Yenilenebilir Enerji ve Karbon Emisyonları Arasındaki Dinamik İlişki: E7 Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Çalışması (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Artan fosil yakıt tüketiminin çevreye verdiği zararı azaltmak için yenilenebilir enerjiye başvurmak hızlı gelişme yolunda olan ülkeler için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı gelişmekte olan 7 ülke (Çin, Hindistan, Brezilya, Meksika, Endonezya, Rusya ve Türkiye) için karbon emisyonları ile yenilenebilir enerji tüketimi ve elektrik enerjisi tüketimi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu amaçla aynı zamanda doğrudan yabancı yatırımlar, GSYİH, doğal kaynak kullanımı ve yenilenebilir elektrik üretimi arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Çalışmada öncelikle yatay kesit bağımlılığı ve homojenlik kontrol edilmiş, sonuçlara uygun panel birim kök testi seçilmiştir. Panel birim kök testi sonuçları çalışmadaki değişkenlerin I(1) seviyesinde durağan hale geldiğini göstermiş, bu nedenle eşbütünleşme analizi kullanılmıştır. Değişkenler arasında uzun dönem eşbütünleşme ilişkisi olduğu tespit edildikten sonra kısa/uzun dönem katsayılarını belirlemek için Dinamik Ortak Korelasyonlu Etkiler Tahmincisi ve Genişletilmiş Ortalama Grup Tahmincisi kullanılmıştır. Genişletilmiş Ortalama Grup Tahmincisi sonuçlarına göre kişi başına birincil yenilenebilir enerji tüketimi karbon emisyonlarını azaltmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımlardaki ve elektrik enerjisi tüketimindeki artış karbon emisyonlarını artırmaktadır. Dinamik Ortak İlişkili Etkiler Tahmincisi sonuçlarına göre birincil yenilenebilir enerji tüketimi artışı karbon emisyonlarını azaltmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımlar ve elektrik enerjisi tüketimindeki artış, karbon emisyonlarını artırmaktadır. Çalışmanın sonucunda her iki tahmincide de aynı değişkenlerin karbon emisyonları üzerindeki etkileri aynı yönlü olarak tespit edilmiştir.
Keywords: Yenilenebilir Enerji; CO2; Elektrik Enerjisi; Büyüme; E7