Ekonomik Büyüme ve Tarımsal Destekler: Türkiye Ekonomisi Üzerine Ampirik Bir Değerlendirme (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Tarımsal destekler, sadece sektörel düzeyde üretim artışı sağlamaya yönelik araçlar olmayıp aynı zamanda makroekonomik düzeyde büyüme dinamiklerini etkileyen önemli bir kamu politikası aracıdır. Bu kapsamda, bu sektöre yönelik kamu müdahaleleri, kaynak tahsisini etkileyerek büyüme sürecine doğrudan ve dolaylı katkılar sunabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye‘de 1990-2023 dönemini kapsayan verileri kullanarak tarımsal destekler, brüt sabit sermaye oluşumu, hükümet nihai tüketim harcamaları, enflasyon ve tarımsal üretimin ekonomik büyümeyi deneye dayalı olarak nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Bu çalışmada, Johansen Eş Bütünleşme analizi uygulanarak değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı araştırılmıştır. Eş bütünleşme ilişkisinin yönü ve katsayılarının tahmini için ise FMOLS, CCR ve DOLS yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular şunlardır: i) Değişkenler birinci farklarında durağan olmaktadırlar ii) Serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettiği tespit edilmiştir. iii) FMOLS, DOLS ve CCR yöntemi sonuçlarına göre tarımsal destekler, brüt sabit sermaye oluşumu, kamu nihai tüketim harcamaları ve enflasyonda meydana gelen artışın ekonomik büyümeyi artırıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
Keywords: Tarımsal Sübvansiyonlar, Ekonomik Büyüme; CCR; DOLS; FMOLS