‘ÇALIŞMA SORULARI’ KİTAPLARINDAKİ SOSYAL BİLGİLER DERSİ SORULARININ YENİLENMİŞ BLOOM TAKSONOMİSİNE GÖRE İNCELENMESİ (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Bloom Taksonomisinin [BT] amacı, eğitim hedeflerinin aşamalı ve hiyerarşik bir şekilde sınıflandırılmasıdır. BT, Benjamin Bloom tarafından 1956 yılında oluşturulmuştur. Anderson ve arkadaşları, 2001 yılında BT’yi bilgi birikimi boyutu ve bilişsel süreç boyutu olarak iki boyutlu olarak düzenleyerek Yenilenmiş Bloom Taksonomisi [YBT] adıyla yayınlamışlardır. Bu araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] tarafından 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında 4., 5., 6. ve 7. sınıf düzeyinde okullara dağıtılan ‘Çalışma Soruları’ isimli kitaplardaki sosyal bilgiler dersi sorularının YBT’ye göre incelenmesidir. Araştırmanın veri kaynağını; 4. sınıf düzeyinde 2, 5. sınıf düzeyinde 1, 6. sınıf düzeyinde 1 ve 7. sınıf düzeyinde 1 olmak üzere toplam 5 kitapta yer alan 741 çoktan seçmeli soru oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tercih edilerek veriler betimsel analizle değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, tüm sınıf düzeylerinde bilgi birikimi boyutunda en fazla ilişkilendirme, olgusal/özel ayrıntı ve ögelerin bilgisi boyutu ile yapılmıştır. Bilişsel süreç boyutunda ise yine tüm sınıf düzeylerinde en fazla ilişkilendirme hatırlama/tanıma boyutu ile yapılmıştır. ‘Çalışma Soruları’ isimli kitaplardaki sosyal bilgiler dersi sorularının YBT’ye göre alt düzeyi temsil ettiği sonucuna ulaşılmıştır. ‘Çalışma Soruları’ kitaplarında üst düzey bilişsel boyutları ölçen daha fazla sayıda sorunun hazırlanması önerilmiştir.
Keywords: Sosyal bilgiler; Bloom Taksonomisi; Yenilenmiş Bloom Taksonomisi; çalışma soruları kitabı; nitel araştırma.