(untitled) (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Bu çalışmanın amacı, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren kadın kooperatiflerinin mevcut durumunu toplumsal cinsiyet perspektifiyle incelemektir. Kadın kooperatifleri, bölgesel kalkınma ve kadınların ekonomik güçlenmesi açısından kritik bir rol üstlenmektedir. Kadınlar kadın kooperatifleri aracıyla çalışma hayatında aktif olarak rol almaktadır. Bu rol onları hem ekonomik hem de sosyal bakımdan güçlendirme potansiyeline sahiptir. Ancak toplumsal cinsiyet rolleri ve mevcut eşitsizlikler kadın kooperatiflerinin varlık sebebini bir sorunsala dönüştürmektedir. Kadınlar kurulmuş bir kadın kooperatifine üye olmak ya da kendileri bir kadın kooperatifi kurma konusunda mutlaka bir desteğe ihtiyaç duymaktadır. Bu destek kadın kooperatiflerinin sürdürülebilir olmalarının önünde bir engel olabilmektedir. Öte yandan ülkemiz ölçeğinde kadın kooperatifleri kurumsal yapılar aracıyla politika ve uygulama düzeyinde desteklenmekte ve özendirilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın çalışma grubunu, Doğu Karadeniz Bölgesinde faaliyet gösteren kadın kooperatiflerinin üyesi olan 18 kişi oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle elde edilen veriler, temalar ve kategoriler doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular, kadın kooperatiflerinin çoğunlukla kamu kurumlarının yönlendirmesiyle kurulduğunu ve bu durumun kooperatiflerin işleyişinde sorunlara yol açtığını göstermektedir. Üyelerin kooperatifi bir işletmeden ziyade devlet kurumu olarak görmesi, sürdürülebilirliği için sürekli dış destek beklentisine neden olmaktadır. Ayrıca, kadın kooperatiflerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliğini dönüştürmek yerine yeniden üreten ve mevcut cinsiyetçi yapıyı pekiştiren bir yapıya evrilebilme potansiyeline sahip olduğu görülmektedir.