Türkiye'de Ekonomik Büyüme ile Profesyonel Muhasebe İstihdamı Arasındaki Sektörel Bağlantının İncelenmesi; Bir Panel Veri Analizi
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1720Anahtar Kelimeler:
Ekonomik Büyüme- Muhasebe- Muhasebe Meslek Mensuplarının İstihdamı- Sektörel Analiz- İşgücü Talebi ve Arzı- Panel VeriÖzet
Muhasebe meslek mensupları, işletmelerin ticari faaliyetlerinin mevzuat ve genel kabul görmüş muhasebe ilke ve standartları kapsamında kayıt altına alınması, defterlerinin tutulması, finansal tablolarının oluşturulması, beyannamelerinin verilmesi, raporlanması, denetimi ve bu bilgilerin ilgililere sunulmasını sağlamaktadırlar. Bu çalışma, Türkiye'de farklı sektörlerdeki ekonomik büyümenin muhasebe meslek mensuplarının istihdamı üzerindeki etkisini il düzeyinde panel veri analizi kullanarak araştırmaktadır. 2009-2023 dönemi için 71 ile ait ekonomik faaliyet ve muhasebe istihdam verilerinden oluşturulan panel veri seti, kesitsel bağımlılık ve eğim heterojenliğinin varlığını ortaya koymuştur. Buna göre, ikinci nesil bir tahmin yöntemi olan Artırılmış Ortalama Grup (AMG) kullanılmıştır. Sonuçlar, ekonomik büyümenin muhasebe istihdamı üzerindeki etkisinin sektörler arasında farklılık gösterdiğini göstermektedir. Özellikle finans ve sigorta sektörlerinin yanı sıra kamu yönetimi, eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlerdeki büyüme, istihdam üzerinde önemli ve pozitif bir etki oluşturmaktadır. Buna karşılık, tarım, sanayi, imalat ve genel hizmetlerdeki büyümenin muhasebe istihdamı üzerinde önemli bir etkisi olmadığı görülmektedir. Bu bulgular, Türkiye'de ekonomik büyümenin sürekli olarak istihdam olanaklarına dönüşmediğini ve istihdam üretmeyen bir büyüme olgusunun yaygınlığını vurgulamaktadır.
Kaynaklar
Acemoglu, D. (2002). Technical Change, Inequality, and the Labor Market. Journal of Economic Literature, 40(1), 7–72.
Aghion, P., & Howitt, P. (1992). A Model of Growth through Creative Destruction. Econometrica, 60(2), 323–351.
Akcan, M. B., & Azazi, H. (2022). İstihdam Oluşturmayan Büyümenin Sektörel Analizi: Türkiye20 Örneği. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 20(1), 227-246. https://doi.org/10.11611/yead.1037008
Ainomugisha, P., Turyareeba, D., Mbabazize, R. N., Katutsi, V., & Atwine, A. (2020). Employment. Growth Nexus within the East African States. Modern Economy, 11, 1836-1857.
Baltagi, B. H. (2021). Econometric Analysis of Panel Data (6th ed.). Springer.
Blomquist, J., & Westerlund, J. (2013). Testing slope homogeneity in large panels with serial correlation. Economics Letters, 121(3), 374–378. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2013.09.016
Bodur, G. (2022). Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve İstihdam Arasında Granger Nedensellik Analizi. The Journal of Social Sciences, 2020(48), 469-488. https://doi.org/10.29228/SOBIDER.46777
Eberhardt, M., & Bond, S. (2009). Cross-section dependence in nonstationary panel models: A novel estimator. MPRA Paper No. 17692, University of Oxford.
Eberhardt, M., & Teal, F. (2010). Productivity analysis in global manufacturing production. Economics Series Working Papers, No. 515, University of Oxford, Department of Economics.
Ece, N., & Çetin, G. (2022). Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kullanımı, İstihdam ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. InTraders International Trade Academic Journal, 4(2), 149-162. https://doi.org/10.55065/intraders.1057927
Fan, J., Liao, Y., & Yao, J. (2015). Power enhancement in high-dimensional cross-sectional tests. Econometrica, 83(4), 1497–1541. https://doi.org/10.3982/ECTA11537
Groshen, E. L., & Potter, S. (2003). Has Structural Change Contributed to a Jobless Recovery? Federal Reserve Bank of New York Current Issues, 9(8).
Juodis, A., & Reese, S. (2021). The incidental parameters problem in testing for remaining cross-section correlation. Econometric Reviews, 40(8), 764–788. https://doi.org/10.1080/07474938.2021.1884375
Karikari-Apau, E. &Abeti, W. (2019), “The Impact of Unemployment on Economic Growth in China”. Munich Personal Repec Archive Paper No:96100, 1-72
Leszek, K. & Eugeniusz, K. (2020), “The Role of Labour Inputs in Contemporary Trends of Economic Growth”, The Central European Journal of Social Sciences And Humanities, 1(16), 2-7
Lucas, R. E. (1988). On the Mechanics of Economic Development. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3–42.
Mercan, N. (2025). AB27 ve Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve İşsizlik İlişkisi: Panel Eşbütünleşme Analizi. Journal of Academic Opinion, 5(1), 27–32.
Romer, P. (1986). Increasing Returns and Long-Run Growth. Journal of Political Economy, 94(5), 1002–1037.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.3568.pdf
Solow, R. M. (1956). A Contribution to the Theory of Economic Growth. Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65–94.
Şahin, N. K., & Altunöz, U. (2020). Muhasebe Biliminin Toplumsal Gelişime Katkısı Bağlamında Türkiye’nin Kayıt Dışılık Sorunu ve Ekonomik Büyüme ile İlişkisi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (24), 649-676.
Özgün, F. (2023). Türkiye’de Hizmetler Sektörü İstihdamı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki. Uluslararası Ekonomi Ve Yenilik Dergisi, 9(1), 69-93. https://doi.org/10.20979/ueyd.1198463
Özocaklı, D., & Palandökenlier, B. (2024). Farklı Boyutlarıyla İstihdam ve Büyüme Arasındaki Nedensellik Türkiye İçin Sektörel Bir Analiz. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 61(668), 37–54.
Pesaran, M. H. (2006). Estimation and Inference in Large Heterogeneous Panels with a Multifactor Error Structure. Econometrica, 74(4), 967–1012. https://doi.org/10.1111/j.1468-0262.2006.00692.x
Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross-section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265–312. https://doi.org/10.1002/jae.951
Pesaran, M. H. (2021). General diagnostic tests for cross-sectional dependence in panels. Empirical Economics, 60(1), 13–50. https://doi.org/10.1007/s00181-020-01875-7
Pesaran, M. H., & Xie, Y. (2021). A bias-corrected CD test for cross-sectional dependence in panel data models. Journal of Applied Econometrics, 36(6), 701–716. https://doi.org/10.1002/jae.2827
Timur, C., & Doğan, Z. (2015). İstihdam Yaratmayan Büyüme: Türkiye Analizi. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 231-247.
World Bank (1995). World Development Report.
Yağmur, İ., (2024), Türkiye’de İstihdamsız Büyüme Hipotezinin Analizi: Fourier Kantil Nedensellik Testı̇, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(4), 2728-2746. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.24.11.2553
Yeldan, E. & Ercan, H. (2011). Growth, Employment Policies and Economic Linkages: Turkey, International Labour Organization The Employment Working Papers, 84, 1-51.
Yılmaz, B., Allahverdi, M., & Kuzucu, S. C. (2018). Türkiye’de Muhasebe Mesleğinin Son Yıllardaki Durumunun İşgücü Açısından Analizi. Mali Çözüm Dergisi, (147), 13–36.
Yıldırım, U., & Engeloğlu, Ö. (2023). Türkiye’de Sektörel İstihdam ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Saklı Eşbütünleşme ve Asimetrik Nedensellik Testi. Fiscaoeconomia, 7(2), 1445-1473. https://doi.org/10.25295/fsecon.1255703
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
