim adresi: https://www.moodys.com
Önem, H. B. (2020). The effect of macroeconomic factors on BIST index values. Journal of Current Researches on Business and Economics, 10(2), 203–212.
Rosengren, E. S. (2012, April). Money market mutual funds and financial stability. Federal Reserve Bank of Atlanta’s Financial Markets Conference.
Sarıgül, H. ve Şengelen, H. E. (2020). Ülke kredi temerrüt takas primleri ile hisse senedi fiyatları arasındaki ilişki: Borsa İstanbul’da banka hisse senetleri üzerine ampirik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (86), 205–222.
Şahin, E. E. ve Özkan, O. (2018). Kredi temerrüt takası döviz kuru ve BIST100 endeksi ilişkisi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1939–1945.
Tarı, R. (2018). Ekonometri (3. baskı). Umuttepe Yayınları.
Taştan, H. ve Güngör, N. D. (2019). CDS, faiz ve döviz kuru etkileşimi: Türkiye örneği. Ekonomi, İşletme ve Yönetim Dergisi, 13(2), 115–132.
Topaloğlu, E. A. ve Ege, İ. (2020). Kredi temerrüt swapları (CDS) ile Borsa İstanbul 100 endeksi arasındaki ilişki. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1373–1393.
Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu (TEFAS). (2025). Fon bilgileri ve geçmiş performans verileri. Erişim adresi: https://www.tefas.gov.tr
Uçar, B. ve Durgun, A. (2019). Kredi temerrüt swapları ile FED para politikalarının Türk tahvil faizleri üzerindeki etkileri: Yapısal kırılmalı bir ekonometrik analiz. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İİBF Dergisi, 9(1), 483–511.
Ünal, G. ve Alıcı, E. (2021). CDS primleri ve para piyasası fonlarının etkileşimi: Uluslararası analiz. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(1), 97–120.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
