Measuring the Efficiency of State Universities in the Aegean Region Using Data Envelopment Analysis
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1861Keywords:
Efficiency, Data Envelopment Analysis, University Efficiency, CCR Model, BCC Model, Efficiency Measurement, Aegean RegionAbstract
The quality of universities is of vital importance for a country’s future, not only in terms of transferring knowledge to younger generations but also in terms of supporting economic development. Data Envelopment Analysis (DEA) is a technique used to measure the relative efficiency of decision-making units (DMUs) across various sectors. In particular, it is a powerful analytical technique used to measure the efficiency of resource utilization in higher education institutions and to compare performance across universities. The aim of this study is to examine the efficiency of 15 state universities located in the Aegean Region using the SFA technique. Data obtained from the universities’ 2024 administrative activity reports were analyzed using the R programming language with input-oriented CCR and BCC models. In the analysis, the number of academic staff and the number of students were used as input variables, while the number of scientific publications and the number of graduates were used as output variables. According to the analysis results, 4 universities were found to be efficient in the CCR model, while 8 universities were found to be efficient in the BCC model. The average CCR efficiency value for the universities was calculated as 0.8762, and the average BCC efficiency value as 0.9341. The findings indicate that the inefficiency observed in some universities stems not from technical inadequacies but from scale efficiency. Additionally, target input values were calculated for the inefficient universities, highlighting necessary improvements in resource utilization. This study offers concrete policy recommendations to help universities with low efficiency use their resources more effectively and in a more balanced manner. The study’s original contribution lies in being one of the first comprehensive regional DEA analyses covering all state universities in the Aegean Region and conducted using up to date 2024 data. The findings provide policymakers and university administrators with important insights regarding improving resource allocation, enhancing scale efficiency, and developing higher education performance.
References
Abbott, M., & Doucouliagos, C. (2003). The efficiency of Australian universities: A data envelopment analysis. Economics of Education Review, 22(1), 89–97. https://doi.org/10.1016/S0272-7757(01)00068-1
Afyon Kocatepe Üniversitesi. (2024). Afyon Kocatepe Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://strateji.aku.edu.tr/wp-content/uploads/sites/29/2025/02/Afyon-Kocatepe-Universitesi-2024-Yili-Idare-Faaliyet-Raporu-web-2-2.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi. (2024). Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://strateji.afsu.edu.tr/idari-faaliyet-raporlari/#flipbook-df_4205/1/ Erişim Tarihi: 01.07.2025
Alkaya, A. (2026). OECD Ülkelerinin Makroekonomik Performansının VZA ve Kümeleme Analizine Göre Değerlendirilmesi. Sosyoekonomi, 34(67), 577-608.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi. (2024). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://idari.adu.edu.tr/db/strateji/webfolders/topics/20250311153636-YLDAREFAALIYETRAPORU-000086672891912319179830.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Banker, R., Charnes, A. ve Cooper, W. (1984) Veri Zarflama Analizinde Teknik ve Ölçek Verimsizliklerini Tahmin Etmek İçin Bazı Modeller. Yönetim Bilimi, 30, 1078-1092.
Barros, C. P., & Mascarenhas, M. J. (2005). Technical and allocative efficiency in a chain of small hotels. International Journal of Hospitality Management, 24(3), 415–436. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2004.08.007
Charnes, A., Cooper, W., Lewin, A. Y., & Seiford, L. M. (1997). Data envelopment analysis theory, methodology and applications. Journal of the Operational Research society, 48(3), 332-333.
Charnes, A., Cooper, W.W. & Rhodes, E. (1978). Measuring the Efficiency of Decision Making Units. European Journal of Operational Research. 2(6): 429–444.
Charnes, A., Cooper, W.W., Lewın, A.Y., & Seiford, L. M. (1994), Data Envelopment Analysis: Theory, Methodology and Application, Kluwer Academic Publisher, Boston, USA.
Cooper, W.W., Seıford L.W., & Tone K. (2000), Data Envelopment Analysis AComprehensive Text with Models, Application, References and DEA-Solver Software, Kluwer Academic Publishers, USA.
Doğan, A., & Bekmezoğlu, H. N. (2023). Devlet ve vakıf üniversitelerindeki yönetim bilişim sistemleri bölümlerinin karşılaştırmalı etkinlik analizi. Sosyal Mucit Academic Review, 4(1), 21-43.
Dokuz Eylül Üniversitesi. (2024). Dokuz Eylül Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://strateji.deu.edu.tr/wp-content/uploads/2025/03/2024-YILI-IDARE_FAALIYET_RAPORU.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Ege Üniversitesi. (2024). Ege Üniversitesi 2024 Yılı Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://sgdb.ege.edu.tr/files/sgdb/icerik/faaliyetraporu2024-30052025.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Eskici, İ., & İncekırık, A. (2025). Manisa İlindeki Kamu Hastanelerinin Verimliliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Değerlendirilmesi. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 11(2), 21-31. ISSN: 2630-550X
Fanchon, P. (2003), “Variable Selection For Dynamic Measures of Efficiency in the Computer Industry”, IAER, Vol. 9, No. 3, pp. 175-188.
Farrell, M.J. (1957), “The Measurement of Productive Efficiency”, Journal of The Royal Statistical Society, Vol. 120, No :3, S. 253-290.
Harmankaya, İ., Pekmezci, M. T. & Ergülen, A. (2021). Türkiye’de 1992 yılında kurulan devlet üniversitelerinin etkinlik ölçümü: Veri zarflama analizi uygulaması. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 21-46. https://izlik.org/JA66CY36SX
İzmir Bakırçay Üniversitesi. (2024). İzmir Bakırçay Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://strateji.bakircay.edu.tr/Yuklenenler/2024_Y%C4%B1l%C4%B1_%C4%B0dare_Faaliyet_Raporu%20-%20Copy%201.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
İzmir Demokrasi Üniversitesi. (2024). İzmir Demokrasi Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://strateji.idu.edu.tr/educat/dosya/strateji/dosya/2024%20Y%C4%B1l%C4%B1%20%C4%B0dare%20Faaliyet%20Raporu.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi. (2024). İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://strateji.ikcu.edu.tr/Share/B319073DFB4A66CF93A4EC4FCF5236FE Erişim Tarihi: 01.07.2025
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü. (2024). İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2024 Yılı Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://iyte.edu.tr/wp-content/uploads/2025/02/2024-Y%C4%B1l%C4%B1-I%CC%87dare-Faaliyet-Raporu.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Kocatürk, A., Koçak, E., & Örkcü, H. H. (2026). Türkiye'deki üniversitelerin performans değerlendirmesi: İkili kümeleme analizi ve en etkili VZA modeline dayalı bir yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, (Advanced Online Publication), 153-168. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1650429
Kuah, C. T., & Wong, K. Y. (2011). Efficiency assessment of universities through data envelopment analysis. Procedia computer science, 3, 499-506. https://doi.org/10.1016/j.procs.2010.12.084
Kutlar, A., & Kartal, M. (2004). Cumhuriyet üniversitesinin verimlilik analizi: fakülteler düzeyinde veri zarflama yöntemiyle bir uygulama. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (8), 49-79. https://izlik.org/JA24WU63LY
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi. (2024). Kütahya Dumlupınar Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://birimler.dpu.edu.tr/app/views/panel/ckfinder/userfiles/30/files/2024__dare_Faaliyet_Raporu_05032025.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025.
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi. (2024). Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi 2024 Yılı Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://medya.ksbu.edu.tr/duyuru_medya/uploads/160/16067c6b4e785033_KSBU%202024%20YILI%20%C4%B0DAR%C4%B0%20FAAL%C4%B0YET%20RAPORU.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Manisa Celal Bayar Üniversitesi. (2024). Manisa Celal Bayar Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://strateji.mcbu.edu.tr/db_images/file/mcbu_2024_yili_idare_faaliyet_raporu.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Moshiri, H., Aljunid, S. M., & Amin, R. M. (2010). Hospital efficiency: A review of the concept, measurement techniques, and hospital efficiency studies. Malaysian Journal of Public Health Medicine, 10 (2), 35-43.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi. (2024). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2024 Yılı Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://muweb.mu.edu.tr/Newfiles/130/Content/MSK%C3%9C%202024%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Faaliyet%20Raporu%20S%C3%BCr%C3%BCm%201_2.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Özdemir, A. (2025). Büyükşehir Statüsünde Olmayan İllerin Yükseköğretim Yönetimi Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Kullanılarak Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 28(1), 1-23. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1561081
Pamukkale Üniversitesi. (2024). Pamukkale Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://www.pau.edu.tr/strateji/tr/sayfa/2024-yili-faaliyet-raporu Erişim Tarihi: 01.07.2025
Panwar, A., Olfati, M., Pant, M., & Snasel, V. (2022). A review on the 40 years of existence of data envelopment analysis models: Historic development and current trends. Archives of Computational Methods in Engineering, 29, 5397-5426. https://doi.org/10.1007/s11831-022-09770-3
Pasin, O., & Ankaralı, H. (2022). Vakıf Üniversitelerinin Etkinliklerinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 7(13), 126-147. https://izlik.org/JA96RE63TR
Ramanathan, R. (2003). An Introduction to Data Envelopment Analysis A Tool for Performance Measurement. Sage Publications India Pvt Ltd.
Sehil, C., & Tepeli, Y. (2024). BİST Teknoloji Şirketlerinin Veri Zarflama Analizi ile Etkinliklerinin Değerlendirilmesi. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 9(1), 101-111. https://izlik.org/JA29GK26PN
Talluri, S. (2000). Data envelopment analysis: models and extensions. Decision Line, 31(3), 8-11.
Uslu, A., & Yılmaz, V. (2020). Veri Zarflama Analizi Kullanılarak Türkiye’deki Devlet Üniversitelerinin Etkinliklerinin Ölçülmesi. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 5(2), 255-271. https://izlik.org/JA34GD26GA
Uslu, A., Ertaş, F. C., & Yayar, R. (2018). Performansa Dayalı Etkinlik Analizi: Devlet Üniversiteleri Örneği. International Journal of Social Inquiry, 11(1), 255-276.
Uşak Üniversitesi. (2024). Uşak Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Erişim Adresi: https://strateji.usak.edu.tr/upload/strateji/cilt1_2veagvt7ox.pdf Erişim Tarihi: 01.07.2025
Vural, İ., & Bengül, S. S. (2024). Ege Bölgesinde Yer Alan Üniversitelerin Turizm Ve Otel İşletmeciliği Ön Lisans Bölümlerinin Veri Zarflama Analizi ile Etkinliklerinin Ölçümü. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(ICMEB'24 Özel Sayı), 290-307. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1487113
Wildani, Z., Wibowo, W., Wulandari, S. P., & Dinanti, L. A. (2023). Data envelopment analysis for the efficiency of higher education departments at Sepuluh Nopember Institute of Technology, Indonesia. European Journal of Educational Research, 12(2), 1153-1169. https://doi.org/10.12973/eu-jer.12.2.1153
Wolszczak-Derlacz, J., & Parteka, A. (2011). Efficiency of European public higher education institutions: A two-stage multicountry approach. Scientometrics, 89(3), 887–917. https://doi.org/10.1007/s11192-011-0484-9
Yıldırım, C. Y. (2025). Türkiye ve Seçili Ülkelerin Yargı Etkinliğinin VZA ile Karşılaştırılması. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute/Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (67). https://doi.org/10.30794/pausbed.1542834
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Third Sector Social Economic Review
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
