Dijital Yönetimlerin Siber Güvenlik Stratejileri: AB ve Finlandiya İncelemesi
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1799Anahtar Kelimeler:
Siber güvenlik stratejisi- avrupa birliği- finlandiya- kamu yönetimi- dijital yönetimÖzet
Bu çalışma, dijital dönüşüm süreciyle birlikte karmaşıklaşan siber tehditlerin kamu yönetimi ve politika yapım süreçleri üzerindeki etkilerini Avrupa Birliği (AB) ve Finlandiya örnekleri üzerinden incelemektedir. AB, siber güvenlik alanında normatif bir liderlik hedefiyle hareket etmekte; yasal düzenlemeler, kurumsal koordinasyon ve dayanıklılık politikalarıyla, bütünleşik bir güvenlik kültürü oluşturmaya çalışmaktadır. NIS2 Direktifi, Siber Dayanıklılık Yasası, Dijital Hizmetler Yasası, Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ve Yapay Zekâ Yasası, birliğin dijital güvenliği kapsamlı bir normatif çerçeveye oturtma girişimlerinin temelini oluşturmaktadır. Ancak üye devletler arasındaki uygulama farklılıkları, AB düzeyinde siber güvenlik stratejilerinin etkinliğini ve sürdürülebilirliğini sınırlandırmaktadır. Finlandiya ise 2024–2035 Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi kapsamında katılımcı yönetişim, kamu–özel iş birliği, kriptografi, yapay zekâ uygulamaları ve ulusal izleme mekanizmalarını bütünleştirerek operasyonel düzeyde güçlü bir model ortaya koymuştur. Ülkenin stratejisi, siber güvenliği yalnızca teknik bir savunma aracı olarak değil, ekonomik kalkınma, demokratik yönetişim ve ulusal egemenliğin dijital boyutu olarak ele almaktadır. Çalışma sonucunda, sürdürülebilir siber güvenliğin sadece teknolojik kapasiteyle değil, aynı zamanda kurumsal dayanıklılık, uluslararası iş birliği, insan kaynağının niteliği ve toplumsal farkındalık düzeyine bağlı olduğu kanısına varılmıştır. AB’nin normatif düzenleme kapasitesi ile Finlandiya’nın uygulama disiplini birlikte değerlendirildiğinde, Avrupa’nın bütüncül ve dirençli bir dijital güvenlik ekosistemi oluşturma potansiyeli giderek güçlenmektedir.
Kaynaklar
Admass, W. S., Munaye, Y. Y., ve Diro, A. A. (2024). Cyber security: State of the art, challenges and future directions. Cyber Security and Applications, 2, 100031.
Akarslan, H. (2012). Bilişim suçları. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Altın, O. (2023). AB’nin siber güvenlik alanındaki politikalarının ve uygulamalarının etkinliği: bir siber güvenlik temsilcisi olarak AB’nin yeterliliği. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 482-507.
Balay, R. (2004). Küreselleşme, bilgi toplumu ve eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 61-82.
Beltrán, M. (2025). AI algorithms under scrutiny: GDPR, DSA, AI Act and CRA as pillars for algorithmic security and privacy in the European Union. Computers & Security, 104628.
Çakmak, H. B., ve Demir, M. (2009). Katarakt ameliyatlarında bilgilendirilmiş onam. Journal of Glaucoma-Cataract/Glokom-Katarakt, 4(2), 130-136.
Çevik, İ. (2023). Avrupa Birliği Dijital Hizmetler Yasası'nın değerlendirmesi. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, (2), 387-419.
Cornish, P., Livingstone, D., Clemente, D., ve Yorke, C. (2010). On cyber warfare (pp. 21-22). London: Chatham House.
EGM (2025). Siber suç nedir? Erişim tarihi: 21 Ekim 2025, https://www.egm.gov.tr/siber/sibersucnedir.
Ergene, G. Ç. (2024). Avrupa Birliği Siber Dayanıklılık Yasası Yürürlüğe Girdi. Erişim Tarihi: 12 Kasım 2025.https://www.erdem-erdem.av.tr/bilgi-bankasi/avrupa-birligi-siber-dayaniklilik-yasasi-yururluge-girdi.
Europen Commission (2025) Cybersecurity. Erişim tarihi: 21 Ekim 2025, https://digital strategy.ec.europa.eu/en/policies/cybersecurity-strategy.
FI_ACTION_PLAN (2021). Implementation plan for Finland's Cyber Security Strategy 2024-2035. Erişim tarihi: 21 Ekim 2025, https://www.enisa.europa.eu/sites/default/files/ncss-map/strategies/action-plans/FI_ACTION_PLAN_2024_en.pdf
Finland’s Cyber Security Strategy (2013). Finland´s cyber security strategy. Erişim tarihi: 21 Ekim 2025, https://afyonluoglu.org/PublicWebFiles/strategies/Europe/Finland%202013%20Cyber%20Security%20Strategy-EN.pdf
GDPR Madde1 (.2025). General data protection regulation. Erişim tarihi: 21 Ekim 2025, https://gdpr-info.eu/.
Griffith, M. K. (2018). A comprehensive security approach: Bolstering Finnish cybersecurity capacity. Journal of Cyber Policy, 3(3), 407-429.
haberler.com (2025, 21 Ekim). AB güvenlik stratejisi üzerine uyarı: 'her geçen yıl geride kalıyoruz'. Erişim tarihi: 28 Ekim 2025, https://www.haberler.com/guncel/ab-guvenlik-stratejisi-uzerine-uyari-her-gecen-yil-geride-kaliyoruz-19170250-haberi/.
Igboanua, C. O., Sinkovics, R. R., ve Kuivalainen, O. (2025). The role of regional policy for Industry 4.0 adoption: A study of Finnish South Karelia. European Management Journal, 1, 1-11.
Michael, K., Herold, R. ve Roussos K. (2025). Security and regulation: Cybersecurity, privacy, and trust- protecting information and ensuring responsible technology use. Computers & Security. Available online 9 December 2025, 104804.
Ministry For Foreign Affairs To Finlad, (2025). Cyber security and the cyber domain. Erişim tarihi: 28 Ekim 2025, https://um.fi/cyber-security-and-the-cyber-domain.
Ribeiro, D., Fonte, V., Ramos, L. F., & Silva, J. M. (2025). Assessing the information security posture of online public services worldwide: Technical insights, trends, and policy implications. Government Information Quarterly, 42(2), 102031.
Ruohonen, J., Rindell, K., ve Busetti, S. (2025). From Cyber Security Incident Management to Cyber Security Crisis Management in the European Union. arXiv preprint arXiv:2504.14220.
Sağıroğlu Ş., ve Alkan, M. (2018). Siber güvenlik ve savunma farkındalık ve caydırıcılık. Ankara: Grafiker Yayınevi.
Saltzer, J. H., ve Schroeder, M. D. (1975). The protection of information in computer systems. Proceedings of the IEEE, 63(9), 1278-1308.
Sandilaç, N. (2022). Siber suç, siber terör ve siber savaş üçgeninde siber dünya. Bilişim Hukuku Dergisi, 4(1), 81-140.
Sayedi, S. O. (2020). Ulusal siber güvenlik stratejisi oluşturma süreç analizi ve Türkiye İle Afganistan'ın ulusal siber güvenlik stratejisinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
Stokes, D., ve Whitman, R. G. (2013). Transatlantic triage? European and UK ‘grand strategy’after the US rebalance to Asia. International Affairs, 89(5), 1087-1107.
T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı (2016-2019). 2016-2019 Ulusal siber güvenlik stratejisi. Erişim Tarihi: 18 Ekim 2025.https://hgm.uab.gov.tr/uploads/pages/siber-guvenlik/2016-2019guvenlik.pdf.
Tunca, S. (2019). Modern çağda siber güvenlik kavramı. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi(3-4), 1-7.
Valtioneuvoston julkaisuja, (2023). Valtioneuvosto. Erişim tarihi: 21 Ekim 2025, https://julkaisut.valtioneuvosto.fi/items/647374c1-e029-476b-81c5-ba6267e6d1ab
Wolfenstein, K. (2023). Finlandiya Metaverse Stratejisi: AB ülkesi Finlandiya, 2035 yılına kadar genişletilmiş ve sanal gerçeklik (XR, VR, AR, MR) ile küresel bir öncü olmak istiyor. https://xpert.digital/tr/finlandiya-meta-veri-dizisi/
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
