Rekabet İstihbaratının Kurumsallaşmasında Mevcut Duruma Bölgesel Bir Bakış: Ankara’daki İhracatçı İşletmeler Üzerine Bir Araştırma (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Küresel rekabetin yoğunlaşması, teknolojik yeniliklerin hız kazanması, ekonomik belirsizliklerin derinleşmesi ve jeopolitik risklerin artması, uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren işletmeler açısından bilgiye dayalı ve çevik karar alma mekanizmalarının önemini her zamankinden daha fazla artırmıştır. Bu kapsamda, rekabet istihbaratı; işletmelerin çevresel gelişmeleri izleyerek fırsatları belirlemesi, tehditleri önceden tespit etmesi, stratejik yönünü belirlemesi ve karar alma süreçlerini desteklemesi açısından stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, rekabet istihbaratı ihracatçı işletmeler bağlamında kavramsal ve uygulamalı bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Rekabet istihbaratının tarihsel gelişim süreci, rekabet istihbaratının temel süreçleri ve literatürdeki yeri incelenmiştir. İncelenen literatür ışığında, rekabet istihbaratının işletmelerin stratejik karar alma yetkinliklerini geliştirdiğini ve rekabet avantajı sağlamada önemli katkılar sunduğunu ortaya konulmaktadır. Fakat birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de uygulamaların büyük ölçüde informal yapılarla sınırlı kaldığı ve rekabet istihbaratı sistemlerinin kurumsallaşma düzeyinin yetersiz olduğu vurgulanmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, tanımlayıcı araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemini Ankara ilinde faaliyet gösteren 356 ihracatçı işletme oluşturmaktadır. Tanımlayıcı analiz bulguları, bu süreçlerin genellikle pazarlama birimi tarafından yürütüldüğünü ve rekabet istihbarat uygulamalarının düzeyinin orta seviyede olduğunu göstermektedir. Çalışmanın, etik temelli ve teknoloji destekli rekabet istihbaratı sistemlerinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunarak hem uygulayıcılara hem de politika yapıcılara katkı sağlaması beklenmektedir.
Keywords: Rekabet İstihbaratı; Rekabet İstihbarat Süreci; Uluslararası Ticaret; İhracatçı İşletmeler; İstihbaratın Kurumsallaşması