Aşçılık Eğitimi Alan Öğrencilerin Yeme Pratikleri Üzerine Bir Değerlendirme (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Bu çalışma, aşçılık eğitimi alan öğrencilerin yeme pratiklerini bireysel, ekonomik, sosyo – kültürel ve eğitsel faktörler bağlamında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yaklaşım doğrultusunda yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcılarını, amaçlı örnekleme yöntemi çerçevesinde seçilen Eskişehir ilinde aşçılık öğrenimi gören 1. ve 2. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde, öğrencilerin deneyimlerini ayrıntılı olarak ifade edebilmelerine imkân tanıyan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, nitel veri analiz tekniklerinden içerik analizi ile sistematik biçimde çözümlenmiştir. Analiz sonucunda öğrencilerin yeme pratiklerini etkileyen altı ana tema belirlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin önemli bir kısmının düzensiz ve sağlıksız beslendiğini; öğün atlama, yetersiz beslenme ve hazır gıda tüketimi gibi alışkanlıkların oldukça yaygın olduğunu ortaya koymuştur. Bu durumun nedenleri arasında zaman yetersizliği, ekonomik kısıtlılık, gıda sektöründeki fahiş fiyatlar, sosyal çevre etkisi ve motivasyon düşüklüğü gibi unsurların bulunduğu saptanmıştır. Aşçılık eğitimi öğrencilerde sağlıklı beslenme konusunda farkındalık yaratmakla birlikte, bu farkındalık çoğu zaman davranışa dönüşmemektedir. Ayrıca, elde edilen bulgulardan eğitim içeriklerinin sektörel beklentileri karşılamada yetersiz kaldığı ve uygulamalı öğrenme süreçlerinin eksik olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda, mesleki eğitim müfredatlarının yalnızca sektörel/teknik yeterliliklere odaklanmayıp, aynı zamanda öğrencilerin yaşam becerileri ve sağlıklı beslenme öz yeterliliğini geliştirecek şekilde entegre edilmesi önerilmektedir.
Keywords: Aşçılık Eğitimi; Yeme Pratikleri; Beslenme Alışkanlığı; Öğrenci Deneyimi; Gıda Ekonomisi