(untitled) (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Bu çalışma, 1844–1845 tarihli temettüat defterleri esas alınarak Erzurum’a bağlı Tivnik (günümüzde Altınbulak) köyünün XIX. yüzyıl ortalarındaki sosyo-ekonomik yapısını incelemekte, Tivnik köyünü Osmanlı taşrasında tarıma dayalı köy ekonomisinin işleyişini yansıtan mikro düzeyde bir prototip örnek olarak ele almaktadır. Temettüat kayıtlarında yer alan hane-bazlı veriler kullanılarak köyün nüfus yapısı, meslekler, arazi mülkiyeti, zirai üretim, hayvancılık faaliyetleri, gelir kaynakları ve vergi yükümlülükleri bütüncül bir çerçevede analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, ilgili dönemde köy ekonomisinin temel dinamiklerini ortaya koymaya imkân veren ayrıntılı kayıtlar sunmaktadır. Betimleyici çözümlemelerin yanı sıra, gelir dağılımı Lorenz eğrisi ve Gini katsayısı gibi nicel iktisat yöntemleriyle ölçülmüş ve elde edilen bulgular sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Altmış altı haneye ait toplam gelir verileri üzerinden yapılan hesaplamada Tivnik köyünün Gini katsayısı 0,404 olarak tespit edilmiştir. Bu bulgu, köy ekonomisinde gelir dağılımının tam eşitlikten sapmakla birlikte aşırı bir eşitsizlik düzeyine ulaşmadığını göstermektedir. Temettüat defterlerinin mali amaçlı kayıt yapısı dikkate alındığında, elde edilen sonuçlar mutlak göstergelerden ziyade dönemin sosyo-ekonomik yapısını anlamaya yönelik yaklaşık göstergeler olarak değerlendirilmelidir. Bu çalışma, temettüat defterleri aracılığıyla Osmanlı taşrasında köy ekonomisinin yapısal özelliklerinin mikro düzeyde analiz edilebileceğini ortaya koyarak literatüre katkı sunmaktadır.