ULUSLARARASI TİCARETTE SÜRDÜRÜLEBİLİR TAŞIMA MODU SEÇİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2024)
Sürdürülebilirlik, mevcut kaynakların doğru şekilde kullanılarak ekonomik kalkınmanın desteklemesine ve ekosistemin güçlenmesine imkân sağlamaktadır. Bu unsurların gelişimine katkı sunması aşamasında sürdürülebilirlik, çevre bilinci, ekonomik bilinç ve sosyal bilinç faktörlerini devrede tutarak faaliyetlerin sürekliliğini sağlamaktadır. Taşımacılık faaliyetleri ise insanlığın varlığından beri devam eden gerek eşya gerekse canlı bir nesnenin bir yerden bir yere nakledilmesi işlemini kapsamaktadır. Günümüzde taşımacılık faaliyetlerinin gerçekleşmesi aşamasında ekonomik, sosyal ve çevresel birçok faktör dikkate alınmak zorundadır. Uluslararası ticarette taşıma modu seçimi işletmelerin rekabet üstünlüğü, maliyet avantajı, esneklik, operasyonel verimlilik ve etkinlik başta olmak üzere birçok önemli hususta öne çıkmasını sağlayan oldukça önemli konuların başında gelmektedir. Bu çalışmada, uluslararası ticarette sürdürülebilir taşıma modu seçimini etkileyen faktörler Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinden DEMATEL ve SWARA yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu inceleme gerçekleştirilirken ilgili literatür taranmış ve uzman görüşlerinden yararlanılmıştır. Taşıma modu seçiminde etkili olan 10 ana kriter belirlenmiş ve altı uzmanla görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ise taşıma modu seçiminde en önemli kriterin maliyet kriteri olduğu görülmüştür. Taşıma modu seçiminde en az önem verilen kriterin ise yeşil operasyonlar olduğu görülmüştür. Uluslararası ticarette sürdürülebilir taşıma modu seçimi stratejik bir karar olmakla birlikte kriterlerin önem sırasının belirlenmesinin sektör temsilcilerine ve araştırmacılara çalışmalarında önemli avantajlar sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords: Uluslararası ticaret; Taşıma modu seçimi; Sürdürülebilirlik; Çok Kriterli Karar Verme; Sürdürülebilir taşıma