(untitled) (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Bu çalışma, Türkiye’de sosyal turizmin özgün bir uygulaması olan kamu tatil kamplarının tarihsel gelişimini incelemektedir. Kamu kurum ve kuruluşlarıyla kamu iktisadi teşebbüslerince çalışanların ve ailelerinin tatil ve dinlenme gereksinimlerini karşılamak amacıyla kurulan bu kamplar, sosyal devlet politikalarının mekânsal bir uzantısı olarak uzun yıllar önemli işlevler üstlenmiştir. Ancak literatürde kamu tatil kamplarına yönelik çalışmalar oldukça sınırlıdır ve mevcut araştırmalar çoğunlukla istatistiksel verilerle sınırlı kalarak bu yapıların sosyal, kültürel ve mekânsal boyutlarını derinlemesine ele almamıştır. Bu bağlamda çalışma, söz konusu boşluğu doldurmayı hedeflemekte; tatil kamplarını yalnızca fiziksel mekânlar olarak değil, aynı zamanda sosyal devlet politikalarının uygulama alanları ve sosyal turizmin kurumsal araçları olarak değerlendirmektedir. Çalışmanın özgün katkısı, kamu tatil kamplarının ortaya çıkışı, kurumsallaşması, işlevsel dönüşümü ve gözden düşüşünü dönemsellik ilkesine dayalı bir kronolojik çerçevede analiz etmesidir. Çalışma, nitel yöntem ve doküman analizi tekniğiyle yürütülmüş; kalkınma planları, resmi raporlar, mevzuat belgeleri, arşiv kaynakları ve görsel materyaller sistematik biçimde incelenmiştir. Bu kapsamda kamplar, Türkiye’de turizmin gelişimine paralel biçimde Planlı Dönem Öncesi (1923–1963), Planlı Dönem – Erken Aşama (1963–1980), Neoliberal Geçiş (1980–2000) ve Çağdaş Dönem (2000 sonrası) olmak üzere dört ayrı dönemde ele alınmıştır. Bulgular, kamu tatil kamplarının sosyal turizmde uzun yıllar önemli bir rol üstlendiğini; ancak neoliberal politikalar, özelleştirme uygulamaları ve değişen toplumsal dönüşümler sonucunda büyük ölçüde işlevlerini yitirdiğini göstermektedir.