ÜRETİM ÇİZELGELEME PROBLEMLERİNDE YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI: BİR DERLEME ÇALIŞMASI (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2022)
ÖZKısa vadeli üretim planlamasında önemli yeri olan üretim çizelgeleme problemlerinin çözümü için araştırmacılar çok sayıda yöntem geliştirmişlerdir. Literatürde matematiksel yöntemlerin yanı sıra sezgisel, üst sezgisel ve sezgisel üstü yöntemlerle hatta melez yöntemlerle karşılaşmak mümkündür. Bu çalışmanın amacı üretim çizelgeleme literatürünü inceleyerek üretim çizelgeleme konusunda çalışmak isteyen araştırmacılara kullanabilecekleri yöntemleri belirlemede yardımcı olmaktır. Bu çalışmada üretim çizelgeleme literatüründe karşılaşılan yapay zekâ uygulamalarına ilişkin kısa bir literatür özeti sunulmuştur. Öncelikle üretim çizelgeleme problemlerinin önemi, türleri açıklanmış ve çözümünde kullanılan yöntemler gösterilmiştir.  Sonraki kısımda ise üretim çizelgeleme problemlerinde yapay zekâ yöntemlerini kullanan bazı çalışmaları içeren bir literatür özeti sunulmuştur. Yapılan literatür araştırmasında atölye tipi çizelgeleme problemlerinin çözümünde en fazla genetik algoritmalar, parçacık sürü optimizasyonu ve melez yaklaşımların; akış tipi çizelgeleme problemlerinin çözümünde en çok genetik algoritmaların, evrimsel programlamanın ve melez algoritmaların; parti tipi çizelgeleme problemlerinin çözümünde çoğunlukla genetik algoritmaların, karınca kolonisi optimizasyonunun ve melez yaklaşımların; imalat hücresi çizelgeleme problemlerinin çözümünde de en fazla genetik algoritmalar, yapay sinir ağları ve derin öğrenme yaklaşımları ile melez yaklaşımların kullanıldığı görülmüştür.
Keywords: Üretim Çizelgeleme; Yapay Zekâ; Optimizasyon.