(untitled) (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Bu çalışma, Philip Pettit’in cumhuriyetçi siyaset felsefesi bağlamında özgürlüğü tahakkümsüzlük olarak yeniden kavramsallaştırma girişimini incelemektedir. Çalışmanın amacı, modern düşüncede genellikle bireyin dış müdahaleden korunmasını esas alan negatif özgürlük ve bireyin kendi yaşamı üzerinde tam denetim kurabilmesini vurgulayan pozitif özgürlük biçiminde iki temel anlayış çerçevesinde ele alınan özgürlüğün, Pettit’in tanımlaması çerçevesinde yalnızca müdahalesizlik değil, aynı zamanda keyfî gücün kurumsal olarak sınırlandırıldığı bir statü olduğunu gösterme ve bunun pratikteki gerçekleşme imkanını soruşturmaktır. Çalışma, cumhuriyetçi geleneğin tarihsel köklerinden hareketle Pettit’in teorisini felsefi, kavramsal, normatif ve eleştirel düzeylerde tartışmaktadır. Bu bağlamda yöntem olarak nitel bir felsefi çözümleme yaklaşımı benimsenmiş, metin temelli analiz ve kavramsal karşılaştırmalar yoluyla özgürlük, tahakküm ve keyfilik kavramlarının yapısal koşulları irdelenmiştir. Pettit’in çift kanallı demokrasi modeli üzerinden, özgürlüğün kurumsal güvencelerle nasıl mümkün olabileceği değerlendirilmiş; liberal, komüniteryen, Marksist ve feminist eleştiriler ışığında modelin sınırlılıkları tartışılmıştır. Sonuç olarak çalışma, tahakkümsüzlüğün yalnızca hukuki değil, toplumsal ve etik bir süreç olarak yeniden düşünülmesi gerektiğini, özgürlüğün ancak hesap verebilir kurumlar, şeffaf yönetim ve etkin yurttaş katılımı aracılığıyla sürdürülebileceğini ortaya koymaktadır. Pettit’in yaklaşımı, özgürlüğü bireysel özerklikten toplumsal karşılıklılığa taşıyan dinamik bir normatif çerçeve sunmaktadır.