The Relationship Between Short- and Long-Term Foreign Loans Obtained by the Private Sector and the Stock Market in Turkey: An Empirical Analysis on the BIST 100 Index
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1551Keywords:
BİST 100 Index, Short-Term Foreign Loans, Long-Term Foreign Loans, Private Sector Loans, Deposit Interest Rates, Capital MarketsAbstract
In this study, the effects of the external borrowing structure of the private sector and domestic financing sources on the stock market in Türkiye are analyzed using the ARDL (Autoregressive Distributed Lag) method for the period 2010:M1 – 2024:M12. In this context, the relationship between the BIST 100 index and the private sector's short-term and long-term debts obtained from abroad, total loans provided by banks, and three-month deposit interest rates has been examined. The ARDL approach allows for the separate investigation of both short- and long-term relationships among the variables, while structural breaks are accounted for through a dummy variable incorporated into the model. The empirical findings reveal that the BIST 100 index is sensitive to changes in short-term external borrowing and interest rates. In the long run, short-term external borrowing exerts a positive and statistically significant effect on the index, whereas interest rates have a significant negative impact. The influence of domestic credit volume is weak and negatively signed. Although long-term external debt carries a negative coefficient, it is not statistically significant. In the short run, the error correction term is found to be negative and significant, indicating the model's convergence toward long-term equilibrium. Short-term external debt continues to exert a positive influence during this period, while interest rates again display a negative effect. The negative and statistically significant coefficient of the dummy variable used in the analysis indicates that the exchange rate crisis, the COVID-19 pandemic, and global uncertainties during this period exerted a negative impact on stock market performance. These findings offer important strategic insights for policymakers.
References
Abu Bakar, N. ve Hassan, S. (2008), Empirical Evaluation on External Debt of Malaysia, International Business&Economics Research Journal, 7(2).
Akduğan, U. (2017). Türkiye’de dış borç stokunun belirleyicileri. Business and Ekonomics Research Journal, 8 (2), 183-202.
Aktaş, A., & Cural, M. (2021). Türkiye'nin Dış Finansman İhtiyacı ve Dış Finansman Kaynaklarının Gelişimi. Sosyal Bilimler Enstitüsü-Sosyal Bilimler Dergisi, (22).
Akın, T., (2018). Tasarrufların Makroekonomik Performansa Etkileri: Kuram ve Türkiye Örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İktisat Anabilim Dalı. Doktora Tezi.
Ambrose, S. (2000), Multilateral Debt Burden, Foreign Policy in Focus, 5 (4), ss. 1-4.
Asteriou, D. ve Hall, S. G. (2007). Applied Econometrics (A modern approach using eviews and microfit revised edition). New York: Palgrave Macmillan.
Bahmani-Oskooee, M. & Wing Ng, R. C., (2002). Long-Run Demand for Money in Hong Kong: An Application of the Ardl Model. International Journal of Business and Economics, 1(2), 147–155.
Berkay, F., & Ağcakaya, S. (2017). Türkiye’de kamusal açıkların finansmanında iç ve dış borç tercihi: 1990-2015 dönemi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 1-20.
Bocutoğlu, E. (2009), Makro İktisat Teoriler ve Politikalar (6.Basım), Murathan Yayınevi, Ankara.
Box, J. ve Jenkins, G. (1970). Time Series Analysis: Forecating and Control, San Francisco: Holden-Day.
Brown, R. L., Durbin, J. ve Evans, J. M. (1975). Techniques for Testing The Constancy of Regression Relations Over Time. Journal of the Royal Statistical Society, 37, 149-192.
Çeştepe, H., Bayramoğlu, A. T., & Sümer, E. (2021). Dış borçlanma, iktisadi büyüme, cari açık ve finansal gelişme ilişkisi: Türkiye örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (60), 419-445.
Çevik, N. K., & Cural, M. (2013). İç borçlanma, dış borçlanma ve ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisi: 1989-2012 dönemi Türkiye örneği. Maliye Dergisi, 165, 115-139.
Chenery, H. and W. Strout. (1966), Foreign Assistance and Economic Development, American Economic Review, 679-733.
Dayar, H., & Sandalcı, İ. (2017). Türkiye’de özel sektör dış borçlarının gelişimi ve ekonomi üzerindeki etkileri. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(3), 369-382.
Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with unit root. Econometrica, 49(4), 1057-1072.
Dücan, E. (2016). Özel Sektör Yurtdışı Kredilerinin Reel Sektöre Etkisi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 8(2), 27-43.
Dücan, E. (2017). Özel sektör yurtdışı borçlanmasının reel sektör ve ihracata etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (19), 22-41.
Dücan, E., Bakan, S. (2015). Özel sektör kısa vadeli borçlanmasının reel sektöre etkisi: Hollanda hastalığı örneği. Akademik Bakış Dergisi, 52, 164-185.
Granger, C. W. J. ve Newbold, P. (1974). Spurios Regressions in Econometrics. Journal of Econometrics, 2 (1974), 111-120.
Gujarati, D. N. (2003). Basic econometrics (4th ed.). McGraw-Hill.
Gültekin, H. (2023). Financial Development, Innovation and CO2 Emissions: ARDL Boundary Testing Approach.
Gülmez, A. (2015). Türkiye'de dış finansman kaynakları ekonomik büyüme ilişkisi: ARDL sinir testi yaklaşımı. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 139-152.
Güven, A., Oskay, C. (2018). Fonksiyonel maliye temelinde kamu borçlanması ve iktisadi büyüme arasındaki ilişkinin ekonometrik analizi: Türkiye örneği. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16 (2), 21-40.
Güvenoğlu, H. (2024). Türkiye’de Kamu ve Özel Sektör Dış Borçları ile Ekonomik Büyüme İlişkisinin Analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 137-157.
İnce, M. (2001), Devlet Borçları ve Türkiye, Gazi Kitabevi, Ankara.
İpek, E. ve Yaşar, B.K. (2008), Türkiye‟de Ekonomik Büyüme ve Dış Borç İlişkisi, Uluslararası Sermaye Hareketleri ve Gelişmekte Olan Piyasalar Uluslararası Sempozyumu, Balıkesir.
Karagöl, E. (2006), “The Relationship between External Debt, Defence Expenditures and Gnp Revisited: The Case of Turkey”, Defence and Peace Economics, February, 17(1), 47-57.
Karagöz, K. (2007). Türkiye’de Diş Borçlanmanın Nedenleri Ekonometrik Bir Değerlendirme. Sayıştay Dergisi, (66), 99-110.
Kavcıoğlu, Ş. (2013). Yurt Dışı Kaynaklı Krediler ve Türkiye Ekonomisi Üzerine Etkileri. Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, 21(1), 139-166.
Kıdemli, M., & Yamaçlı, D. S. (2020). Özel Sektör Dış Borçlanmasında İktisadi Politikaların Etkileri: Türkiye Örneği. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 235-252.
Odhiambo, N. M. (2009). Energy consumption and economic growth nexus in Tanzania: An ARDL bounds testing approach. Energy policy, 37(2), 617-622.
Opuş, S. (2002). Dış Borçlanmanın Sınırı ve Türkiye. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (19), 183-206.
Pesaran, M., Shin, Y., 1999. An autoregressive distributed lag modeling approach to cointegration analysis. In: Strom, S. (Ed.), Econometrics and Economic Theory in the 20th Century: The Ragnar Frisch centennial Symposium. Cambridge University Press, Cambridge.
Pesaran, M., Shin, Y., Smith, R., 2001. Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics 16, 289–326.
Phillips, P. C. (1986). Understanding spurious regressions in econometrics. Journal of econometrics, 33(3), 311-340.
Phillips, P. C. B. & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75, 335-346. http://dx.doi.org/10.1093/biomet/75.2.335
Reinhart, C. M., & Rogoff, K. S. (2008). The forgotten history of domestic debt (NBER Working Paper No. 13946). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w13946
Sarı, M. (2004), Dış Borç Yönetimi ve Türkiye Uygulamaları, Uzmanlık Alan Tezi,T.C. Merkez Bankası Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Yayını, Ankara.
Savaş, V. (1986), Kalkınma Ekonomisi, Beta Yayınevi, İstanbul, 470s.
Seviğ, V. (2004), Kamu Borçlarında Artış ve Sürdürülebilirlik, Dünya, 21.11.2004, Salı.
Seyidoğlu, H. (1999), Uluslararası İktisat: Teori, Politika ve Uygulama, Geliştirilmiş 13. Baskı, İstanbul, 720s.
Şeker, M. (2006), “Dış Borçlanmaya Teorik Bir Bakış ve Dış Borçların Ekonomik Etkileri”, Sosyoekonomi, Ocak-Haziran 2006-1, 73-92.
Tanrıkulu, K. (1983), Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve Dış Borç İlişkisinin Değerlendirilmesi, DPT, Uzmanlık Tezi, Ankara.
Ulusoy, A. (2012), ‘Türkiye’de Dış Borçlanma’, Fazıl Tekin ve Şebnem Tosunoğlu (Edt). Devlet Borçları, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
Wang, L. (2022). Research on the dynamic relationship between China's renewable energy consumption and carbon emissions based on ARDL model. Resources Policy, 77, 102764.
Yıldız Contuk, F., (2021). “Covid-19'un Borsa İstanbul üzerindeki etkisi: Bir ARDL sınır testi modeli”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (89), 101-112.
Yıldız, B. (2023). Finansal Gelişme ile Reel Kesim Güven Endeksi Arasındaki İlişkinin ARDL Sınır Testi ve Toda-Yamamoto Granger Nedensellik Testleriyle İncelenmesi: Türkiye İçin Bir Uygulama. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6(2).
Yıldız, B., & Şanlı, O. (2022). Politik, Ekonomik ve Finansal Risklerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 8(2), 219-248.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Third Sector Social Economic Review
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
