İşyeri Arkadaşlığının Örgütsel Kronizm Üzerindeki Etkisinde İnformal İlişkilerin Aracılık Rolü

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1769

Anahtar Kelimeler:

İşyeri Arkadaşlığı- Örgütsel Kronizm- İnformal İlişkiler

Özet

Bu araştırmanın amacı işyeri arkadaşlığının örgütsel kronizm üzerindeki etkisinde informal ilişkilerin aracı rolünün belirlenmesidir. Bu amaçla Kırşehir ilindeki kamu kuruluşlarında çalışanlar üzerinde anket uygulaması yapılmıştır. Kırşehir’de toplamda 6.010 kamu çalışanı yer almakta olup örneklemi bu kişiler içerisinde basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 386 çalışan oluşturmaktadır. Nicel araştırma deseninin benimsendiği çalışmada işyeri arkadaşlığı ölçeği, örgütsel kronizm ölçeği ve informal ilişkiler ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizi SPSS 26.00 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre işyeri arkadaşlığının örgütsel kronizm üzerindeki etkisinde informal ilişkilerin aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra işyeri arkadaşlığının örgütsel kronizm üzerinde anlamlı etkisi bulunmaktadır. Diğer yandan örgütsel kronizmin informal ilişkiler üzerinde anlamlı etkisi bulunduğu görülmektedir.

Kaynaklar

Akkirman, A. D. (2004). Sanal İşyerinde Örgütsel Davranış, İstanbul, Aktüel Yayınları.

Ali, S., Shahzad, F., Hussain, I., Yongjian, P., Khan, M. M., & Iqbal, Z. (2022). The outcomes of organizational cronyism: A social exchange theory perspective. Frontiers in Psychology, 13, 805262. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.805262

Amjad, Z., Sabri, P. S. U., Ilyas, M., & Hameed, A. (2015). Informal relationships at workplace and employee performance: A study of employees private higher education sector. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences (PJCSS), 9(1), 303-321.

Başaran, İ. (2004). Yönetimde İnsan İlişkileri Yönetsel Davranış, Nobel Yayıncılık, 3.Basım, Ankara.

Berman, E. M., West, J. P., & Richter, M. N., Jr. (2002). Workplace relations: Friendship patterns and consequences (according to managers). Public Administration Review, 62(2), 217–230. https://doi.org/10.1111/0033-3352.00172

Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York: Wiley.

Boyd, N. G., & Taylor, R. R. (1998). A developmental approach to the examination of friendship in leader-follower relationships. The Leadership Quarterly, 9(1), 1-25. https://doi.org/10.1016/S1048-9843(98)90040-6

Chang, H. T., Chou, Y. J., Liou, J. W., & Tu, Y. T. (2016). The effects of perfectionism on innovative behavior and job burnout: Team workplace friendship as a moderator. Personality and Individual Differences, 96, 260-265. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.02.088

Chatman, J. A. (1989). Improving interactional organizational research: A model of person-organization fit. The Academy of Management Review, 14(3), 333–349. https://doi.org/10.2307/258171

Cropanzano, R., & Mitchell, M. S. (2005). Social Exchange Theory: An Interdisciplinary Review. Journal of Management, 31(6), 874-900. https://doi.org/10.1177/0149206305279602.

Çınar, E. (2023). Does Workplace Friendship Influence Organizational Identification? The Mediator Role of Positive Affectivity. İş ve İnsan Dergisi, 10(2), 157-169.

Daft, R. L. (2010). Management (10th ed.). Mason, OH: South-Western Cengage Learning.

Deng, J., Guo, Y., Ma, T., Yang, T., & Tian, X. (2019). How job stress influences job performance among Chinese healthcare workers: a cross-sectional study. Environmental health and preventive medicine, 24(1), 2. https://doi.org/10.1186/s12199-018-0758-4

Erdem, M., & Meriç, E. (2012). Okul Yönetiminde Kayırmacılığa İlişkin Ölçek Geliştirme Çalışması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(2), 141-154.

Ergen, E. (2011). Turning the informal communication network of an organization into a knowledge tool through communities of practice. City College, International Faculty of The University of Sheffield, Thessaloniki, Greece, 1-13.

Fay, M. J. (2011). Informal communication of co‐workers: A thematic analysis of messages. Qualitative Research in Organizations and Management: An International Journal, 6(3), 212-229. https://doi.org/10.1108/17465641111188394

Gökkaya, D., İzgüden, D., & Erdem, R. (2018). İnformal İlişkilerin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi: Akademisyenler Üzerine Bir Araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 99-120.

Greenberg, G., & Baron, R. A. (1997). Behavior in organizations (6th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.

Hackman, J. R., & Lawler, E. E. (1971). Employee reactions to job characteristics. Journal of Applied Psychology, 55(3), 259–286. https://doi.org/10.1037/h0031152

Intelligence. (2014) Employees Thrive On Work Friendships, December, S.21.

İlhan, S. & Aytaç, Ö. (2010). Yönetim ve Örgüt Açısından Kayırmacılık, (Ed.: R. Erdem) İçinde, Türkiye’de Kayırmacı Eğilimlerin Oluşmasında Toplumsal Ve Kültürel Yapının Rolü (Ss. 61-83), İstanbul: Beta Yayınları.

Karataş, A. (2013). Otel işletmelerinde kronizmin iş tatmini ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkileri: Muğla ilinde bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.

Khatri, N., & Tsang, E. W. (2003). Antecedents and consequences of cronyism in organizations. Journal of Business Ethics, 43, 289-303. https://doi.org/10.1023/A:1023081629529

Kim, A., Moon, J. & Shin, J. (2019). Justice Perceptions, Perceived İnsider Status, And Gossip At Work: A Social Exchange Perspective. Journal Of Business Research, 97, 30-42.

Kim, N. Y., & Oh, H. (2023). The effects of workplace friendship network centrality on deep acting. Frontiers in psychology, 14, 1162086. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1162086

Koçel, T. (2007). İşletme Yöneticiliği, 11. Baskı, İstanbul, Arıkan Yayınları.

Krackhardt, D., & Stern, R. N. (1988). Informal networks and organizational crises: An experimental simulation. Social Psychology Quarterly, 51(2), 123–140. https://doi.org/10.2307/2786835

Kram, K.E. & Isabella, L.A. (1985) “Mentoring Alternatives: The Role Of Peerrelationships İn Career Development”. Academy Of Management Journal, No.28,Pp. 110-132.

Memduhoğlu, Y. D. B., & Saylık, A. (2012). Okullarda İnformel İlişkiler Ölçeğinin Geliştirilmesi Ve Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 1-22.

Meriç, E., & Erdem, M. (2013). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Algılarına Göre Okul Yönetiminde Kayırmacılık. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3(3), 467-498.

Mıhçıoğlu, C. (1996). Sözcüklerin Öyküsü, Ankara, Kültür Bakanlığı Başvuru Kitapları, Kültür Bakanlığı Milli Kütüphane Basımevi.

Mircea, R. S., & Nicolae, A. B. (2012). Management Communication: A case study of interpersonal manager-subordinates communication at three high schools from Bihor. Revista de Management Comparat International, 13(2), 248.

Morrison, R. L., & Nolan, T. (2007). Too Much of a Good Thing?: Difficulties with Workplace Friendships. University of Auckland Business Review, 9(2), 32–34, 36–41. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.947504628198232

Nielsen, I. K., Jex, S. M., & Adams, G. A. (2000). Development and validation of scores on a two-dimensional Workplace Friendship Scale. Educational and Psychological Measurement, 60(4), 628–643. https://doi.org/10.1177/00131640021970655

Ömüriş, B. (2014). İş yerinde arkadaşlık ilişkilerinin temel belirleyicileri ve örgütsel sonuçlar üzerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.

Özkanan, A., & Erdem, R. (2014). Yönetimde Kayirmaci Uygulamalar: Kavramsal Bir Çerçeve. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (20), 179-206.

Özsemerci, K. (2003). Türk kamu yönetiminde yolsuzluklar, nedenleri, zararları ve çözüm önerileri. TC Sayıştay Araştırma, İnceleme, Çeviri Dizisi, 27, 16-22.

Pillemer, J., & Rothbard, N. P. (2018). Friends without benefits: Understanding the dark sides of workplace friendship. The Academy of Management Review, 43(4), 635–660. https://doi.org/10.5465/amr.2016.0309

Robbins, S. P., & Judge, T. (2009). Organizational behavior. Pearson South Africa.

Robinson, S. E., Roth, S. L., & Brown, L. L. (1993). Morale and job satisfaction among nurses: What can hospitals do?. Journal of Applied Social Psychology, 23(3), 244-251. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.1993.tb01085.x

Röcker, C. (2012). Informal communication and awareness in virtual teams. Communications in Information Science and Management Engineering, 2(5), 1-15.

Scott, W. R., & Davis, G. F. (2015). Organizations and organizing: Rational, natural and open systems perspectives. Routledge.

Sias, P. M. (2009). Organizing relationships: Traditional and emerging perspectives on workplace relationships. SAGE Publications, Inc.

Sias, P. M., Heath, R. G., Perry, T., Silva, D., & Fix, B. (2004). Narratives of Workplace Friendship Deterioration. Journal of Social and Personal Relationships, 21(3), 321-340. https://doi.org/10.1177/0265407504042835

Sias, P. M., Pedersen, H., Gallagher, E. B., & Kopaneva, I. (2012). Workplace friendship in the electronically connected organization. Human Communication Research, 38(3), 253–279. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.2012.01428.x

Subramanian, S. (2006). An “Open Eye and Ear” Approach to Managerial Communication. Vision, 10(2), 1-10. https://doi.org/10.1177/097226290601000202

Şahinbaş, F., & Erigüç, G. (2019). Pozitif Örgütsel Davraniş Yaklaşimiyla İşyeri Arkadaşliği Ve İşe Adanma İlişkisi: Sağlik Çalişanlari Üzerine Bir Araştirma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(4), 1201-1225.

Turhan, M. (2014). Organizational Cronyism: A Scale Development And Validation From The Perspective Of Teachers. Journal Of Business Ethics. 123/2, 295-308

Türk Dil Kurumu Sözlüğü (2025). Türk Dil Kurumu Sözlüğü Kayırmacılık Kelime Anlamı: Erişim Adresi: https://sozluk.gov.tr/ Erişim Tarihi 15.04.2025

Uluçay, E., & Zengin, Y. (2020). İşyeri Arkadaşlığı ve İşgören Performansı Arasındaki İlişki: Bir Araştırma. Turkish Business Journal, 1(1), 29-50.

Wright, P. H. (1978). Toward a theory of friendship based on a conception of self. Human Communication Research, 4(3), 196-207. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.1978.tb00609.x

Xiao, J., Mao, J. Y., Quan, J., & Qing, T. (2020). Relationally Charged: How and When Workplace Friendship Facilitates Employee Interpersonal Citizenship. Frontiers in psychology, 11, 190. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00190

Yan, Y. ve Bei, H. (2009). The antecedents of organizational cronyism. International Conference on Management and Service Science, 1-4.

Yoon, J., & Lim, J.-C. (1999). Organizational Support in the Workplace: The Case of Korean Hospital Employees. Human Relations, 52(7), 923-945. https://doi.org/10.1177/001872679905200704.

İndir

Yayınlanmış

20-03-2026

Nasıl Atıf Yapılır

AKKOCA, Y., & ALTINTAŞ, M. (2026). İşyeri Arkadaşlığının Örgütsel Kronizm Üzerindeki Etkisinde İnformal İlişkilerin Aracılık Rolü . Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 61(1), 283–298. https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1769

Sayı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Benzer Makaleler

<< < 8 9 10 11 12 13 14 15 > >> 

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.