Sürdürülebilir Tüketim Davranışı: Planlı Davranış Teorisi ve Değer-İnanç-Norm Teorisi Temelinde İncelenmesi (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Bu araştırmanın amacı, sürdürülebilir tüketim davranışına etki eden faktörlerin Planlı Davranış Teorisi ve Değer-İnanç-Norm Teorisi temelinde incelenmesi ile sürdürülebilirlik anlayışının tüketici nezdindeki yansımasının ve niyet-davranış arasındaki ilişkide algılanan fiyatın ne düzeyde etkili olduğunun belirlenmesidir. Bu amaçla Türkiye genelinde 403 kişiyle anket çalışması yapılarak elde edilen verilerin analizi Smart PLS yazılımı aracılığıyla yapılmış ve analiz sürecinde Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yöntemi uygulanmıştır. Araştırmada, bütünleşik model kapsamında Planlı Davranış Teorisi ve Değer-İnanç-Norm Teorisi değişkenleri ve sürdürülebilir tüketim davranışına olan etkileri ile algılanan fiyatın düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Değer-İnanç-Norm teorisi değişkenlerinden altruistik (özgeci) değerlerin yeni ekolojik paradigma üzerindeki etkisi ile Planlı Davranış Teorisi değişkenlerinden öznel normun davranışsal niyet üzerindeki etkisi anlamsız bulunmuştur. Diğer değişkenler arasındaki ilişkilerin ise her iki teoride yer alan zincirle uyumlu olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Ayrıca, algılanan fiyat değişkeninin davranışsal niyet ile sürdürülebilir tüketim davranışı arasındaki ilişkide düzenleyici etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords: Sürdürülebilirlik; Sürdürülebilir Tüketim Davranışı; Planlı Davranış Teorisi; Değer-İnanç-Norm Teorisi; Algılanan Fiyat