2014 – 2024 Dönemi Verileri İle Dijitalleşmenin Türk Bankacılık Sektörüne Etkileri Üzerine Bir Araştırma
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1670Anahtar Kelimeler:
Bankacılık- Dijitalleşme- Dijital Dönüşüm- Dijital Bankacılık- Mobil BankacılıkÖzet
Teknolojik gelişmelerin en çok etkilediği sektörlerin başında gelen bankacılık, dijitalleşme adımlarına hızlı bir şekilde entegre olmaktadır. Akıllı telefonların kullanımının yaygınlaşması ile birlikte dijital dönüşümün sektöre etkileri artmış ve bankacılık ürünlerinin dijital dönüşüme uygun olarak gelişimi ivme kazanmıştır. Özellikle finansal teknoloji şirketlerinin sürece etkisiyle birlikte klasik pazarlama anlayışı ve bankacılık ürün ve hizmetleri büyük ölçüde değişmiştir. Bununla birlikte internet tabanlı uygulamaların yaygınlaşması ve bankacılık işlemlerinin uzaktan gerçekleştirilebilmesi geleneksel bankacılık anlayışını çok farklı bir boyuta taşımıştır. Geleneksel bankacılığın temeli olan şubeleşme yapısının yerini dijital dönüşümle birlikte dijital bankalar almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türk bankacılık sektöründeki dijitalleşme adımları, dijital dönüşümün avantajları ve riskleri ile birlikte 2014 – 2024 dönemi aralığındaki şube ve çalışan sayıları, internet, mobil bankacılık ve alternatif dağıtım kanalları kullanım oranlarındaki değişmeler incelenerek dijitalleşmenin sektöre etkilerinin araştırılmasıdır. Çalışmaya konu veriler incelendiğinde dijitalleşme ile birlikte sektörde faaliyet gösteren banka sayısı artmasına rağmen şube ağının zamanla azaldığı buna karşın mobil bankacılık ve internet bankacılığı kullanıcı sayısının arttığı görülmüştür. Ek olarak alternatif dağıtım kanallarından gerçekleştirilen işlem hacimlerinde de yıldan yıla artış olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışan sayılarına ilişkin istatistikler incelendiğinde, personel sayısındaki düşüş trendinin 2015 yılından 2022 yılına kadar devam ettiği, 2022 ve 2023 yıllarında bir önceki döneme göre artış olduğu ancak 2024 yılı itibarıyla tekrar düşüş trendine girildiği görülmüştür. Nitekim, teknolojik gelişme ve dijitalleşme sürecinin gelecek dönemde bankacılık sektöründeki etkilerinin daha belirgin olacağı düşünülmektedir.
Kaynaklar
Akbaş, F., (2023), Bankacılıkta Dijital Dönüşüm ve FinTech, International Journal of Economic Studies, Vol:9, Issue:2,1-12.
Akın, F., (2020), Dijital Dönüşümün Bankacılık Sektörü Üzerindeki Etkileri, Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 06(02), 15- 27.
Atalay, E., (2024). Dijitalleşme sürecinin Bankacılık ve Borsa Üzerindeki Yansımaları. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1),57-72.
Bakırtaş, T. ve Ustaömer, K., (2019). Türkiye’nin Bankacılık Sektöründe Dijitalleşme Olgusu, Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, 1-24.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), (2020). Resmî Gazete, 15 Mart
2020 – Sayı: 31069, Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık
Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, m.3, 3(1).
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/03/20200315-10.htm Erişim tarihi: 09.04.2025
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), (2021). Resmî Gazete, 29 Aralık
2021 – Sayı: 31704, Dijital Bankaların Faaliyet Esasları ile Servis Modeli
Bankacılığı Hakkında Yönetmelik, m.4(1), m.5(1), 5(6).
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211229-6.html Erişim tarihi: 07.02.2025
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), (2021). Resmî Gazete, 1 Nisan
2021 – Sayı: 31441, Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına Yönelik Yönetmelik. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210401-7.htm Erişim tarihi: 07.08.2025
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), (2023). Resmî Gazete, 05 Ağustos
2023 – Sayı: 10640, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Kararları. https://www.bddk.gov.tr/Mevzuat/DokumanGetir/1188 Erişim tarihi: 27.05.2025
Bener, A., M., (2024). Kişisel Verilerin İşlenmesi Açısından Açık Bankacılık Sistemi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara.
Çakar, A., (2023). Azerbaycan, Fintex Zirvesi, 13 Haziran 2023, TBB Bankacılıkta Dijital Uygulamalar, 1.
Demir, O. & Odabaşı, H., (2022). Merkez bankası dijital para sisteminin avantaj ve dezavantajları neler olabilir? Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (61), 199-222. 10.18070/erciyesiibd.981733 Erişim tarihi: 26.02.2025
Doğan, İ., (2025). Dijital Dönüşümün Ekonomik Yansımaları: Türkiye Örneği. Journal of International Management, Educational and Economics Perspectives 13 (1) (2025) 60-75.
Durer, S., Özsözgün Çalışkan, A., Akbaş, H.E. ve Erdin Gündoğdu, C., (2009). İnternet bankacılığını kullanma kararını etkileyen faktörler: Türk banka müşterileri üzerine bir araştırma. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 26(1), 133-54.
Ersöz, B. ve Özmen, M., (2020). Dijitalleşme ve Bilişim Teknolojilerinin Çalışanlar
Üzerindeki Etkileri. Bilişim Teknolojileri Online Dergisi, 11(42), 171-179. https://doi.org/10.5824/ajite.2020.03.007.x Erişim tarihi: 22.06.2025
Eurostat (European Statistics Office), 2026. Data Browser, Individuals using the internet for internet banking.https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tin00099/default/table?lang=en&category=t_isoc.t_isoc_i.t_isoc_iiu Erişim tarihi: 09.01.2026
Gövez, A., Uysal B. (2023). Dijital Bankacılık ile Şube ve Personel Sayısı Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Toda-Yamamoto Yaklaşımı. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi (JEBPIR) 2023, 9(1), 50-61.
Haksever, B. F., Baykal, B., (2023). Bankacılık Sektöründe Dijitalleşme ve Finansal Teknolojilerin Hizmet Pazarlamasına Etkileri. Akademik Açı, 3(2), 191-228.
Kahtalı, H.E., Akın, F., Gümüş., (2025) Türkiye’de Dijital Bankacılığın Gelişimi ve Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerle Karşılaştırmalı Analizi, , U., T., (Ed). Finans Alanında Uluslararası Çalışmalar, 1. Basım, Serüven Yayınevi, Ankara.
Khillar, S., (2021). Difference Between Fintech and Digital Banking.
http://www.differencebetween.net/technology/difference-between-fintech-anddigital-banking Erişim tarihi: 31.03.2025
Kırbaşlı, M., Kılıç Satıcı, H. (2022). Türkiye’de Dijital Bankacılığın Gelişimi ve Geleceği, Sert, G.,, Yüksel Acı, E., Tokaya, Ö., Kılıç C., (Ed.). Sürdürülebilir Kalkinma Teknoloji ve İnovasyon Alanında Güncel Araştirmalar, Ekin Basın Yayın Dağıtım, 151-160.
Özaydın, M. (2024). Teknolojik Yeniliklerin Türk Bankacılık Sektörüne Yansımaları. Çağatay Başarır, Yılmaz Ö., (Ed). Teknolojinin Sosyal Bilimlerde Dönüştürücü Gücü: Yeni Disiplinlerarasi Yaklaşımlar. Özgür Yayınları, Gaziantep, 69-89.
Özkan, T., İpekten, O. B., (2017). İnternet Bankacılığı Kullanımını Etkileyen Faktörler: Atatürk Üniversitesi Personeli Üzerine Bir Uygulama, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Haziran 2017 21(2), 647-664.
QNB Finansbank, Basın Duyurusu, 18 Temmuz 2025. https://www.enpara.com/duyurular/bolunme-bilgilendirmesi Erişim tarihi: 12.09.2025
Sakallı, İ. Yahya F. ve Canan Y., (2020). Yeni Teknolojilerin İş Doyumu ve Motivasyon
Üzerindeki Etkileri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 37(1), 393-421.
Statista (Statista Research Department), (2026). Penetration Rate of Online Banking in the United Kingdom (UK) from 2007 to 2023. http://www.statista.com Erişim tarihi: 08.01.2026
Şükranlı, D., (2020). The Effect of Company’s Level of Digitalization on Employee Satisfaction and Productivity, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler
Enstitüsü, İstanbul.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB), (2025). Bankalarımız. https://www.tbb.org.tr/banka-ve-sektor-bilgileri/banka-bilgileri/bankalarimiz Erişim tarihi:07.02.2025
Türkiye Bankalar Birliği (TBB), (2025a). Seçilmiş İstatistikler; Banka, Çalışan ve Şube Bilgileri. https://www.tbb.org.tr/istatistiki-raporlar/11237 Erişim tarihi: 01.07.2025
Türkiye Bankalar Birliği (TBB), (2025b). Seçilmiş İstatistikler; Alternatif Dağıtım Kanalları, Uzaktan ve Şubeden Müşteri Edinimi İstatistikleri, Dijital, İnternet ve Mobil Bankacılık İstatistikleri. https://www.tbb.org.tr/istatistiki-raporlar/11238 Erişim tarihi: 04.07.2025
Türkiye Bankalar Birliği (TBB), (2025c). Banka ve Sektör Bilgileri, Banka ve Şube Sayıları. https://www.tbb.org.tr/banka-ve-sektor-bilgileri/banka-bilgileri/bankalar/banka-ve-sube-sayilari Erişim tarihi: 01.07.2025
Türkiye Bankalar Birliği (TBB), 2022, Bankaların Dijital Yolculukları ve Türkiye Bankalar Birliği Çalışmaları, 1.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB), (2016). Bankalarımız. https://www.tbb.org.tr/son-eklenenler/pdf/54091 Erişim tarihi:07.02.2025
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), (2023). Dijital Türk Lirası Birinci Faz Değerlendirme Raporu, 10-11.
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), (2022). Dijital Türk Lirası Kullanımına İlişkin Basın Duyurusu (2022 55 Sayılı). https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Duyurular/Basin/2022/DUY2022-55 Erişim tarihi:21.02.2025
Ustaömer, K., Bakırtaş. T., (2019). Türkiye’nin Bankacılık Sektöründe Dijitalleşme Olgusu. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 3 (1): 1-24.
Ülke, A., O., (2020). Açık Bankacılık ve Türkiye Uygulamaları. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Lisansütsü Eğitim Enstitüsü, İstanbul, 10.
Yıldırım, S., (2024). Bankacılıkta Uzaktan Kimlik Tespitinde Karşılaşılan Riskler ve Çözüm Önerileri, Mülkiye Dergisi, 48(1), 243-276.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
