(untitled) (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Bu çalışma, yönetimin “meslek” niteliğine ilişkin farkındalık oluşturmak ve Türkiye’de vakıf üniversiteleri rektörleri özelinde yönetimin meslek özelliğinin ne ölçüde karşılandığını incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, mütevelli heyeti temelli yönetişim yapısıyla özel sektör modeline yakın kabul edilen 74 vakıf üniversitesini kapsamaktadır (N = 74), devlet üniversiteleri analiz dışında bırakılmıştır. Rektörlerin lisans, yüksek lisans ve doktora alanları ile mezuniyet yılları, profesörlük yılı, rektörlük süresi ve üniversite içi/dışı yöneticilik deneyimi, YÖK Akademik, YÖK Tez Merkezi, üniversitelerin resmî web siteleri ve LinkedIn profillerinden derlenmiştir. Değerlendirme ölçütleri olarak ISCO-08’de rektörlerin 1120 kodlu yönetici grubu kapsamındaki yetenek seviyesi ile ISCED-F 2013’te 0413 Yönetim ayrıntılı alanı esas alınmıştır ve Türkiye Yeterlilikler Veri Tabanı kayıtlarıyla karşılaştırma yapılmıştır (ILO, 2012; UNESCO, 2015; T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2025). Veriler SPSS 19 ve Excel ile betimsel istatistiklerle analiz edilmiştir. Bulgular, ISCED-F 2013’e göre rektörlerin %88’inin ve Türkiye Yeterlilikler Veri Tabanı’na göre %77’sinin yönetim alanında yeterliliğe sahip olmadığını dolayısıyla vakıf üniversitelerinin %75’inden fazlasının formel eğitim bağlamında bir yönetici tarafından yönetilmediğini göstermektedir. Ayrıca rektörlerin %85’inin erkek olduğu, %73’ünün on yıl ve üzeri toplam yöneticilik deneyimine sahip olduğu ancak rektörlükte on yıl ve üzerinin %12’de kaldığı saptanmıştır.