Depremlerde Sağlık Hizmetleri Erişimi ve Ulusal Gazete Haberleri: 6 Şubat 2023 Depremleri Üzerine Tematik Analiz
DOI:
https://doi.org/10.63556/tisej.2026.1828Anahtar Kelimeler:
Afet- Deprem- İçerik Analizi- Medya- Sağlık Hizmetleri ErişimiÖzet
Araştırmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında sağlık hizmetlerine erişimin ulusal gazetelerde nasıl temsil edildiğini ve bu temsillerin farklı editoryal çizgilere sahip gazeteler arasında nasıl farklılaştığını ele almaktır. Araştırmada, Türkiye'de tirajı yüksek altı ulusal gazetede yayımlanan ve deprem bağlamında sağlık hizmetlerine erişimi konu edinen 262 haber metni tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Tümevarımsal bir yaklaşımla yürütülen analizde 6 tema elde edilmiştir. Kriz yönetimi ve acil müdahale teması, depremin hemen ardından devlet kurumları ve arama-kurtarma ekiplerinin koordinasyonuna ilişkin haberleri kapsamaktadır. Sağlık hizmetlerine erişilebilirlik teması, afetzedelerin tıbbi bakıma ulaşma imkânlarıyla bu süreçte yaşanan aksaklıkları yansıtmaktadır. Sağlık altyapısı ve sahra hastaneleri teması, hasar gören sağlık tesislerini ve bölgede kurulan geçici sağlık yapılarını içermektedir. Psikososyal destek teması, deprem sonrası sunulan ruh sağlığı hizmetlerine ve travma desteğine ilişkin haberleri kapsamaktadır. Kamu dayanışması teması, toplumsal yardımlaşmayı, sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerini ve uluslararası destek çabalarını yansıtmaktadır. İhmal ve yetersizlik teması ise sağlık hizmetlerinin sunumundaki gecikmeler, koordinasyon eksiklikleri ve altyapı denetimindeki aksaklıklara yönelik eleştirel haberleri içermektedir. Elde edilen temalarda, gazetelerin deprem sonrası sağlık hizmetlerine ilişkin söylemlerinde belirgin farklılıklar bulunmuştur. Bulgularının afetlerde sağlık hizmeti sunumuna yönelik planlama süreçlerine, kriz yönetimi stratejilerine ve sağlık politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Gelecek çalışmalarda farklı medya türlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi önerilmektedir.
Kaynaklar
Acar, Y. A., Çevik, E., Uyguner, C., & Çınar, O. (2013). Türkiye’de basın gözüyle “acil servis”: Ulusal gazetelerdeki acil servis haberlerinin içerik analizi. Turkish Journal of Emergency Medicine, 13(4), 52–72.
AFAD. (2021). Olası İstanbul depremi için büyük hazırlık. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/olasi-istanbul-depremi-icin-buyuk-hazirlikk-merkezicerik
AFAD. (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık–Elbistan Kahramanmaraş (Mw: 7.7 – Mw: 7.6) depremleri raporu. Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü, Deprem Dairesi Başkanlığı. https://deprem.afad.gov.tr/earthquake-reports
Ahmed, S. K. (2024). The pillars of trustworthiness in qualitative research. Journal of Medicine, Surgery, and Public Health, 2, 100051. https://doi.org/10.1016/j.glmedi.2024.100051
Ahmed, S. K., Mohammed, R. A., Nashwan, A. J., Ibrahim, R. H., Abdalla, A. Q., Ameen, B. M. M., & Khdhir, R. M. (2025). Using thematic analysis in qualitative research. Journal of Medicine, Surgery, and Public Health, 6, 100198.
Akgül Koç, S. (2024). Afet İletişim Ekolojisi Penceresinden Afet Gazeteciliği: 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15(1-Deprem Özel Sayısı-), 485-514. https://doi.org/10.54688/ayd.1398134
Ali, S. A., & Gill, D. A. (2022). Media framing and agenda setting (tone) in news coverage of Hurricane Harvey: a content analysis of the New York Times, Wall Street Journal, and Houston Chronicle from 2017 to 2018. Weather, Climate, and Society, 14(2), 637-649. https://doi.org/10.1175/WCAS-D-21-0009.1
Altintaş, M. (2024). Afetler ve medya: Kahramanmaraş depremi örneği. İletişim Çalışmaları Perspektifinden Medya Kültür ve Dijitalleşme, 89.
Aydın, B. O., & Duğan, Ö. (2023). Kriz sonrası bilgi yayılımı ve sosyal medya kullanım özellikleri: Batı Karadeniz sel felaketi ağına dair bir analiz. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 64, 37-69. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2023-1063182
Babaoğlu, C., & Duman, H. (2025). Social media use during disaster: Opportunities and risks. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 7(1), 25–35. https://doi.org/10.46464/tdad.1538677
Barnes, M. D., Hanson, C. L., Novilla, L. M., Meacham, A. T., McIntyre, E., & Erickson, B. C. (2008). Analysis of media agenda setting during and after Hurricane Katrina: Implications for emergency preparedness, disaster response, and disaster policy. American journal of public health, 98(4), 604-610. https://doi.org/10.2105/AJPH.2007.11223
Bohensky, E. L., & Leitch, A. M. (2014). Framing the flood: a media analysis of themes of resilience in the 2011 Brisbane flood. Regional Environmental Change, 14(2), 475-488. https://doi.org/10.1007/s10113-013-0438-2
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in qualitative research. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Budak, E. (2023). Türk medyasının depremle imtihanı: Kahramanmaraş depremini afet haberciliği üzerinden değerlendirmek. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(2), 1087-1113. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1287043
Canatan, H. (2020). Afetlerde sürdürülebilir sağlık hizmetleri için güvenli hastane kavramının önemi üzerine bir araştırma. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 7(1), 55–60.
Cohen, E. L., Vijaykumar, S., Wray, R., & Karamehic-Muratovic, A. (2008). The minimization of public health risks in newspapers after Hurricane Katrina. Communication Research Reports, 25(4), 266–281.
Demir, M. (2023). 06 Şubat Kahramanmaraş Merkezli Depremler Sonrasında Sosyal Medya Kullanımının Yansımaları. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 5(2), 248-269. https://doi.org/10.46464/tdad.1334129
Devès, M. H., Le Texier, M., Pécout, H., & Grasland, C. (2019). Seismic risk: the biases of earthquake media coverage. Geoscience Communication, 2(2), 125-141. https://doi.org/10.5194/gc-2-125-2019
Dierks, Z. (2024). Number of earthquakes in Turkey 1990–2024. Statista. https://www.statista.com/statistics/1309531/turkey-number-of-earthquakes/
Doğruel, H., & Yüksel, E. (2021). Türkiye’nin ilk sağlık konulu gazetesi: Medimagazin. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 444–464. https://doi.org/10.47107/inifedergi.889908
Elo, S., Kääriäinen, M., Kanste, O., Pölkki, T., Utriainen, K., & Kyngäs, H. (2014). Qualitative content analysis: A focus on trustworthiness. SAGE Open, 4(1), 2158244014522633. https://doi.org/10.1177/2158244014522633
Entman, R. M. (1993). Framing: Towards clarification of a fractured paradigm. McQuail's reader in mass communication theory, 390, 397.
Erdem, B. N., & Kaynar, A. (2022). “Sesimizi Duyan Var mı?” İzmir Depremi Konulu Televizyon Haberlerinde Çocukların Temsili. Selçuk İletişim, 15(2), 737-766. https://doi.org/10.18094/josc.1113783
Erdoğan, M., & Kaya, S. (2023). Haberde söylem farklılıkları: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri haberleri üzerine bir analiz. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 1074–1096.
Furtak-Niczyporuk, M. (2024). Organisation of the Turkish healthcare system. Polish Journal of Public Health, 134, 100–103. https://doi.org/10.12923/2083-4829/2024-0022
Goffman, E. (1974). Frame analysis: An essay on the organization of experience. Harvard University Press.
Graneheim, U. H., & Lundman, B. (2004). Qualitative content analysis in nursing research: Concepts, procedures and measures to achieve trustworthiness. Nurse Education Today, 24(2), 105–112. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2003.10.001
Gürü, S., Zaman, S., & Karamercan, M. (2023). Emergency response and clinical insights from a non-epicenter hospital during the 2023 Turkey–Syria earthquake: A retrospective analysis. Medical Science Monitor, 29. https://doi.org/10.12659/msm.941226
Horton, A., Silwal, R., & Simkhada, P. (2020). A survey study on the role of female community health volunteers (FCHVs) in Nepal, during and following the 2015 earthquakes. International Journal of Disaster Risk Reduction, 48, 101583. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2020.101583
Hou, W., Tao, T., Li, J., Wong, E., Saral, A., Liu, H., Galea, S. (2024). Sociopolitical factors and mental health following the Turkey–Syria earthquake. JAMA Network Open, 7(5), e2411413. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.11413
Houston, J. B., Pfefferbaum, B., & Rosenholtz, C. E. (2012). Disaster news: Framing and frame changing in coverage of major US natural disasters, 2000–2010. Journalism & Mass Communication Quarterly, 89(4), 606-623. https://doi.org/10.1177/1077699012456022
Houston, J. B., Schraedley, M. K., Worley, M. E., Reed, K., & Saidi, J. (2019). Disaster journalism: fostering citizen and community disaster mitigation, preparedness, response, recovery, and resilience across the disaster cycle. Disasters, 43(3), 591-611. https://doi.org/10.1111/disa.12352
Huang, M., ElTayeby, O., Zolnoori, M., & Yao, L. (2018). Public opinions toward diseases: Infodemiological study on news media data. Journal of Medical Internet Research, 20(5), e10047. https://doi.org/10.2196/10047
Kayıhan, B. (2024). Disaster journalism through a political economy framework: An analysis of the Turkish press coverage of the 2023 Kahramanmaraş earthquakes. Sociology Lens, 37(3), 348-370. https://doi.org/10.1111/johs.12462
Keene, D. (2021). Spotlight on qualitative methods: Do I need multiple coders? Interdisciplinary Association for Population Health Science. https://iaphs.org/demystifying-the-second-coder/
Kılıçarslan, A., Özhan Caparlar, C., Çakırca, M., Sipahioğlu, F. Ö., Atar, F., Ölmez, S., Yılmaz, N., Karaşahin, M., & Özkan, D. (2024). Anesthetic approach to trauma patients in the city hospital after the 2023 Maraş earthquake. Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi, 30, 167–173. https://doi.org/10.14744/tjtes.2024.92346
Kiavash, P., Tanaltay, A., & Tabatabaei, R. A. (2025). Can social media predict demand in humanitarian crises? A case study of the 2023 Türkiye earthquake. Technology in Society, 103054. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2025.103054
Kişi, M., Akdemir, E., & Metin, A. (2025). Depremzedelerin perspektifinden sağlık hizmetlerine erişim: 6 Şubat Kahramanmaraş depremi örneği. Afet ve Risk Dergisi, 8(2), 496–512. https://doi.org/10.35341/afet.1526155
Korstjens, I., & Moser, A. (2018). Series: Practical guidance to qualitative research. Part 4: Trustworthiness and publishing. European Journal of General Practice, 24(1), 120–124. https://doi.org/10.1080/13814788.2017.1375092
Kurtoglu, A., Yildiz, A., & Arda, B. (2026). Ethical tensions in disaster coverage: a qualitative thematic analysis of rescue-moment broadcasting after the 2023 Turkey earthquake. Frontiers in public health, 14, 1725269. https://doi.org/10.3389/fpubh.2026.1725269
Kuttschreuter, M., Gutteling, J. M., & De Hond, M. (2011). Framing and tone-of-voice of disaster media coverage: The aftermath of the Enschede fireworks disaster in the Netherlands. Health, risk & society, 13(3), 201-220. https://doi.org/10.1080/13698575.2011.558620
Kütükoğlu, E. (2021). Afet gazeteciliğine gündem belirme kuramı ve İzmir depremi haberlerinden bakış. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 4(2), 211-233. https://doi.org/10.33464/mediaj.994871
Mach, K. J., Salas Reyes, R., Pentz, B., Taylor, J., Costa, C. A., Cruz, S. G., … Klenk, N. (2021). News media coverage of COVID-19 public health and policy information. Humanities and Social Sciences Communications, 8(1). https://doi.org/10.1057/s41599-021-00900-z
Mavrouli, M., Mavroulis, S., Lekkas, E., & Tsakris, A. (2023). The impact of earthquakes on public health: A narrative review of infectious diseases in the post-disaster period aiming to disaster risk reduction. Microorganisms, 11(2), 419. https://doi.org/10.3390/microorganisms11020419
Moussa, M. B., Douai, A., & Parmaksiz, M. Y. (2023). "Flattening the curve": Communication, risk and COVID-19 pandemic in Turkey. Newspaper research journal, 44(2), 131–153. https://doi.org/10.1177/07395329231155149
Öze, N. (2024). 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremlerde Enkaz Altında Kalan Kıbrıs Türk Voleybol Takımı Haberlerinde Doğruluk Sorunu: Enformasyon, Misenformasyon, Dezenformasyon. Journal of Academic Approaches, 15(1 -Deprem Özel Sayısı-), 515-543. https://doi.org/10.54688/ayd.1385620
Rawat, A., Pun, A., KC, A., Tamang, I., Karlström, J., Hsu, K., … Rasanathan, K. (2023). The contribution of community health systems to resilience: Case study of the response to the 2015 earthquake in Nepal. Journal of Global Health, 13. https://doi.org/10.7189/jogh.13.04048
Saldaña, J. (2019). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı. Pegem Akademi.
Sancı, D., & Ardıç Çobaner, A. (2024). Geleneksel ve Yeni Medyada Kriz Haberciliği: İzmir Depremi Haberleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 6(1), 51-79. https://doi.org/10.53281/kritik.1383013
Saygın, A. U. (2024). Gazetecilik Etik İlkeleri Çerçevesinde Deprem Dönemlerinde Uygulanması Gereken Doğru Gazetecilik Pratikleri. Journal of Academic Approaches, 15(1 -Deprem Özel Sayısı-), 455-484. https://doi.org/10.54688/ayd.1412367
Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63–75. https://doi.org/10.3233/EFI-2004-22201
Sine Nazlı, R., & Soylu, B. (2023). Doğal afet haberlerinin medyada sunumu: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 44–57.
Sohrabizadeh, S., Yousefian, S., Bahramzadeh, A., & Vaziri, M. (2021). A systematic review of health sector responses to the coincidence of disasters and COVID-19. BMC Public Health, 21(1). https://doi.org/10.1186/s12889-021-10806-9
Soqia, J., Ghareeb, A., Hadakie, R., Alsamara, K., Forbes, D., Jawich, K., … Kakaje, A. (2023). The mental health impact of the 2023 earthquakes on the Syrian population: Cross-sectional study. BJPsych Open, 10(1). https://doi.org/10.1192/bjo.2023.598
Şensin, C., & Gökmenoğlu, T. (2024). Sharing the responsibility: Ministry of National Education’s disaster preparedness and response to Kahramanmaraş earthquake. IDRiM Journal, 14(1). https://doi.org/10.5595/001c.94365
Tapia-Hernández, E., & Geneş, M. (2024). The resilience of medical facilities during the Kahramanmaraş earthquake of February 6, 2023. IABSE Congress Report, 24, 242–249. https://doi.org/10.2749/sanjose.2024.0242
Tekeli-Yesil, S., Kaya, M., & Tanner, M. (2019). The role of the print media in earthquake risk communication: Information available between 1996 and 2014 in Turkish newspapers. International journal of disaster risk reduction, 33, 284-289. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2018.10.014
Tierney, K., Bevc, C., & Kuligowski, E. (2006). Metaphors matter: Disaster myths, media frames, and their consequences in Hurricane Katrina. The annals of the American academy of political and social science, 604(1), 57-81. https://doi.org/10.1177/000271620528558
Tokmak Danışman, G. (2023). Dijital nekromansi içerikli bir reklamın içerik analizi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 61, 98–117. https://doi.org/10.47998/ikad.1139306
Torlak, P., & Aker, H. (2026). Disaster Journalism and Witnessing of Pain: Psychosocial Experiences of Journalists Working in Kahramanmaraş Earthquakes. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 25(1). https://doi.org/10.21547/jss.1669763
Trelles Centurion, M., Van den Bergh, R., & Gray, H. (2017). Anesthesia provision in disasters and armed conflicts. Current Anesthesiology Reports, 7(1), 1–7. https://doi.org/10.1007/s40140-017-0190-0
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay depremleri raporu. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf
Türkoğlu, M. C. (2024). Doğal afetlerde sunulan sağlık hizmetlerinin sağlık iletişimi perspektifinden değerlendirilmesi. TOGÜ Erbaa Sağlık ve Yönetim Dergisi, 1(1), 53–69.
Usta, E., & Yükseler, M. (2021). Afetlerde Sosyal Medya Kullanımı ve Etik İkilemler: İzmir Seferihisar Depremi Örneği. Afet ve Risk Dergisi, 4(2), 249-269. https://doi.org/10.35341/afet.981246
Vatandaş, S. (2021). Gazete manşetlerinin inşasında ideolojik konumlanışın izleri: COVID-19 ile ilgili manşetlerin söylem analizi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 407–421.
Vural, A. M., Boztepe Taşkıran, H., Türkoğlu, S., Sarı, M., Maral, T., Keskin, K. K., … Ağca, M. E. (2022). İnternet gazetelerinde depremin haberleştirilmesi: Türkiye’nin en çok ziyaret edilen haber sitelerinde deprem içerikli haberlerin risk iletişimi bağlamında analizi. Yeni Medya, (13), 25–54. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1111441
Yalçın, E. (2023). Doğal Afetlerin Doğal Olmayan Sonuçları: Gazetelerin Deprem Haberciliği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 78, 188-210. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1336124
Zafri, N. M., Afroj, S., Nafi, I. M., & Hasan, M. M. U. (2021). A content analysis of newspaper coverage of COVID-19 pandemic for developing a pandemic management framework. Heliyon, 7(3), e06544. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e06544
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.



