Proaktif Kişilik ve Bireysel Siber Güvenliğin Tekno-Stres Üzerindeki Etkisi: Havacılık Sektörü Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2026)
Bu araştırma, havacılık sektörü çalışanlarının proaktif kişilik özellikleri ile bireysel siber güvenlik davranışlarının tekno-stres düzeyleri ile ilişkisini ve yordayıcı rollerini incelemeyi amaçlamaktadır. Dijitalleşmenin hızla yaygınlaştığı günümüz iş ortamlarında, çalışanların teknolojiye bağlı stres faktörlerine verdikleri tepkiler giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu bağlamda çalışmada, bireysel düzeydeki kişilik özellikleri ile siber güvenlik davranışlarının tekno-stres ile anlamlı biçimde ilişkili olup olmadığı ele alınmıştır. Araştırma nicel yöntemle yürütülmüş olup, Türkiye’de havacılık sektöründe görev yapan 387 çalışandan anket tekniğiyle veri toplanmıştır. Elde edilen veriler; korelasyon analizi, bağımsız örneklem t-testi, grup karşılaştırma testleri ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, proaktif kişiliğin tekno-stres ile negatif yönlü, bireysel siber güvenlik davranışlarının ise pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler sergilediğini ve her iki değişkenin tekno-stresin anlamlı yordayıcıları olduğunu göstermektedir. Ayrıca demografik değişkenlere göre yapılan karşılaştırmalarda cinsiyet, medeni durum, statü, yaş, eğitim düzeyi ve kıdem açısından bazı araştırma değişkenlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, çalışan refahını artırmak isteyen örgütlerin proaktif kişilik özelliklerini destekleyen uygulamalar geliştirmelerinin ve siber güvenlik eğitimlerini stres yönetimiyle birlikte ele almalarının yararlı olabileceğine işaret etmektedir.
Keywords: Proaktif Kişilik; Tekno-Stres; Bireysel Siber Güvenlik; Havacılık Sektörü; Örgütsel Davranış