G-20 Ülkelerinin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Critic-Aras Yöntemi İle Değerlendirilmesi (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Bu çalışmada G-20 ülkelerinin 2018-2021 dönemindeki sosyo-ekonomik performanslarının Çok Kriterli Karar Verme tekniklerinden ARAS yöntemi ile incelenerek, kıyaslanması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda değerlendirme kriterleri olarak Yaşam Merdiveni, Kişi Başına Düşen Gelir, Yaşam Seçimleri Yapma Özgürlüğü Göstergesi, Yolsuzluk Algısı Endeksi, İnsani Gelişme Endeksi, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Endeksi, Küresel Terörizm Endeksi ve Küresel Barış Endeksi kullanılmıştır. Değerlendirme kriterlerinin önem derecelerini belirlemek üzere çalışmada nesnel yöntemlerden CRITIC yöntem kullanılmıştır. Ayrıca bu yöntem yardımıyla hesaplanan önem dereceleri sayesinde, tercih edilen değerlendirme kriterlerinin modelde yer alıp almaması da değerlendirilmiştir. Çalışmada yer alan en önemli değerlendirme kriterinin, çalışma dönemi ortalaması dikkate alındığında Küresel Terörizm Endeksi, en önemsiz kriterin ise Yaşam Merdiveni olduğu tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, Japonya’nın G-20 ülkeleri sıralamasındaki yeri 2019 yılında ikinci, diğer tüm yıllarda ise birinci olduğunu göstermektedir. 2019 yılında ise birinci sırada yer alan ülkenin Avusturalya olduğu tespit edilmiştir. İlgili ülke bir önceki yıl ikinci sırada yer alırken, 2020 ve 2021 yıllarında üçüncü sırada yer almaktadır. Türkiye’nin ise G-20 ülkeleri sıralamasındaki yeri 2019 yılında 17. sırada yer alırken, diğer tüm yıllarda 18. sırada bulunduğu tespit edilmiştir. Hindistan ise 2019 yılında 18. sırada yer alırken, diğer tüm yıllarda 17. sırada yer almaktadır.
Keywords: CRITIC Yöntem; ARAS Yöntemi; Çok Kriterli Karar Verme; Sosyo-ekonomik Göstergeler; G-20 Ülkeleri