Sosyal Kimlik Teorisi Çerçevesinde Kültürel Çeşitliliğin Örgütsel Sinizm Üzerindeki Etkisi

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1798

Anahtar Kelimeler:

Kültürel Çeşitlilik- Örgütsel Sinizm- Sosyal Kimlik Teorisi- Vaka Çalışması

Özet

Bu çalışma, Sosyal Kimlik Teorisi çerçevesinde kültürel çeşitliliğin örgütsel sinizm üzerindeki etkilerini teknoloji ve otomotiv sektörlerinde karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlayan nitel bir çalışmadır. Küreselleşme ve teknolojik gelişmelerle artan kültürel çeşitlilik, yenilikçilik ve rekabet avantajı sağlarken, uygun yönetilmediğinde örgütsel sinizmi artırabilmektedir. Bu bağlamda, bireylerin grup aidiyeti temelinde örgüte yönelik tutumlarını şekillendirdiğini savunan Sosyal Kimlik Teorisi kuramsal zemin sunmaktadır. Çalışma, kültürel farklılıkların çalışanların algı, duygu ve davranışlarını nasıl etkilediğini ve bu sürecin örgütsel bağlılık ile ilişkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, Türkiye'deki iki farklı sektörde faaliyet gösteren firmalarda nitel yöntemle gerçekleştirilmiştir ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ve gözlem notları ile veriler toplanmıştır. Tematik analiz yöntemiyle değerlendirilen bulgular, esnek yapılı teknoloji sektöründe kültürel çeşitliliğin sinizmi azalttığını; merkeziyetçi otomotiv sektöründe ise yetersiz politikaların dışlanma hissi ve sinizm yarattığını göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, sektörün yapısal özellikleri ve yönetim yaklaşımlarının kültürel çeşitliliğin etkilerini belirleyici bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, kültürel çeşitliliğin etkin yönetiminin örgütsel bağlılık açısından önemini vurgulamaktadır. Bu yönüyle çalışma, yöneticilere ve insan kaynakları uygulayıcılarına kültürel çeşitliliğin kapsayıcı politikalarla desteklenmesi gerektiğine dair önemli çıkarımlar sunmaktadır. Araştırmanın sınırlı sayıda çalışan ve yalnızca iki firma üzerinde gerçekleştirilmiş olması, çalışmanın sınırlılıklarını oluşturmaktadır.

Kaynaklar

Arabacı, I. B. (2010). The Effects of Depersonalization and Organizational Cynicism Levels on The Job Satisfaction of Educational Inspectors. African Journal of Business Management, 4(13), 2802–2811.

Bedeian, A. G. (2007). Even If The Tower Is “Ivory,” It Isn't “White”: Understanding The Consequences of Faculty Cynicism. Academy of Management Learning & Education, 6(1), 9–32. doi:10.5465/AMLE.2007.24401700

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. doi:10.1191/1478088706qp063oa

Chung, B. G., Ehrhart, K. H., Shore, L. M., Randel, A. E., Dean, M. A., & Kedharnath, U. (2020). Work Group Inclusion: Test of A Scale and Model. Group & Organization Management, 45(1), 75–102.

Cox, T. (1994). Cultural Diversity in Organizations: Theory, Research and Practice. San Francisco, CA: Berrett-Koehler.

Cox, T. H., & Blake, S. (1991). Managing Cultural Diversity: Implications for Organizational Competitiveness. Academy of Management Executive, 5(3), 45–56. doi:10.5465/AME.1991.4274465

Çiçek, B., Türkmenoğlu, M. A., & Özbilgin, M. (2021). Examining The Mediating Role of Organisational Support on The Relationship Between Organisational Cynicism and Turnover Intention in Technology Firms in Istanbul. Frontiers in Psychology, 12, 606215. doi:10.3389/fpsyg.2021.606215

Dean, J. W., Jr., Brandes, P., & Dharwadkar, R. (1998). Organizational Cynicism. Academy of Management Review, 23(2), 341–352. doi:10.5465/AMR.1998.533230

Ely, R. J., & Thomas, D. A. (2001). Cultural Diversity at Work: The Effects of Diversity Perspectives on Work Group Processes and Outcomes. Administrative Science Quarterly, 46(2), 229–273. doi:10.2307/2667087

Hofhuis, J., van der Rijt, P. G. A., & Vlug, M. (2016). Diversity Climate Enhances Work Outcomes Through Trust and Openness in Workgroup Communication. SpringerPlus, 5, 714.

Hofhuis, J., van der Zee, K. I., & Otten, S. (2012). Social Identity Patterns in Culturally Diverse Organizations: The Role of Diversity Climate. Journal of Applied Social Psychology, 42(4), 964–989. doi:10.1111/j.1559-1816.2011.00848.x

Holmes, O., Jiang, K., Avery, D. R., McKay, P. F., Oh, I.-S., & Tillman, C. J. (2020). A Meta-Analysis Integrating 25 Years of Diversity Climate Research. Journal of Management, 46, 1357–1382.

James, M. S. L. (2005). Antecedents and Consequences of Cynicism in Organizations: An Examination of The Potential Positive and Negative Effects on School Systems (Unpublished doctoral dissertation). Florida State University, Tallahassee, FL.

Johnson, J. L., & O'Leary-Kelly, A. M. (2003). The Effects of Psychological Contract Breach and Organizational Cynicism: Not All Social Exchange Violations Are Created Equal. Journal of Organizational Behavior, 24, 627–647. doi:10.1002/job.207

Kanter, D. L., & Mirvis, P. H. (1989). The cynical Americans: Living and Working in an Age of Discontent and Disillusion. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Leicht-Deobald, U., Busch, T., Schank, C., Weibel, A., Schafheitle, S., Wildhaber, I., & Kasper, G. (2021). Organizational Demographic Faultlines: Their Impact on Collective Organizational Identification, Firm Performance, And Firm Innovation. Journal of Management Studies.

Mousa, M. (2017). Diversity Challenges and Organizational Cynicism: A Study on Egyptian Physicians. Journal of Intercultural Management, 9(2), 41–74.

Mousa, M. (2018). The Effect of Cultural Diversity Challenges on Organizational Cynicism Dimensions: A Study From Egypt. Journal of Global Responsibility, 9(3), 280–300. doi:10.1108/JGR-06-2017-0037

Prenzel, P., Bosma, N., Schutjens, V., & Stam, E. (2024). Cultural Diversity and Innovative Entrepreneurship. Small Business Economics, 63(4), 1381–1414. doi:10.1007/s11187-024-00888-1

Roberson, Q. M. (2019). Diversity in The Workplace: A Review, Synthesis, and Future Research Agenda. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 6, 69–88.

Roberts, L. M., & Caza, B. B. (2024). Positive Identity Construction in Diverse Organizations. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior.

Scott, K. A., & Zweig, D. (2016). Understanding and Mitigating Cynicism in The Workplace. Journal of Managerial Psychology, 31(2), 552–569. doi:10.1108/JMP-01-2015-0023

Sığrı, Ü. (2018). Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Beta Basım Yayım Dağıtım.

Tajfel, H., & Turner, J. C. (1986). The Social Identity Theory of Intergroup Behavior. In S. Worchel & W. G. Austin (Eds.), Psychology of intergroup relations (2nd ed., pp. 7–24). Chicago, IL: Nelson-Hall.

Turan, Ş. (2011). Küreselleşme Sürecinde Örgütsel Değişimi Etkileyen Bir Unsur Olarak Örgütsel Sinizm ve Karaman İli Kamu Kurumlarında Bir Çalışma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Karaman.

UNESCO. (2001). Universal Declaration on Cultural Diversity. Paris, France: UNESCO.

Yan, D., Li, L., & Jeon, H. (2024). Does Self-Sacrificial Leadership Reduce The Subordinate’s Organizational Cynicism? The Mediating Role of Distributive Justice And Ethical Corporate Social Responsibility. Leadership & Organization Development Journal, 45(8), 1401–1416. doi:10.1108/LODJ-03-2023-0112

Yıldız, K. (2013). Örgütsel Bağlılık ile Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Muhalefet Arasındaki İlişki. Turkish Studies, 8(6), 853–879. doi:10.7827/TurkishStudies.4544

İndir

Yayınlanmış

22-06-2026

Nasıl Atıf Yapılır

UFACIK, O. E., MORGÜL, G., & ŞENGÜLLENDİ, M. F. (2026). Sosyal Kimlik Teorisi Çerçevesinde Kültürel Çeşitliliğin Örgütsel Sinizm Üzerindeki Etkisi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 61(2), 1890–1901. https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1798

Sayı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Benzer Makaleler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.