Motivasyon ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin Analizi: Bankacılık ve Sigortacılık Sektörlerindeki Çalışanlar Üzerinde Bir Araştırma
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1633Anahtar Kelimeler:
İçsel Motivasyon- Dışsal Motivasyon- Devam Bağlılığı- Duygusal Bağlılık- Normatif BağlılıkÖzet
Örgütlerin uygun araçlarla ve koşullarda gelişime açık olan en önemli üretim faktörü çalışanlardır. Enformasyon teknolojilerinin yaygın kullanımı, sosyo-teknik sistemler olan örgütlerdeki çalışanların sürdürülebilir motivasyon ve örgütsel bağlılık unsurlarının önemini artırmaktadır. Motivasyon içsel ve dışsal olarak iki alt boyutta incelenmiştir. İçsel motivasyon, çalışanların, dışsal ödüller olmaksızın motive olmaları bakımından ayırt edicidir ve çalışan tutumları ve performansının en güçlü itici gücü olarak işlev görmektedir. Örgütler etkinlik ve verimlilik hedeflerine ulaşırken fark yaratıcı sonuçları elde edebilmek için çalışanların içsel ve dışsal motivasyonlarını sağlayan unsurları ve çalışanların örgütsel bağlılık unsurlarını tanımlamaya özen göstermektedir. Bu kavramların giderek artan önemi çalışmamızın araştırma sorularını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, Türkiye’deki bankacılık ve sigortacılık sektörlerindeki çalışanların motivasyonları (içsel ve dışsal motivasyon) ve örgütsel bağlılıkları (duygusal, devam ve normatif bağlılık ) arasındaki ilişkiyi analiz edilmesi amaçlanmıştır.
In their pursuit of effectiveness and efficiency, organizations pay close attention to identifying the factors that promote both intrinsic and extrinsic motivation, as well as those that foster organizational commitment. The increasing importance of these concepts forms the foundation of the research questions in this study.
In this context, the study aims to analyze the relationship between motivation (intrinsic and extrinsic) and organizational commitment (affective, continuance, and normative commitment) among employees in the banking and insurance sectors in Turkey. The data collected from 387 participants working in the banking and insurance sectors—who have similar job descriptions—were analyzed using the quantitative research method with the help of IBM SPSS 23 and Microsoft Excel 2010 software.
According to the findings, there are significant and positive relationships between the variables of intrinsic and extrinsic motivation and the dimensions of affective, continuance, and normative commitment. However, no significant relationship was found between intrinsic motivation and affective commitment. This finding is expected to contribute to future studies in the relevant field. In particular, the separate examination of intrinsic and extrinsic motivation dimensions in these service-oriented sectors constitutes the originality of the study.
Kaynaklar
Acquah, A., Kwabena, N.K., Akushia, A.E.N. and Otoo, B. (2021). Literature Review on Theories Motivation. EPRA International Journal of Economic and Business Review-Peer Reviewed Journal, 9, 25-29. DOI:10.36713/epra6848
Akyay, U. (2007). Örgütsel Bağlılık ile İşgören Performansı İlişkisini İncelemeye Yönelik Bir Alan Araştırma. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 71-85.
Allen N. J. and Meyer, J.P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Great Britain, Journal of Occupational Psychology, 63, 1-18. https://doi.org/10.1111/j.2044-8325.1990.tb00506.x
Arslan R. ve Demirci, K. (2015). Örgütlerde Öğrenen Örgüt Kültürüne İlişkin Algıların Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkisi ve Kamu Kurumunda Bir Uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 43, 24-38.
Bakan, İ. ve Yılmaz,S. (2021). İçsel ve dışsal motivasyonun iş tatminine etkisi: Bir alan araştırması. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 1-14. https://doi.org/10.22466/acusbd.963133
Balay, R. (2000). Yönetici ve Öğretmenlerde Örgütsel Bağlılık, Ankara: Nobel Yayınları.
Bilge, H., Bal, V. ve Gönlügür, A. (2015). İçsel-Dışsal Motivasyon ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Maliye Finans Yazıları, 104, 83-104.
Cho, Y.J. and Perry, J. L. (2012). Intrinsic Motivation and Employee Attitudes: Role of Managerial Trustworthiness. Goal Directedness, and Extrinsic Reward Expectancy, 382-406. https://doi.org/10.1177/0734371X114214
Deci, E. L. and Ryan, R. M. (2000). Intrinsic and Extrinsic Motivations: Classic Definitions and New Directions. Contemporary Educational Psychology, 25, 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
Drogomyretska, M. (2013). Employee Motivation Theories and their Applications in Modern Organizations. Ovidius University Annals, Series Economic Sciences,13(1), 781-785.
Dündar, S., Özutku, H. ve Taşpınar, F. (2007). İçsel ve dışsal motivasyon araçlarının işgörenlerin motivasyonu üzerindeki etkisi: Ampirik bir inceleme. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 105-119.
Erdem, R. (2007). Örgüt Kültürü Tipleri ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişki: Elazığ İl Merkezindeki Hastaneler Üzerinde Bir Çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İBBF Dergisi, 1, 63-79.
Eslami, J. and Gharakhani, D. (2012) Organizational Commitment and Job Satisfaction. ARPN Journal of Science and Technology, 2, 85-91.
Esmer, Y. ve Yüksel, M. (2017). İş Yaşamında Örgütsel Bağlılık: Teorik Bir Çerçeve. Akademik Bakış Dergisi, 62, 258-272.
Fındıkçı, İ. (2009). İnsan Kaynakları Yönetimi. İstanbul:Alfa Yayınları.
Gül, H. (2002). Örgütsel Bağlılık Yaklaşımlarının Mukayesesi Ve Değerlendirmesi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 2(1), 37-55.
Gülova, A. ve Demirsoy, Ö. (2012). Örgüt Kültürü ve Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişki: Hizmet Sektörü Çalışanları Üzerinde Ampirik Bir Araştırma. Business and Economics Research Journal, 3(3), 49-76.
Hotamışlı, M. ve Şenol, F. (2011). İşgüvencesinin Motivasyon Açısından Önemi, Ankara: Nobel Basım Yayım Dağıtım.
Jain, A., Gupta, B. and Bindal, M. (2019). A study of employee motivation in organization. International Journal of Engineering and Management Research (IJEMR), 9(6), 65-68. DOI: 10.31033/ijemr.9.6.11
Kanter, R.M. (1968). Commitment and Social Organization: A Study of Commitment Mechanismsin Utopian Communities. American Sociological Review, 33 (4), 499-517. https://doi.org/10.2307/2092438
Kargün, S. ve Koç, H. (2021). İşgörenlerin Motivasyon Düzeylerinin Örgütsel Bağlılık ve İş Performansı Üzerine Etkileri: Konaklama İşletmelerinde Bir İnceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi Journal Of Busıness Research-Turk, 13(4), 3786-3800.
Küçüközkan, Y. (2015). Liderlik ve Motivasyon Teorileri: Kuramsal Bir Çerçeve. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(2), 86-115.
Kurtuluş, K. (2006). Pazarlama Araştırmaları, 8.Baskı, İstanbul: Literatür Yayıncılık.
Legault, L. (2016). Intrinsic and Extrinsic Motivation, Springer International Publishing.
Masvaure, P. and Maharaj, A. (2014). Work engagement, intrinsic motivation and job satisfaction among employees of a diamond mining company in Zimbabwe. Journal of Economics and Behavioral Studies, 6(6), 488-499.
Mendes, L. And Jorge, J. (2018). Influence Of Total Quality-Based Human İssues On Organisational Commitment. Total Quality Management, 29(3), 260 –286. https://doi.org/10.1080/14783363.2016.1180953
Meyer, J.P. , Allen, N. J. and Smith, C.A. (1993). Committent to Organizations and Occupations: Extension and Test of a Three-Component Conceptualization.Journal of Applied Psychology, 78(4), 538-551. DOI: 10.1037/0021-9010.78.4.538
Meyer, J.P. and Allen, N. J. (1991). A Three-Component Conceptualization Of Organizational Commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z
Milikic, B. B. and Cuckoviç, M. (2019). How to Increase Job Satisfaction and Organisational Commitment in the ICT Sector Through Job Design. Economıc Annals, 64(222), 81-116. DOI: 10.2298/EKA1922081B
Mottaz, J. C. (1985). The Relative Importance of Intrinsic and Extrinsic Rewards as Determinants of Work Satisfaction. The Sociological Quarterly, 263, 365-385
Murphy P. K. and Alexander, P. A. (2000). A Motivated Exploration of Motivation Terminology. Contemporary Educational Psychology, 3(53), 1-28. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1019
Oktay, E. ve Gül, H. (2003). Çalışanların Duygusal Bağlılıklarının Sağlanmasında Conger ve Kanungo’nun Karizmatik Lider Özelliklerinin Etkileri Üzerine Karaman ve Aksaray Emniyet Müdürlüklerinde Yapılan Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10, 403-428.
Olcay, E., Alpboğa, R., Açar, M.S., Karaman, S. Çelik, S. & Deniz, İ. (2023). Örgütsel Bağlılık Kavramı ve Kuramlarına Genel Bir Bakış. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 9(62), 2558-2569. DOI: http://dx.doi.org/10.29228/JOS HAS.68775
Önen, L. ve Tüzün, B. (2005). Motivasyon, İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
Örücü, E. ve Kışlalıoğlu, S. (2014). Örgütsel Bağlılık Üzerine Bir Alan Çalışması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 10(22), 45-65.
Örücü, E., Tokyay, M., Hasırcı, I. (2022). İş Motivasyonu-Örgütsel Bağlılık İlişkisi: Bir Alan Araştırması, Akademik Hassasiyetler, 9(18), 177-198.
Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan Örgütsel Destek ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi, 18(2), 113 -130.
Sahito, Z. and Vaisanen, P. (2017). The Diagonal Model of Job Satisfaction and Motivation: Extracted from the Logical Comparison of Content and Process Theories. International Journal of Higher Education, 9(3), 209-231. https://doi.org/10.5430/ijhe.v6n3p209
Şimşek, A. ve Eroğlu, Ö. (2013). Davranış Bilimleri, İstanbul: Eğitim Yayınevi.
Steel, P. and Konig, C. (2006). Integrating Theories of Motivation. Academy of Management Review, 31(4), 889–913. DOI: 10.2307/20159257
Sürücü, L. ve Maşlakçı, A. (2018). Örgütsel Bağlılık Üzerine Kavramsal İnceleme. International Journal of Management and Administration, 2(2),49-65. DOI:10.29064/ijma.397853
Taduvana, S., Msosa, S. and Chikukwa, T. (2022). Job insecurity, job satisfaction and organisational commitment in turbulent economic times at a textile and clothing manufacturing company. Quality Access to Access, 23(186), 23-30. DOI: 10.47750/QAS/23.186.04
Tanrıverdi, H., Koçaslan, G. ve Perdeci, O. (2017). Örgütsel Adalet, Örgütsel Bağlılık ve Motivasyon Arasındaki İlişki. ULAKBİLGE, 5 (11), 533-555.
Taşkın, F. ve Roşan, D. (2010). Örgütsel Güven ve Örgütsel Bağlılık Üzerine Bir Alan Çalışması. Organizasyon Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(1), 37-46.
Taylor, B. M. (2015). The Integrated Dynamics of Motivation and Performansce in the Workplace. Performance Improvement, 54(5), 28-37. https://doi.org/10.1002/pfi.21481
Tevrüz, S. (1996). Endüstri ve Örgüt Psikolojisi, Ankara:Türk Psikologları Derneği Yayınları.
Uğur, N. (2020). İçsel ve Dışsal Motivasyon Araçlarının Örgütsel Bağlılığa Etkisi: Turizm Sektöründe Bir Araştırma. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı, 95-115. DOI: 10.21733/ibad.790836
Üzümlü, A.M. (2019). Çalışanların Örgütsel Bağlılığını Etkileyen Faktörler Üzerine Projektif Bir Çalışma. Ata İlet Dergisi, (17), 111-132. DOI:10.32952/atauniiletisim.582166
Zeynel, E. ve Çarıkçı, İ.H. (2015). Mesleki motivasyonun, iş tatmini ve örgürsel bağlılık üzerine etkisi: akademisyenler üzerine görgül bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20 (3), 217-248
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
