TOKSİK LİDERLİK VE İŞTEN AYRILMA NİYETİ İLİŞKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Amaç: Yönetim alanında kendisine oldukça önemli bir yer edinmiş olan liderlik kavramına, son yıllarda dünya çapında yaşanan değişim ve gelişimin de etkisiyle insanlar tarafından çok daha fazla ilgi duyulmaya başlanmıştır. Günümüze kadar yapılmış birçok liderlik araştırması, liderlerin olumlu ve yapıcı özelliklerini açıklamaktadır. Ancak sahip oldukları otoriteyi, gücü ve nüfuzu organizasyon üyelerine karşı kötü yönde kullanan toksik liderler organizasyona ve organizasyon üyelerine büyük ölçüde zararlar verebilmektedirler. Bu zararlardan biri çalışanların tükenmesi ve buna bağlı olarak da çalışanların işten ayrılma niyetlerinin artmasıdır. Bu bağlamda toksik liderliğin günümüz işletmeleri açısından önemli bir olgu olmasından dolayı araştırmanın amacı toksik liderlik algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin belirlenmesi ve tükenmişliğin bu etkideki aracı rolünün olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma muhasebe ve finans sektöründe çalışan 374 beyaz yakalı çalışanın katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Sonuç: Araştırma sonucunda toksik liderlik algısının işten ayrılma niyetini yüksek düzeyde etkilediği ve tükenmişliğin toksik liderlik ve işten ayrılma niyetinde kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlar toksik liderlik algısının organizasyon üyelerini psikolojik açıdan zorlayarak tükenmişlik yaşamalarına neden olduğunu ve organizasyon üyelerinin tükenmişlik yaşamalarının da işten ayrılma niyetlerine yansıdığını ortaya koymaktadır.
Keywords: Toksik liderlik; işten ayrılma niyeti; tükenmişlik; liderik; davranışsal yaklaşım