(untitled) (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Bu çalışma, ülkeye özgü jeopolitik riskler ve küresel jeopolitik riskler ve bileşenlerinin Türkiye hisse senedi piyasası üzerindeki etkilerini ve bu etkiler karşısında çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) kriterlerine uyum sağlayan firmaların dayanıklılığını incelemektedir. Ocak 2015 – Haziran 2025 dönemine ait aylık veriler kullanılarak ESG ve ESG dışı firmalar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Türkiye’deki ESG kriterlerine uyum sağlayan firmalar ile diğer firmaların jeopolitik şoklara karşı dayanıklılıkları karşılaştırılmış ve Covid-19 ve Rus-Ukrayna savaşının etkileri de incelenmiştir. Çalışma amaçları doğrultusunda bağlantılılık ilişkisi ve oynaklık yayılımını belirlemek üzere zamanla değişen parametreli vektör otoregresyon (TVP-VAR) modeli, Bayesian yapısal zaman serisi (BSTS) analizi ve Quantile-on-Quantile (QQR) regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, ESG uygulamalarının firmaları jeopolitik şoklardan koruma etkisine dair anlamlı kanıtlar sağlamadığını göstermektedir. Özellikle uzun vadede, ESG firmalarının ESG dışı firmalara kıyasla daha fazla şok alıcısı konumda olduğu ve daha yüksek volatiliteye maruz kaldığı belirlenmiştir. Çalışmanın bir diğer çıktısı, dinamik bağlantılılık sonuçlarına göre jeopolitik risklerin hisse senedi piyasaları üzerindeki etkisi farklı frekanslarda farklılaşmaktadır. Belirsizlik endekslerinden sadece küresel jeopolitik risk endeksi oynaklık yayıcısı konumunda iken diğer jeopolitik risk endeksleri ve ESG ve ESG dışı borsa endeksleri oynaklık alıcı konumundadır. Çalışma, ESG yatırımlarının risk yönetimi boyutuna dair politika yapıcılara ve yatırımcılara önemli çıkarımlar sunmaktadır.