Kamu Politikalarına Sivil Katılımda Kamu Vatandaş İşbirliği (KAVİ) Modeli ve Modelin Geliştirilmesine Yönelik Öneriler (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Küresel değişimler, kamu politikasının planlama ve uygulama yöntemlerinde de farklılaşmalara neden olmaktadır. Bu anlamda en köklü değişikliklerin gözlemlendiği alanlardan biri de kamu politika finansmanıdır. Devletçi bir çizgiden Kamu-Özel İşbirliği’ne (KÖİ) ve vatandaş katılımına kadar çeşitlenen uygulamalar, finansman alanında farklı dönemlerde öne çıkmıştır. Son 40 yıllık süreçte etkili olan ve KÖİ’yi de içeren neoliberal politikalar ise günümüzde çeşitli yönleriyle eleştirilmekte ve son yıllarda kamu yönetiminde Yeni Kamu Yönetişimi (YKY) ve Yeni Kamu Hizmeti (YKH) gibi yaklaşımların da merkezinde yer alan şeffaflık, katılımcılık, hesap verebilirlik gibi yönleriyle yönetişim odaklı uygulamalar gündeme gelmektedir.Bu çalışmada günümüz koşullarında uygulanma potansiyeli taşıyan bir örnek olarak Demirdaş’ın (2023a; 2023b) vatandaş katılımı temelinde önerdiği Kamu-Vatandaş İşbirliği (KAVİ) modelinin ne yönde geliştirilebileceği sorusu üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) ve YKİ’ye yönelik eleştiriler içeren YKY ve YKH yaklaşımları karşılaştırmalı şekilde ele alınmıştır. Bununla bağlantılı olarak farklı dönemlerde öne çıkan Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve KÖİ gibi uygulamalar da KAVİ modelinin geliştirilmesi hedefiyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Modelin uygulanabilirliğini güçlendirecek noktalar; ilgili yasal çerçeveye uyum kapasitesi ve olası uygulama alanları konusunda tartışma ve değerlendirmelerle analiz edilmiş ve mevcut yasal düzenlemeler üzerinden öneriler geliştirilmiştir. Modelin geliştirilmesi bakımından finansal yönüyle kitlesel fonlama uygulamasına gidilmesi ve bunun vatandaş odaklı bir çerçevede hayata geçirilmesi; yönetsel yönüyle vatandaş katılımına öncelik veren Kamu Girişim Şirketleri’nin oluşturulması önerilmektedir. Konuya ilişkin gelecek çalışmalarda modelin uygulama alanlarının zenginleştirilmesi, veriler ışığında fizibilite sınamaları ve düzenleyici etki analizleri gibi konuların ele alınması, kamu politikaları finansmanında uygulanabilirliğinin tespitine katkıda bulunma potansiyeli taşımaktadır.
Keywords: Finansal katılım; Yeni Kamu Hizmeti; Kitlesel fonlama; Yeni Kamu Yönetişimi; Kamu-Vatandaş İşbirliği