(untitled) (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Uluslararası sermaye hareketleri ve çok uluslu şirketlerin faaliyetleri, çeşitli sosyoekonomik ve politik etmenlerden etkilenmektedir. Bu etmenler arasında düşük işgücü maliyetleri, yabancı yatırımları çeken önemli faktörlerden biridir. Yabancı doğrudan yatırım girişleri, çoğu durumda çocuk işçiliği de dâhil olmak üzere vasıfsız işgücüne atfedilmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde çocuk işçiliği, artan araştırma ilgisini çeken ve uluslararası kuruluşların ortak çabalarını harekete geçiren önemli bir sosyal sorun olarak varlığını sürdürmektedir. Bu çalışma, panel nedensellik analizi kullanarak gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı yatırım girişleri ile çocuk işçiliği arasındaki etkileşimi ampirik olarak incelemeyi hedeflemektedir. Çocuk işçiliğinin yüksek olduğu az gelişmiş ülkelerden verilerine ulaşılabilen seçilmiş 37 ülke için 2000-2023 dönemi verileriyle analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ampirik analizinde ilk önce yatay kesit bağımlılığı araştırılmış ve değişkenlere ait serilerin durağanlık düzeyleri Pesaran CIPS birim kök testi ile belirlenmiştir. Akabinde bağımlı değişken çocuk işçiliği serisi ile bağımsız değişkenler doğrudan yabancı yatırımlar, kişi başına düşen gayri safi yurt içi hâsıla, ticari açıklık ve nüfus serileri arasındaki nedensellik ilişkisi için Dumitrescu-Hurlin nedensellik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre doğrudan yabancı yatırım girişinden çocuk işçiliğine doğru tek yönlü bir nedensel ilişki olduğu bulunmuştur. Diğer makroekonomik değişkenlerden çocuk işçiliğine doğru bir nedensellik ilişkisi mevcut değildir.