TÜRK EXİMBANK’IN FAİZSİZ FİNANSMAN TEDARİKİ VE SUNULAN ALTERNATİFLER (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2022)
Türk Eximbank uzun yıllardır ihracatı desteklemek amacıyla ihracatçılara faizli finansman sağlamaktadır. İhracatçıların faizsiz finansman ihtiyacı göz önüne alınarak, 2019 yılında Türk Eximbank’a katılım bankalarının kullandığı sözleşmeler ile faizsiz finansman sunma yetkisi verilmiştir. Aldığı bu yetkiye istinaden Türk Eximbank, faizsiz bazı finansman ürünlerini ihracatçılara sunmaktadır. Bu faizsiz ürünlerin kullanımı için faizsiz finansman tedarik edilmesi zorunlu olduğundan, Türk Eximbank İslam Kalkınma Bankası veya onun iştiraki olan İslami Ticaret Finansman Kurumu’ndan faizsiz finansman tedarik etmektedir. Finansman tedarikinde “iki adımlı murabaha” yöntemi adı verilen bir yöntem kullanılmaktadır. Bu yöntem İslam Kalkınma Bankası (veya iştiraki), Türk Eximbank ve ihracatçılar arasında iki farklı murabaha sözleşmesiyle kullanılmaktadır. Makalede İslam Kalkınma Bankası (veya iştiraki) ve Türk Eximbank arasında kullanılan iki adımlı murabaha yöntemi detaylı olarak anlatılmıştır. Kullanılan iki adımlı murabaha yöntemi dışında da Türk Eximbank, tedarikçi kuruluşlardan farklı yöntemlerle faizsiz finansman tedarik edebilir. Bu yöntemler “yatırım vekâleti” yöntemi ve “mudarebe ortaklığı” yöntemleridir. Makalede, Türk Eximbank’a bu yöntemlerle nasıl faizsiz finansman tedarik edebileceği üzerine detaylı açıklamalar yapılmıştır. Makalenin yazılış amacı, Türk Eximbank’a kullandığı yöntem haricinde kullanabileceği fıkhi açıdan uygun faizsiz ürünler sunarak faizsiz finansman tedarik yöntemlerine çeşitlilik kazandırmaktır.
Keywords: İslami Finans; Türk Eximbank; Katılım Bankacılığı; Uluslararası Ticaret; Ticaret Finansmanı; İki Adımlı Murabaha