Tüketicilerin Binek Araç Satın Alma Davranışlarında Bilinç Düzeylerinin İncelenmesi (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Bu araştırmada, tüketicilerin binek araç satın alma davranışlarında çevre bilinçli ve sade tüketim eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda katılımcıların; 18 yaş ve üzerinde olup mutlaka binek araç satın alma deneyimine sahip olması koşulu aranmıştır. Araştırmada, kartopu örnekleme yöntemi Google forms aracılığıyla kullanılmış, veriler çevrimiçi anket aracılığı ile toplanmıştır.Yapılan istatistiksel analizlerin sonuçlarına göre; bireylerin araç tercihinde bulunurken, ekonomik faktörleri çevresel faktörlerden ön planda tuttuğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında ortaya konulan önemli bulgulardan biri; tüketicilerin yarıya yakınının, çevreye daha zararlı olduğu bilinen ancak nispeten ekonomik olan dizel yakıt türüne sahip araç kullanıyor olmasıdır. Ayrıca tüketicilerin, manuel vitesli araç tercihi otomatik vitesli araçlardan daha fazladır. Elde edilen bir diğer sonuca göre, aynı özelliğe sahip benzer fiyatlı araçlar arasında öncelik elektrikli ve hybrid araçlar yönündedir. Çalışmada tüketicilerin çevre bilinçli tüketim skorları ile “Satın alınacak binek aracın çevreye daha az zarar veren özelliklere sahip olmasına dikkat etme durumu” ve “Aynı özelliğe sahip benzer fiyatlı araçlar arasında yakıt türü açısından öncelikli tercih” arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Tüketicilerin sade tüketim skorları ile toplumsal statü ve beğeni görmek amacıyla binek araç satın alma davranışı arasında da anlamlı ilişki mevcuttur.
Keywords: Bilinçli Tüketici; Tüketici Davranışı; Binek Araç; Sade Tüketim; Çevre Bilinci