Türkiye’de Seçilmiş İllerin Sağlık Turizmi Kapasitesinin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Karşılaştırmalı Analizi (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Bu araştırmada, Türkiye’deki illerin sağlık turizmi kapasitesini karşılaştırmalı olarak Standart Sapma (SD) ve Basit Toplamlı Ağırlıklandırma (SAW) yöntemleriyle değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu değerlendirme toplam sağlık personeli, yetkilendirilmiş sağlık tesisleri (hastane, tıp merkezi, muayenehane ve diğer sağlık tesisleri), yetkilendirilmiş aracı kuruluşlar (turizm acentaları), işletme belgeli konaklama tesisleri ve işletme belgeli tesislerin yatak sayısı kriterleri çerçevesinde yapılmıştır. Araştırmanın kapsamını bu değişkenlere ait verisi tam olan 41 il oluşturmaktadır. Araştırma verileri Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) istatistiklerinden elde edilmiştir. Analiz neticesinde, SD yöntemine göre illerin sağlık turizmi kapasitesi arasında farklılık yaratan kriterler sırasıyla yetkili sağlık tesisi, toplam sağlık personeli, yetkilendirilmiş aracı kuruluşlar, işletme belgeli konaklama tesisleri ve yatak sayıları şeklinde belirlenmiştir. SAW yöntemine göre illerin sağlık turizmi kapasitesinin en yüksekten en düşüğe İstanbul, Antalya, Muğla, İzmir, Ankara, Balıkesir, Mersin, Bursa, Nevşehir, Aydın, Kocaeli, Adana, Sakarya, Konya, Trabzon, Samsun, Gaziantep, Kayseri, Hatay, Denizli, Tekirdağ, Diyarbakır, Şanlıurfa, Eskişehir, Manisa, Kahramanmaraş, Afyonkarahisar, Edirne, Ordu, Rize, Mardin, Sivas, Yalova, Malatya, Isparta, Elâzığ, Zonguldak, Düzce, Batman, Çankırı ve Hakkâri şeklinde sıralandığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda iller arasında sağlık turizmi kapasitesindeki eşitsizlikleri gidermeye ve kapasiteyi geliştirmeye yönelik sağlık politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir.  Araştırma ile Türkiye’deki illerinin sağlık turizmi kapasitesi SD ve SAW yöntemleriyle kapsamlı ve özgün şekilde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda iller arasındaki farklılıklar kanıtlanmış olup çalışmanın gelecek araştırmalar için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Keywords: Çok Kriterli Karar Verme; Medikal Turizm; Sağlık Turizmi; SAW; Standart Sapma