Kadın Kooperatiflerinin Kadınların Güçlenmesine Etkisi: Antalya Örneği (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Kadın kooperatifleri, yoksulluk ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin olduğu toplumlarda kadınların ekonomik, sosyal ve psikolojik güçlenmesini destekleyen önemli kurumlar olarak öne çıkmaktadır. Kooperatifler, kadınlara gelir elde etme, üretime katılma, karar alma süreçlerinde yer alma, sosyal görünürlük kazanma ve dayanışma ağları oluşturma fırsatı sunmaktadır. Bu çalışmada, farklı kadın kooperatiflerinde üretime katılan kadınların öznel deneyimleri incelenmiş ve kooperatiflerin kadınların güçlenmesine nasıl katkı sağladığı çok boyutlu biçimde ortaya konmaya çalışılmıştır.Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseniyle yürütülmüştür. Çalışma grubu, Antalya ilinde faaliyet gösteren kadın kooperatiflerinde doğrudan üretime katılarak gelir elde eden 18 kadından oluşturulmuş ve katılımcılara amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılmıştır. Veriler derinlemesine görüşme ve gözlem yoluyla toplanmış; elde edilen veriler tematik analiz ve betimsel analiz kullanılarak doğrudan alıntı yapılarak sunulmuştur.Bulgular: Kadınların kooperatiflere katılma nedenleri iki biçimde gerçekleşmiştir. Bunlardan biri yaşadıkları zorluklara çare aradıkları sırada, diğeri üretimde bulunurken önlerine çıkan fırsatları değerlendirme biçiminde olmuştur. Kooperatiflerdeki üretim süreçlerinin esnek, çok alanlı ve hibrit bir yapıda olduğu; gelir paylaşımının ise üretime katılım ve emek yoğunluğu esas alınarak gerçekleştiği belirlenmiştir. Araştırmaya dahil olan kadınların, kooperatiflere katılmalarıyla hayata bakış açılarında, kendilerine güvenmelerinde ve inanmalarında, bağımsızlaşmalarında, bilgi birikimlerinde, üretim biçimlerinde, gelirlerinde, aile ve yakın çevre ilişkilerinde, sosyal statülerinde, sosyal hayata katılımda değişimler olduğu belirlenmiştir.
Keywords: Yoksulluk; Kadın Kooperatifi; Kadının güçlenmesi; Sosyal Hizmet