Enflasyon ve Tüketici Güveni İlişkisi: Türkiye Örneği Üzerine Bir İnceleme (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2025)
Politika yapıcıların makroekonomik analizlerinde tüketici davranışlarını esas alarak ekonomik politika inşa etmeleri kritik bir öneme sahiptir. Bireylerin geleceğe yönelik beklentilerini, genel ekonomik durum görüşlerini, kendi mali durumunu yansıtan tüketici güven endeksi ile enflasyon arasında hem nedensel hem de eşanlı olarak gelişebilen karmaşık bir ilişki olup talep yönlü hareketlerin belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışma Türkiye’de 2012: 12- 2025: 06 dönemleri için aylık verilerle tüketici fiyat endeksi ile tüketici güven endeksi arasındaki nedensellik ilişkisini bulgulamakta olup bu ilişkinin yönünü ve dinamiğini uzun ve kısa dönem perspektifinden ekonometrik yöntemlerle analiz etmektir. Çalışmanın bulgularında Türkiye’de tüketici güven endeksi değişkeni ile enflasyon arasında çift yönlü anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Çalışmada uzun dönem için tüketici güvenindeki %1’lik bir artışın enflasyon oranında 7,26 puanlık bir düşüşü sağladığı bulgulanırken enflasyondaki 1 puanlık artışın tüketici güvenini %5,7’lik düşürdüğü tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen karşılaştırmalı etki büyüklükleri, enflasyonun tüketici güveni üzerindeki etkisinin (%5,7) ve tüketici güveninin enflasyon üzerindeki etkisinin (%5,5) birbirine oldukça yakın şiddette seyrettiğini göstererek ilişkinin karşılıklı ve dengeli bir yapıda işlediğini daha açık ve metodolojik açıdan daha güçlü biçimde ortaya koymaktadır. İki değişken, denge ilişkisi içerisinde hareket etmekle birlikte güven- enflasyon ilişkisi karşılıklı etkileşime girmekte ve ekonomi politikaları tasarımında önemli bir rol teşkil etmektedir. Bu çalışma fiyat istikrarı sağlanması hedefinde tüketici beklentileri ve güvenin dikkate alınmasının önemine vurgu yapmaktadır.
Keywords: ARDL; Enflasyon; Tüketici Güven Endeksi; Türkiye.